Aż 100 miliardów złotych przeznaczono na ochronę przedsiębiorstw w programie PFR. Tarcza mająca chronić przed kryzysem wywołanym epidemią koronawirusa wsparła prawie 350 tysięcy polskich firm. Według przedsiębiorców pomoc z Polskiego Funduszu Rozwoju okazała się pułapką. Dlaczego?
Wprowadzony w życie fundusz pomocy przedsiębiorstwom był obsługiwany przez Polski Fundusz Rozwoju. Tarcza finansowa PFR została skierowana do ponad 670 tysięcy firm starających się przetrwać kryzys gospodarczy spowodowany epidemią COVID-19. Tarcza antykryzysowa miała pomóc przedsiębiorcom w pozbieraniu się po wiosennym lockdownie, który uderzył w wiele małych, dużych i średnich firm na terenie kraju. Jednym z warunków zwrotu tylko części pożyczki, było utrzymanie interesu przez przynajmniej 12 miesięcy od jej otrzymania. Tymczasem druga fala epidemii uderzyła w nas dużo mocniej, niż się spodziewaliśmy. Kolejne ograniczenia gospodarcze pojawiały się równie szybko, co liczba przypadków zachorowań na koronawirusa. Niektóre firmy, mimo że otrzymały pomoc z PFR nie były w stanie utrzymać się na powierzchni. To znaczy, że do problemów związanych z zamknięciem interesu – miała dojśc konieczność oddania pieniędzy z PFR. Co na to pomysłodawcy? Czy znów musieliśmy oglądać znikające oferty pracy i redukcję zatrudnienia na masową skalę?
PFR – tarcza dla przedsiębiorców
Wiele mechanizmów wsparcia zawartych w ramach tarczy antykryzysowej pomogło przedsiębiorcom przetrwać najtrudniejsze chwile epidemii koronawirusa. Jednak niektóre z nich, takie jak bezzwrotna pożyczka 5000 zł oraz tarcza finansowa PFR były częściowo bezzwrotne pod pewnym warunkiem. Aby nie dopuścić do nadużyć, w ustawie zawarto przepis o konieczności prowadzenia interesu przez kilka miesięcy po otrzymaniu pożyczki. Według danych ze strony internetowej Polskiego Funduszu rozwoju, do października 2020 roku na pomoc przedsiębiorstwom przekazano ponad 60 miliardów złotych, które trafiły do prawie 350 tysięcy firm.
- Tarcza finansowa PFR dla mikrofirm (zatrudniających do 9 pracowników) – 25 miliardów złotych.
- Tarcza finansowa PFR dla małych i średnich firm (do 250 pracowników) – 50 mld złotych.
- Pomoc finansowa PFR dla dużych firm (powyżej 250 pracowników) – 25 miliardów złotych.
Tarcza PFR – warunki zwrotu pieniędzy
Oprócz warunków przyznania pieniędzy przedsiębiorstwo musiało spełnić warunki dotyczące ich zwrotu. Średnie przedsiębiorstwo, które utrzymało się przez co najmniej 12 miesięcy od otrzymania środków, nie zredukowało zatrudnienia i wykazało wysokie straty – musiało oddać tylko 25% przyznanej subwencji. Jeśli w związku z drugą falą epidemii, właściciel był zmuszony zamknąć firmę jeszcze w tym 2020 roku – najprawdopodobniej musiałby zwrócić też 100% środków z PFR. Tarcza, która miała chronić przedsiębiorców, mogła zatem okazać się gwoździem do trumny wielu firm w Polsce.
Tarcza finansowa PFR okazała się pułapką?
Według PFR, tarcza zaoferowała wystarczająco dużo pieniędzy, aby przedsiębiorcy zapewnili sobie bufor finansowy na czas trwania kryzysu. Zapytany o to przez redaktorów Dziennika Gazety Prawnej, przedstawiciel PFR stwierdził, że:
Dane pokazują, że depozyty przedsiębiorstw są na wysokim poziomie, co świadczy o tym, że firmy mają bufor finansowy. Dodatkowo rząd zapowiedział wsparcie dla sektorów objętych restrykcjami wskutek jesiennej fali pandemii koronawirusa.
Jednak w tym przypadku nie sposób nie wspomnieć o sektorach najbardziej dotkniętych przez obostrzenia. Cały sektor gastronomii, kluby fitness i branża ślubna protestowały, domagając się bardziej liberalnego podejścia do gospodarczych ograniczeń. Według danych wiele restauracji i firm zajmujących się organizowaniem wesel – po prostu nie mogło przetrwać. W tym przypadku mogło dojść do podwójnej kary w formie konieczności zamknięcia biznesu i zwrotu 100% środków otrzymanych z PFR. Tarcza antykryzysowa powinna być zaktualizowana?
PFR – tarcza finansowa oczami przedsiębiorców
Prawnik zapytany przez Dziennik Gazetę Prawną nie pozostawiał złudzeń co do PFR. Tarcza finansowa mogła utrudniać przetrwanie drugiej fali epidemii i doprowadzić do masowych zwolnień pracowników:
Te zasady należałoby jak najszybciej zmienić. W przeciwnym razie wszyscy stracą. Przedsiębiorcy poupadają, a państwo, reprezentowane tu przez PFR, i tak nie dostanie pieniędzy od niewypłacalnych podmiotów – Radosław Płonka, ekspert prawny BCC
Tarcza finansowa z PFR – wyniki programu
Tarcza finansowa z PFR ukazała się także w wersji 2.0. Z danych zamieszczonych na stronie PFRSA, wynika, że na dzień 15.08.2021 za pośrednictwem banku wypłacono 7 133 281 285 zł kwoty wsparcia, a z programu skorzystało 47 655 małych, mikro, i średnich firm z liczbą 315 571 pracowników. Nieumorzoną część subwencji należało zwrócić do 15 września 2022 roku. Koniec stanu epidemii w Polsce został zniesiony 1 lipca 2023 roku. Od tego momentu branże wcześniej zagrożone znów się rozwijają, a na rynku pojawia się wiele nowych ofert pracy.
