Urlopy dla rodziców to między innymi urlop macierzyński, ojcowski, tacierzyński i rodzicielski. Każdy z nich funkcjonuje na innych zasadach. Kto, kiedy i z jakiego urlopu może skorzystać? Jaki jest ich wymiar oraz czy są płatne? Na przestrzeni ostatnich lat doszło do kilku zmian w Kodeksie pracy – sprawdźmy, co zmieniło się względem roku 2020 i czy są jakieś różnice związane z przyznawaniem urlopów macierzyńskich i tacierzyńskich. Czy pojawiły się nowe rozwiązania dla rodziców? Jak sprawy wyglądały 4 lata temu?
[News archiwalny]
Każdy urlop dla rodziców różni się wymiarem dni wolnych od pracy, a także sposobem i terminem ich udzielania. Jedynym punktem wspólnym jest to, że zarówno z urlopu macierzyńskiego, tacierzyńskiego, jak i ojcowskiego otrzymuje się 100 proc. miesięcznego wynagrodzenia oraz mogą z niego skorzystać rodzice biologiczni i adopcyjni. W przypadku urlopu rodzicielskiego zasady wypłacania zasiłku są nieco inne. Przygotowaliśmy dla ciebie zbiór najważniejszych informacji dotyczących powyżej wspomnianych urlopów. Zapoznaj się z nimi i wybierz ten, który będzie dla ciebie najodpowiedniejszy.
Urlopy dla rodziców w 2020 roku
Urlopy dla rodziców są bardzo ważne. To właśnie dzięki nim mogą oni w stu procentach poświęcić czas i uwagę nowo narodzonemu maleństwu. Każdy urlop dla rodzica działa na innych zasadach. Warto się z nimi zapoznać i wybrać ten, który najbardziej odpowiada naszym potrzebom.
Ważne! Z urlopów rodzicielskich może skorzystać rodzic biologiczny i adopcyjny. Osoba ta musi być zatrudniona na podstawie umowy o pracę i odprowadzać składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Urlopy dla rodziców: matka
Urlop macierzyński należy się każdej kobiecie, która zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę, bez względu na rodzaj i długość stażu pracy. Według art. 180 Kodeksu pracy wymiar urlopu macierzyńskiego wynosi:
- 20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
- 31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie;
- 33 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie;
- 35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie;
- 37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie
Przed planowaną datą urlopu macierzyńskiego, pracownica może wykorzystać sześć tygodni przysługującego jej urlopu. W innym przypadku rozpoczyna się on w dniu narodzin dziecka. Po porodzie matka musi obowiązkowo wykorzystać 14 tygodni urlopu macierzyńskiego. Później, dalszą część przysługujących jej dni wolnych może oddać ubezpieczonemu ojcu dziecka, który do końca urlopu macierzyńskiego będzie sprawował nad nim opiekę.
W trakcie urlopu macierzyńskiego pracownica pobiera zasiłek macierzyński, który wynosi 100 proc. wymiaru zasiłku.
Urlop dla rodziców: ojciec
Urlop ojcowski należy się każdemu ojcu, niezależnie od tego, w jakiej sytuacji zawodowej jest matka dziecka oraz czy ich związek jest sformalizowany. Pracownik powinien skorzystać z niego nie później niż dwa lata po narodzinach dziecka. Zgodnie z art. 182 [3] Kodeksu pracy wymiar urlopu ojcowskiego wynosi dwa tygodnie. Można wybrać go jednorazowo lub podzielić na części. To znaczy, że pracownik ma do wyboru:
- Jeden urlop ojcowski trwający ciągiem dwa tygodnie (14 dni)
- Jeden urlop ojcowski w częściach, po jednym tygodniu (dwa razy po 7 dni)
W trakcie urlopu ojcowskiego, pracownikowi przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku.
Kolejnym, niemniej ważnym urlopem dla pracownika jest urlop tacierzyński. Jak już wyżej wspomnieliśmy, matka dziecka w trakcie jej urlopu macierzyńskiego może oddać część przysługujących jej dni ubezpieczonemu ojcu dziecka, który w tym czasie zaopiekuje się ich maleństwem.
Urlop tacierzyński trwa maksymalnie sześć tygodni. Jego minimalny wymiar zależy od wyboru pracownika i jego wzajemnych ustaleń z matką dziecka. Natomiast w przypadku większej rodziny, wymiar urlopu tacierzyńskiego wygląda w następujący sposób:
- 17 tygodni w przypadku jednoczesnego urodzenia się lub przyjęcia dwojga dzieci
- 19 tygodni w przypadku jednoczesnego urodzenia się lub przyjęcia trojga dzieci
- 21 tygodni w przypadku jednoczesnego urodzenia się lub przyjęcia czworga dzieci
- 23 tygodnie w przypadku jednoczesnego urodzenia się lub przyjęcia pięciorga i więcej dzieci
W trakcie urlopu tacierzyńskiego pracownikowi należy się zasiłek macierzyński w wysokości 100 proc. podstawy wymiaru przeciętnej pensji ojca, wypłacanej przez ostatnie dwanaście miesięcy przed skorzystaniem z urlopu.
Urlopy dla obojga rodziców
Urlop rodzicielski przysługuje wtedy, gdy w całości wykorzysta się trwający wcześniej urlop macierzyński. Obowiązuje on w podziale przez obojga rodziców lub w całości przez matkę czy ojca dziecka. Urlop rodzicielski trwa 32 tygodnie i można podzielić go na maksymalnie cztery części (każda z nich nie może być krótsza niż osiem tygodni, a części z urlopu muszą być wielokrotnością tygodnia). Co więcej, wybraną przez siebie część z urlopu (do 16 tygodni) można zostawić na później i wykorzystać ją do ukończenia 6. roku życia dziecka. W przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka, urlop rodzicielski trwa:
- 34 tygodni – w przypadku porodu mnogiego
- 29 tygodni – w przypadku przyjęcia dziecka w wieku do 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia
W trakcie urlopu rodzicielskiego rodzic przez sześć tygodni otrzymuje 100 proc. wynagrodzenia, a przez kolejne tygodnie – 60 proc. podstawy zasiłku macierzyńskiego. W przypadku, gdy matka dziecka chce wykorzystać urlop rodzicielski od razu po zakończeniu jej macierzyńskiego, należy jej się 80 proc. podstawy wymiaru zasiłku.
Co w przypadku urlopu wychowawczego? Czy zasady jego działania różnią się od powyżej wspomnianych? Sprawdź, komu przysługuje i czy urlop wychowawczy jest płatny!
