„Trzynastki” to dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, które dostają emeryci w całej Polsce. Już na przełomie marca i kwietnia zostaną wypłacone pieniądze w ramach trzynastej emerytury dla seniorów. Komu należy się świadczenie? I dlaczego dodatkowa emerytura jest opodatkowana?
Jak ogłosił wiceminister finansów Artur Soboń, trzynasta emerytura będzie wypłacona już na przełomie marca i kwietnia. Osoby, które tradycyjną emeryturę dostają zwyczajowo w pierwszy dzień miesiąca, otrzymają dodatkowe świadczenie już w marcu. W tym roku wysokość trzynastki to 1544,88 zł brutto. Jak wygląda sprawa z opodatkowaniem? Jakie składki zostaną odciągnięte od tej kwoty? Komu przysługuje trzynasta emerytura?
Trzynasta emerytura – komu przysługuje w 2023 roku?
W 2019 roku zostało wprowadzone dodatkowe świadczenie dla emerytów i rencistów – tzw. trzynasta emerytura. Program Emerytura Plus odbił się dużym echem w społeczeństwie, jednak obecnie „trzynastka” stała się już normą, która wielu seniorom łagodzi skutki inflacji.
Podmiotem zajmującym się wypłacaniem tego świadczenia jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który zaznacza, że do pobierania „trzynastki” są uprawnione osoby korzystające z:
- emerytury – w tym emerytury pomostowej, okresowej emerytury kapitałowej i emerytury częściowej,
- renty z tytułu niezdolności do pracy – w tym renty dla inwalidów wojennych i wojskowych oraz rent wypadkowych,
- renty szkoleniowej,
- renty socjalnej,
- renty rodzinnej,
- rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
- świadczenia pieniężnego przysługującego cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych,
- nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
- świadczenia i zasiłku przedemerytalnego.
Opodatkowanie „trzynastki”
Trzynasta emerytura podlega opodatkowaniu. Jak zauważa wiceminister finansów Artur Soboń, nie ma w tym nic nadzwyczajnego, ponieważ wszystkie świadczenia dla emerytów są opodatkowane. W praktyce oznacza to, że seniorzy dostaną „trzynastkę” w różnych wysokościach. Od świadczenia pobrane zostanie bowiem składka na ubezpieczenie zdrowotne oraz podatek dochodowy. Decyzja o ewentualnym zwolnieniu trzynastej emerytury z opodatkowania należy do Rady Ministrów. Jednak na ten moment pozostaje w mocy opodatkowanie świadczenia.
Dlaczego „trzynastka” podlega opodatkowaniu?
Choć trzynasta emerytura funkcjonuje w dyskursie publicznym jako „dodatek” lub „świadczenie specjalne”, z punktu widzenia prawa podatkowego to po prostu kolejna forma dochodu. A skoro dochód – to obowiązek podatkowy. Trzynastka nie jest więc zwolniona z podatku dochodowego ani składki zdrowotnej, co może zaskoczyć wielu seniorów, liczących na pełną wypłatę brutto.
Rząd nie planuje zwolnień podatkowych w tym zakresie – argumentując to zasadą równości wobec prawa. Dodatkowo, dla części emerytów może to oznaczać przekroczenie pierwszego progu podatkowego, co wpłynie na ogólne rozliczenie PIT. Warto zatem traktować trzynastkę nie jako „gratis”, ale jako dochód, który – jak każdy inny – podlega obowiązkowym potrąceniom.
Jak obliczyć wysokość trzynastej emerytury po odliczeniach?
Wysokość trzynastej emerytury brutto jest z góry ustalona – w 2025 roku wynosi ona 1878,91 zł. Ale ile z tej kwoty faktycznie trafi do portfela seniora? Po odliczeniu 9% składki zdrowotnej oraz podatku dochodowego (w uproszczeniu 12%), realna wypłata „na rękę” wynosi około 1 450–1 500 zł, zależnie od indywidualnej sytuacji podatnika i ewentualnych ulg.
Co więcej, osoby otrzymujące dodatkowe świadczenia mogą mieć potrącane inne należności – np. zaległości komornicze. Dlatego najlepszym rozwiązaniem jest skorzystanie z kalkulatora emerytalnego lub porady doradcy podatkowego, szczególnie jeśli senior dorabia lub rozlicza się wspólnie z małżonkiem. „Trzynastka” brzmi miło – ale bez liczenia, może się okazać mniej atrakcyjna niż zakładaliśmy.
