Praca organisty – zakres obowiązków. Co robi organista?

Praca organisty to dość nieoczywiste zajęcie, dostępne tylko dla wybranych. Praca przy muzycznej oprawie obrzędów religijnych wiąże się z pewnego rodzaju tajemniczością. Czym dokładnie zajmuje się organista? Jak wygląda zakres obowiązków na tym stanowisku?

Organista to zawód ważny, jednak dla wielu osób zupełnie nieznany. Większość z nas nigdy nie usłyszała zdania „chcę być organistą”. Jednak mimo to organiści są i prężnie działają w swojej branży. Należy jednak podkreślić, że wykształconych, profesjonalnych przedstawicieli tego zawodu jest niezwykle mało. Doprowadziło to do sytuacji, w której na stanowisku organisty zatrudniane są osoby nieposiadające odpowiedniego przygotowania i umiejętności do sprawowania posługi organisty. Obecnie w wielu parafiach katolickich obserwujemy sytuację znaczącego niedostatku wykształconych organistów. Czy oznacza to, że na rynku jest deficyt tego zawodu? Jak zostać organistą? I co tak naprawdę wchodzi w skład obowiązków organisty?

Na czym polega praca organisty?

Praca na stanowisku organisty polega przede wszystkim na oprawie muzycznej świętej liturgii, czyli mszy bądź innych obrzędów związanych z wiarą katolicką. W tym celu organista ma do dyspozycji najczęściej kościelne organy – stąd też wzięła się nazwa tego zawodu. W dużych kościołach lub katedrach organiści korzystają z instrumentów, które są prawdziwymi dziełami sztuki. Często rozmach takich organów to główna ozdoba świątyni. Dźwięki wydobywające się z tego rodzaju instrumentu mają pomóc wiernym wczuć się w podniosły klimat mszy, ślubu, chrzcin lub innych obrzędów. W mniejszych miejscowościach lub wiejskich kościołach często jednak brakuje takiego wyposażenia, a organiści muszą zadbać o odpowiednią oprawę muzyczną z pomocą pianina. Na organach kościelnych organiści wykonują również utwory muzyki klasycznej.

Czytaj także: Ile zarabia ksiądz?

Do zadań organisty polega dobór odpowiedniego materiału muzycznego, który najczęściej ustalany jest z proboszczem danej parafii. Dodatkowo osoba na tym stanowisku dba także o to, aby poszczególne elementy mszy, w których wierni odpowiadają modlitwą, również były wspierane odpowiednią melodią. W wielu przypadkach organiści odpowiedzialni są również za przewodzenie śpiewom modlitewnym – choć najczęściej takie sytuacje występują w mniejszych kościołach, co spowodowane jest brakiem funduszy na zatrudnienie dwóch osób.

Organista – zakres obowiązków

Zakres obowiązków organisty we wszystkich kościołach jest dość podobny. Jedyna różnica polega zazwyczaj na tym, jakiej wielkości jest kościół oraz organy, a także, czy organista pełni również rolę prowadzącego. Możemy wyodrębnić kilka podstawowych obowiązków, które wykonuje osoba na stanowisku organisty. Oto one:

• przygotowywanie repertuaru muzycznego na święta takie jak śluby, chrzciny, Komunie Święte bądź obrzędy pogrzebowe,
• oprawa muzyczna mszy,
• prowadzenie chóru kościelnego,
• konserwacja organów,
• próby i szkolenie warsztatu,
• prowadzenie modlitw razem z wiernymi zgromadzonymi w świątyni,
• pomoc w innych aspektach związanych z muzyką sakralną,
• organizacja koncertów muzyki organowej i sakralnej w porozumieniu z proboszczem danej parafii.

Jak zostać organistą?

W mniejszych parafiach wymagania stawiane przed organistą to przede wszystkim  umiejętność grania na organach, pianinie lub keyboardzie. Dodatkowo warto, aby osoba starająca się o to stanowisko umiała czysto śpiewać i nie wstydziła się publicznych wystąpień. W wielu przypadkach profesja organisty wiąże się jednak z graniem przed całą świątynią.

Natomiast w dużych kościołach bądź katedrach pracę organisty mogą dostać osoby posiadające wykształcenie wyższe muzyczne lub mające dyplom ukończenia studium muzyki kościelnej, bądź studium organistowskiego. Starając się o posadę organisty, kandydat musi przedstawić świadectwo wykształcenia ogólnego oraz świadectwo wykształcenia muzycznego proboszczowi parafii.

Warto zaznaczyć, że w pracy organisty liczy się jeszcze jeden ważny aspekt, jakim jest wiara. Z racji sakralnego charakteru tego zawodu organista winien być osobą wierzącą oraz w wielu przypadkach, wychowaną w wierze katolickiej. Wśród dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia rekrutacji powinno znaleźć się jeszcze świadectwo chrztu, bierzmowania i ewentualnie świadectwo zawarcia kościelnego związku małżeńskiego.

Ścieżka kariery organisty: od pasji do profesjonalizmu

Chociaż nie jest to wymagane w każdej parafii, organista, szczególnie w większych kościołach, powinien posiadać odpowiednie wykształcenie muzyczne. Można rozpocząć swoją karierę organisty już na poziomie średniej szkoły muzycznej, kontynuując naukę na studiach z zakresu muzyki kościelnej lub organistowskiej. Wiele osób, które decydują się na ten zawód, zaczyna od amatorskiego grania na organach w małych parafiach, by później rozwijać swoje umiejętności i zdobywać dyplomy muzyczne. Dla tych, którzy pragną zostać profesjonalistami, możliwe jest zdobycie wykształcenia wyższego w zakresie muzyki sakralnej lub organistowskiej, które pozwoli im pełnić odpowiedzialną rolę w większych świątyniach i katedrach. Warto również zaznaczyć, że w tym zawodzie nieustanny rozwój jest kluczowy – organista musi nie tylko doskonalić technikę gry na organach, ale także poznać historię muzyki sakralnej, umieć pracować z chórami i orkiestrami oraz być gotowym na organizowanie koncertów muzyki organowej.

Praca organisty: wymagania

W zależności od tego, gdzie chcesz szukać pracy – czy w małych parafiach, czy w tych większych – musisz liczyć się z nieco innymi wymaganiami.

Skupmy się jednak na wymaganiach związanych ze stanowiskiem organisty z dużej parafii. Organista winien:

• posiadać dyplom wykształcenia muzycznego,
• znać różne rodzaje muzyki kościelnej,
• umieć grać na każdej klasie organów,
• posiadać talent i słuch muzyczny,
• być osobą wierząca,
• mieć dokumenty poświadczające -przynależność do kościoła katolickiego,
• mieć umiejętności przywódcze oraz być osobą skłonną do współpracy.

Ile zarabia organista?

Zarobki organisty zależne są od kilku znaczących czynników takich jak wielkość parafii, konkretny zakres obowiązków oraz ilość mszy świętych w miesiącu. Co więcej, uroczystości dodatkowe takie jak śluby, chrzciny, Komunie Święte, bierzmowania i pogrzeby wiążą się z możliwością dodatkowego zarobku.

Wedle wielu źródeł zarobki organisty nie należą do wysokich. W wielu wypadkach stawka to około 250 zł brutto za mszę. Oznacza to, że organiści w mniejszych kościołach traktują to zajęcie raczej jako dodatkowy dochód, ponieważ często odbywa się tam jedna msza niedzielna. Natomiast ogólnie średni zarobki na tym stanowisku wahają się w granicach 1000 – 3000 zł brutto.

Możliwość zatrudnienia opiera często na umowie o pracę na czas określony bądź na czas nieokreślony, którą reguluje Kodeks pracy.

Dlaczego warto zostać organistą?

Zawód organisty to nie tylko praca, ale i pasja, która daje ogromną satysfakcję. Bycie częścią sakralnej liturgii, możliwość wpływania na atmosferę mszy oraz innych ważnych obrzędów to aspekty, które sprawiają, że praca organisty jest wyjątkowa. Dodatkowo, organista staje się integralną częścią parafii, budując głębokie więzi z wiernymi. Dla osób szukających pracy, która daje poczucie misji i sensu, bycie organistą może być doskonałym wyborem.