Wypłaty trzynastej emerytury, choć z założenia powszechne, w rzeczywistości nie obejmują wszystkich seniorów – w systemie istnieje kilka wyjątków, które mogą skutecznie wykluczyć z grona beneficjentów. W kwietniu 2026 roku ZUS ponownie zrealizuje przelewy dodatkowego świadczenia – ale nie każda osoba pobierająca emeryturę lub rentę ma do niego prawo. Granice uprawnień bywają zaskakujące, a formalności – bezlitosne.
Kiedy prawo do trzynastki przepada?
Zasada jest prosta: aby otrzymać trzynastą emeryturę, należy mieć ustalone prawo do emerytury lub renty na dzień 31 marca danego roku. Brzmi niewinnie, lecz dla tych, którzy otrzymają decyzję o przyznaniu świadczenia choćby dzień później, oznacza to jedno – w 2026 roku „trzynastka” ich nie obejmie. Zbieżność świadczeń z różnych systemów, jak ZUS i KRUS, również nie zwiększa szans – wypłacana jest tylko jedna trzynasta emerytura, niezależnie od liczby źródeł.
Warto pamiętać, że wysokość kwietniowego dodatku odpowiada minimalnej emeryturze po marcowej waloryzacji, która w 2026 roku ma wzrosnąć o 4,88 proc., do poziomu 1970 zł brutto. I choć dla wielu seniorów nie jest to zawrotna kwota, jej brak potrafi zaboleć – zwłaszcza gdy powodem są niejasne wyjątki lub przeoczone terminy.
Kto z systemu zostaje wyłączony?
Nie każdy emeryt w świetle prawa uznawany jest za uprawnionego. Emerytowani sędziowie i prokuratorzy, pobierający świadczenie w formie stanu spoczynku ze środków Skarbu Państwa, nie otrzymają „trzynastki”. Podobnie wygląda sytuacja wybitnych sportowców, którym przysługują tzw. emerytury olimpijskie – ich wypłaty finansuje Ministerstwo Sportu, a nie ZUS, co automatycznie wyłącza ich z mechanizmu dodatkowego świadczenia. Te regulacje, choć formalnie zrozumiałe, dla wielu mogą być niezrozumiałe – nie chodzi przecież o to, skąd płyną środki, lecz o fakt wieloletniego wkładu w życie publiczne.
Wcześniejsza emerytura? Uwaga na limity
Kolejna grupa zagrożona utratą prawa do „trzynastki” to osoby, które przeszły na emeryturę przed osiągnięciem ustawowego wieku i jednocześnie zdecydowały się na dalszą aktywność zawodową. Jeśli ich dochody z pracy przekroczą 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia z ostatniego kwartału poprzedniego roku, świadczenie zostanie zawieszone. Przepisy są jasne – kto dorabia ponad miarę, ten wypada z systemu dodatków. Pozostaje pytanie, czy rzeczywiście chodzi tu o sprawiedliwość, czy może o ograniczenie wydatków w sytuacji coraz większych napięć budżetowych. Seniorzy aktywni zawodowo najczęściej nie pracują z wyboru, lecz z konieczności – i trudno nie mieć co do tego wątpliwości.
Źródło: money.pl
