Skierowanie na badania lekarskie – kiedy pracownik musi je otrzymać?

Każda osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę musi przejść przez obowiązkowe badania wykonywane przez lekarza medycyny pracy. Kto wystawia skierowanie na badania medycyny pracy i czy można je odbyć podczas panującej pandemii koronawirusa?

Skierowanie na badania lekarskie - pracownik labolatorium

Zmieniając pracodawcę, nie możemy przystąpić do pełnienia obowiązków na nowym stanowisku do czasu, aż nie wykonamy badań lekarskich do pracy. Jednak badania nie mają wyłącznie charakteru wstępnego. Pracownik może na nie zostać skierowany także okresowo i kontrolnie. Aby móc wziąć udział w badaniach pracownik potrzebuje skierowania. Dokument wystawia pracodawca, który nie tylko pokrywa koszty badań, lecz w przypadku badań okresowych i kontrolnych zapewnia je w godzinach pracy.

Skierowanie na badania lekarskie – podstawa prawna

Badania do pracy to obowiązek każdego pracownika. Bez aktualnego orzeczenia lekarskiego pracodawca nie może nas dopuścić do wykonywania obowiązków. Skierowanie na badania wstępne, okresowe i kontrolne daje przepustkę do sprawdzenia stanu zdrowia zatrudnionego i pozwala reagować w przypadku jego pogorszenia. Co o badaniach mówi kodeks pracy?

Skierowanie na badania lekarskie wstępne – kogo dotyczą?

Art. 229. Kodeksu pracy określa, że:

Wstępnym badaniom lekarskim medycyny pracy, z zastrzeżeniem § 11, podlegają:

  • osoby przyjmowane do pracy
  • pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.

Kto nie musi wykonywać badań wstępnych medycyny pracy?

Badanie wstępne nie dotyczy osób, które są:

  • przyjmowane ponownie do pracy u tego samego pracodawcy na to samo stanowisko pracy lub na stanowisko o takich samych warunkach pracy w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy z tym pracodawcą;
  • przyjmowane do pracy u innego pracodawcy na dane stanowisko w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy, jeżeli posiadają aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie i pracodawca ten stwierdzi, że warunki te odpowiadają warunkom występującym na określonym stanowisku pracy, z wyłączeniem osób przyjmowanych do pracy przy wykonywaniu, których występuje szczególne niebezpieczeństwo. 

Badania okresowe i kontrolne w kodeksie pracy

  • Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.
  • Okresowe i kontrolne badania lekarskie pracodawca przeprowadza w miarę możliwości w godzinach pracy. Za czas niewykonywania pracy w związku z przeprowadzanymi badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, a w razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługują mu należności na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych.

Trzeba pamiętać, że wykonanie badań u lekarza pracy jest konieczne, żeby w ogóle zacząć pracę u przyszłego pracodawcy na określonym stanowisku. Dodatkowo owe badania muszą być aktualne i potwierdzać brak przeciwwskazań do pracy w związku z zagrożeniami opisanymi przez pracodawcę. 

Skierowanie na badania medycyny pracy – kto je wystawia?

Po raz kolejny z odpowiedzią spieszy kodeks pracy:

  1. Wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się na podstawie skierowania na badania wydanego przez pracodawcę.
  2. Pracodawca zatrudniający pracowników do pracy warunkach szkodliwych, narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających jest obowiązany zapewnić tym pracownikom okresowe badania lekarskie także: po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, lub po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek o objęcie takimi badaniami

Badania medycyny pracy, o których mowa w § 1, 2 i 5, są przeprowadzane na koszt pracodawcy. Pracodawca ponosi ponadto inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, niezbędnej z uwagi na warunki pracy.

W przypadku rozpoczęcia nowej pracy najczęściej otrzymamy skierowanie na badania profilaktyczne drogą mailową. W treści wiadomości znajdziemy prośbę o wydrukowanie dokumentu i stawienie się w konkretnej placówce. Tam zostaniemy poinstruowani przez osoby w rejestracji, które wytłumaczą, w jakim gabinecie należy się stawić.

Zwolnienie lekarskie – co warto wiedzieć?

Przekazywanie wyników pracodawcy

Po zakończeniu badań lekarz medycyny pracy wystawia odpowiednie zaświadczenie, przesyłane drogą elektroniczną do pracodawcy. Zazwyczaj dostaniemy kopię w wersji papierowej, którą warto dostarczyć już pierwszego dnia w nowym biurze.

Jak napisać skierowanie na badania lekarskie? 

Skierowanie na badania lekarskie powinno być oznaczone jako jedno z trzech możliwych:

  • Wstępne, czyli takie, które ma miejsce jeszcze przed przystąpieniem do pracy. 
  • Okresowe – wykonywane, gdy badania wstępne stracą ważność.
  • Kontrolne – kiedy stan zdrowia pracownika wymaga kontroli, np. po długiej chorobie.

Skierowanie na badania lekarskie następnie należy wypełnić, umieszczając:

  • oznaczenie pracodawcy – nazwa firmy, adres, NIP, REGON (pieczęć firmowa);  
  • imię i nazwisko pracownika;
  • PESEL pracownika, lub serię i numer dokumentu tożsamości, jeśli pracownik nie ma nadanego numeru PESEL;
  • w przypadku osób nowoprzyjętych do pracy, zamiast numeru PESEL można wpisać datę urodzenia;
  • adres zamieszkania, czyli miejscowość, ulicę, numer domu i numer lokalu;
  • nazwę stanowiska pracy; 
  • określenie stanowiska pracy, czyli wskazanie na rodzaj obowiązków, sposób ich wykonywania, czas i liczbę godzin pracy na dzień, miesiąc, lub rok. 

Poniżej powinien znaleźć się opis warunków pracy dotyczący czynników szkodliwych dla zdrowia, niebezpiecznych, czy uciążliwych na danym stanowisku pracy. Należy podzielić go na pięć modułów.

  1. Czynniki fizyczne, pył i czynniki chemiczne to miejsca na wyszczególnienie nazw czynników, ich wielkości i wyniki z ich pomiarów, np. stężenie czynnika. 
  2. Czynniki biologiczne także trzeba określić, wpisując ich rodzaj, nazwy i źródło. 
  3. Inne czynniki, w tym niebezpieczne to miejsce na wyszczególnienie innego rodzaju niebezpieczeństw i uciążliwości. 

 

Wszystkie czynniki należy zsumować i ich liczbę podać we wskazanym miejscu. 

Skierowanie na badania lekarskie – wzór

Pobierz wzór skierowania na badania lekarskie w formacie PDF lub skopiuj treść poniżej. 

 

 …………………………………….

(miejscowość i data)

…………………………………….

(oznaczenie pracodawcy)

 

SKIEROWANIE NA BADANIA LEKARSKIE

(wstępne/okresowe/kontrolne*)

 

Działając na podstawie art. 229 § 4a ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 z późn. zm.), kieruję na badania lekarskie:

Pana/Panią * …………………………………….…………………………………….……………,

nr PESEL ** …………………………………….…………………………………………………..,

zamieszkałego/zamieszkałą * …………………………………….………………………………,

zatrudnionego/zatrudnioną* lub podejmującego/podejmującą* pracę na stanowisku lub stanowiskach pracy …………………………………….…………………………………………..

…………………………………….…………………………………….…………………………….

……….…………………………………….…………………………………….…………………..,

określenie stanowiska/stanowisk* pracy***: ………………………………………………………

…………………………………….…………………………………….…………………………….

…………………………………….…………………………………….…………………………….

Opis warunków pracy uwzględniający informacje o występowaniu na stanowisku lub stanowiskach pracy czynników niebezpiecznych, szkodliwych dla zdrowia lub czynników uciążliwych i innych wynikających ze sposobu wykonywania pracy, z podaniem wielkości narażenia oraz aktualnych wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, wykonanych na tym stanowisku/tych stanowiskach – należy wpisać nazwę czynnika/czynników i wielkość/wielkości narażenia****:

I. Czynniki fizyczne:…………………………………………………………………………………….

II. Pyły:………………………………………………………………………………………………………

III. Czynniki chemiczne:……………………………………………………………………………….

IV. Czynniki biologiczne:………………………………………………………………………………

V. Inne czynniki, w tym niebezpieczne:………………………………………………………….

 

Łączna liczba czynników niebezpiecznych, szkodliwych dla zdrowia lub czynników uciążliwych i innych wynikających ze sposobu wykonywania pracy wskazanych w skierowaniu:………….

 

……………………………………

(podpis pracodawcy)

 

Objaśnienia:

* Niepotrzebne skreślić.

** W przypadku osoby, której nie nadano numeru PESEL – seria, numer i nazwa dokumentu stwierdzającego tożsamość, a w przypadku osoby przyjmowanej do pracy – data urodzenia.

*** Opisać: rodzaj pracy, podstawowe czynności, sposób i czas ich wykonywania.

**** Opis warunków pracy uwzględniający w szczególności przepisy:

 

  1. wydane na podstawie:
    a) art. 222 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, dotyczące wykazu substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym,
    b) art. 2221 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, dotyczące wykazu szkodliwych czynników biologicznych,
    c) art. 227 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, dotyczące badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia,
    d) art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, dotyczące wykazu najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy,
    e) art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe (Dz. U. z 2014 r., poz. 1512), dotyczące dawek granicznych promieniowania jonizującego;

 

2. załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. nr 69, poz. 332, z późn. zm.)

Skierowanie na badania lekarskie jest wydawane w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje osoba kierowana na badania.

Skierowanie na badania lekarskie a orzeczenie 

Badania lekarskie do pracy wykonywane na podstawie skierowania na badania kończą się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym o braku lub zaistnieniu przeciwwskazań do pełnienia określonego stanowiska pracy w wyznaczonych warunkach. Wydane zostają dwa egzemplarze skierowania, jak i dwa egzemplarze orzeczenia, jeden dla pracodawcy, który zachowa dokument w aktach osobowych pracownika, a drugi dla zatrudnionego. 

Medycyna pracy w czasie koronawirusa – zalecenia rządu

W związku z panującą epidemią przeprowadzanie badań medycyny pracy może być utrudnione. W związku z tym rząd wprowadził ustawę określającą działania, jakie można podejmować w przypadku napotkanych trudności.

31.03.2020 została znowelizowana ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, która pozwala na wykonanie badania innemu lekarzowi, jeśli osoba uprawniona nie może tego zrobić. 

Dodatkowo przypomina, że każdy lekarz może wystawić odpowiednie orzeczenie za pomocą systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Warto pamiętać, że zgodnie z Ustawą o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi, pracownicy wykonujący prace, w czasie których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby, powinni mieć także wykonane badania sanitarno-epidemiologiczne i uzyskać zaświadczenie w tym zakresie. 

Oceń artykuł
3.8/5 (6)