Leśniczy to w pewnym sensie rolnik, który zajmuje się pracą w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe. Jest to jednocześnie urzędnik zatrudniony na stanowisku państwowym oraz osoba sprawująca kontrolę i pozyskująca drewno na danym obszarze leśnym. Jednak czym dokładnie zajmuje się leśnik? I czy jest to zawód dla każdego?
Zawód leśnika to tak naprawdę bardzo szerokie spektrum stanowisk obejmujących zarówno pracę w urzędzie, jakim jest nadleśnictwo, jak i pracę w terenie, czyli w lesie. Mimo mnogości możliwości rozwoju w strukturach spółki, to jednak zawód leśniczego kojarzy się przede wszystkim z terminem „leśnik”. Wynika to z faktu, że to właśnie leśniczy prowadzi nadzór wycinki i sadzeń oraz prowadzi swój oddział leśny, przez co jest najbardziej widocznym i udzielającym się przedstawicielem tego zawodu. Leśniczówki znajdziemy bowiem w wielu małych miejscowościach, również na wioskach, co trudno wyobrazić sobie np. w przypadku urzędu skarbowego, czy innych wydziałów spółek państwowych. Jednak czym dokładnie zajmuje się leśnik? Jak wygląda praca leśniczego? Kto może podjąć zatrudnienie w Lasach Państwowych? I czy zawód ten się opłaca?
Spis treści
Zawód leśnika – na czym polega praca?
Zawód leśnika oraz cały zakres gospodarki leśnej reguluje ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach, w której możemy znaleźć ogólne zadania stawiane przed instytucją Lasów Państwowych:
Trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, z uwzględnieniem w szczególności następujących celów:
1) zachowania lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą;
2) ochrony lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na:
a) zachowanie różnorodności przyrodniczej,
b) zachowanie leśnych zasobów genetycznych,
c) walory krajobrazowe,
d) potrzeby nauki;3) ochrony gleb i terenów szczególnie narażonych na zanieczyszczenie lub uszkodzenie oraz o specjalnym znaczeniu społecznym;
4) ochrony wód powierzchniowych i głębinowych, retencji zlewni, w szczególności na obszarach wododziałów i na obszarach zasilania zbiorników wód podziemnych;
5) produkcji, na zasadzie racjonalnej gospodarki, drewna oraz surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu.
Praca leśnika polega w dużej mierze na przestrzeganiu właśnie tych zasad ustalonych w ustawie – musi więc realizować założenia górne, jednocześnie mają na uwadze plany zagospodarowania dotyczące obszarów leśnych znajdujących się pod jego kontrolą.
Należy też pamiętać, że praca leśniczego to nie tylko wypełnianie dokumentów i spacery po lesie. To także trudne zadania fizyczne, które często wiążą się z koniecznością dotarcia do miejsc, do których nie da się podjechać samochodem terenowym (szczególnie w porach roku takich jak jesień czy zima). Tak naprawdę przeprawy przez las niezależnie od pogody odbywają się często w samotności, a nadzorowanie ciężkiego sprzętu do wycinki drzew powoduje, że ryzyko zawodowe w tej profesji jest duże. Dlatego tak ważne jest, aby pracownicy leśni dbali o zasady BHP.
Zakres obowiązków leśnika
Zakres obowiązków, jakie pełni leśniczy są w większości przypadków takie same w obrębie całego kraju. Warto jednak zauważyć, że z racji zróżnicowania terenu nie każdy leśniczy będzie miał takie same utrudnienia w codziennych obowiązkach. Praca leśnika w Bieszczadach znaczne różni się od pracy na tym samym stanowisku jednak w rejonach nadmorskich, gdzie trudno doszukiwać się pagórków, czy gęstego zalesienia.
Obowiązki leśniczego znajdziemy również w wyżej wymienionej ustawie:
- organizowanie i nadzorowanie prac związanych z hodowlą lasu i ochroną zasobów leśnych,
- wykonywanie zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu pożarów,
- prowadzenie prac pomiarowych i inwentaryzacyjnych w drzewostanach,
- prowadzenie prac związanych z pozyskiwaniem surowca drzewnego oraz użytków ubocznych,
- organizowanie prac związanych z łowiectwem i rekreacyjnym zagospodarowaniem lasu,
- ochrona gleby i wód leśnych.
Leśniczy bada również szkodliwe owady, które atakują drzewa i w razie wzmożonej aktywności szkodników podejmuje działania prewencyjne i profilaktyczne, które często wiążą się z koniecznością dodatkowej wycinki. Jednak, aby zachować równowagę, leśnicy zajmują się również sadzeniem drzew, zapewniając im ochronę np. przed dzikimi zwierzętami, które lubią obgryzać młode pędy, czy przed „zaduszeniem” przez większe drzewa.
Straż leśna – co to za zawód?
Należy też zaznaczyć, że w Lasach Państwowych w pewnym stopniu leśnikami są także osoby podejmujące się pracy w Straży Leśnej. Jest to formacja, zaliczana do Służby Leśnej, która ma dodatkowe uprawnienia do przeciwdziałania przestępstwom na terenie lasów (np. chronią zwierzęta przed kłusownikami). Zgodnie z ustawą Straż Leśna ma między innymi możliwość:
1) legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, jak również świadków przestępstwa lub wykroczenia, w celu ustalenia ich tożsamości;
2) nakładania oraz pobierania grzywien, w drodze mandatu karnego, w sprawach i w zakresie określonych odrębnymi przepisami;
3) zatrzymywania i dokonywania kontroli środków transportu na obszarach leśnych oraz w ich bezpośrednim sąsiedztwie, w celu sprawdzenia ładunku oraz przeglądania zawartości bagaży, w razie zaistnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary;
4) przeszukiwania pomieszczeń i innych miejsc, w przypadkach uzasadnionego podejrzenia o popełnienie przestępstwa, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego;
5) ujęcia na gorącym uczynku sprawcy przestępstwa lub wykroczenia albo w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa oraz jego doprowadzenia do Policji;
Jak zostać leśnikiem?
Jeśli interesujesz się pracą leśnika, warto zagłębić się nieco w szczegóły związane z tym, jak można podjąć zatrudnienie w tej pracy. Aby zostać leśnikiem, w wielu wypadkach konieczne jest wykształcenie wyższe. Jednak swoją przygodę możesz zacząć już z technikum leśnym, które otworzy ci drzwi do objęcia stanowiska podleśniczego, czyli takiego pomocnika leśniczego. Jednak w zależności od tego, czy chcesz dalej rozwijać swoją karierę w Lasach Państwowych, możesz podjąć studia na kierunku leśnictwo, które pozwolą Ci na pracę na stanowisku leśniczego. Doświadczenie zawodowe oraz udział w szkoleniach to także szansa na wyższe stopnie w hierarchii. Możesz z czasem zostać inżynierem nadzoru, czyli osobą odpowiedzialną za sprawowanie kontroli nad kilkoma leśnictwami w danych okręgach (możesz ocenić pracę leśniczych) lub nawet samym nadleśniczym, czyli „szefem” konkretnego nadleśnictwa.
Leśnik – zarobki
Leśniczy to także zawód bardzo dobrze płatny. Jak bowiem wynika z danych serwisu wynagrodzenia.pl mediana zarobków na tym stanowisku to obecnie 9000 zł brutto. Warto jednak pamiętać, że mediana nie jest równoznaczna ze średnią, ponieważ jest to wartość środkowa wyciągnięta z ciągu liczb ustawionych od najmniejszej do największej. W ten sposób możemy także wywnioskować, że 50% zatrudnionych zarabia poniżej tej kwoty, natomiast drugie 50% otrzymuje zarobki powyżej tego wynagrodzenia. Jak wynika z badania 25% leśników, może zarabiać nawet powyżej 11040 zł brutto. w przyszłym roku zarobki te mogą być jeszcze wyższe.
Do tego dochodzą liczne benefity pracownicze takie jak np. możliwość mieszkania w leśniczówce lub przydział mieszkania służbowego. Co więcej, leśniczy otrzymuje również auto służbowe oraz laptopa i telefon. Powszechne są również dodatki za przepracowane lata, wczasy pod gruszą, czy premie świąteczne.
Dla kogo zawód leśnika?
Leśniczy to stanowisko przede wszystkim dla osób ceniących sobie kontakt z naturą. Zawód ten różni się nieco od pracy w typowym urzędzie. Szczególnie w przypadku leśniczych i podleśniczych obowiązki służbowe wymagają obecności w lesie niezależnie od pory roku i warunków pogodowych. Dodatkowo dochodzą aspekty takie jak insekty, czy dzikie zwierzęta. Nie każdy czuje się bezpiecznie, będąc samemu w lesie, dlatego warto przed podjęciem decyzji brać pod uwagę szereg czynników, które składają się na obraz tego zawodu. Jest to z pewnością praca dla prawdziwych pasjonatów i miłośników przyrody, którzy najlepiej czują się w towarzystwie zieleni i dzikiej natury.
Praca leśnika a współczesne wyzwania związane ze zmianami klimatu
Zmieniający się klimat i coraz częstsze zjawiska ekstremalne, takie jak susze, gwałtowne burze czy anomalie pogodowe, stanowią ogromne wyzwanie dla leśników. Leśnicy muszą stale monitorować stan lasów, aby minimalizować skutki tych zmian, które wpływają na różnorodność gatunkową, zdrowie drzew i poziom wód gruntowych. Odpowiedzialne podejście do gospodarki leśnej oraz wdrażanie działań prewencyjnych stają się kluczowe, by lasy były w stanie pełnić swoje ekologiczne funkcje, w tym ochronę gleby i magazynowanie dwutlenku węgla.
Nowoczesna technologia w lasach – jak GPS, drony i aplikacje ułatwiają pracę leśników
Współczesny leśnik korzysta nie tylko z tradycyjnych metod pracy, ale i zaawansowanych technologii, które wspierają codzienne działania. GPS ułatwia precyzyjne lokalizowanie drzew, monitorowanie obszarów oraz prowadzenie inwentaryzacji, a drony pomagają ocenić stan zdrowia dużych połaci lasów, co jest szczególnie przydatne w trudno dostępnych terenach. Coraz częściej leśnicy korzystają również z aplikacji mobilnych do szybkiego raportowania zagrożeń, takich jak pożary czy nielegalne wycinki, co pozwala na natychmiastową reakcję i zwiększa skuteczność ochrony lasów.
Leśnicy jako edukatorzy ekologiczni – jak lasy wspierają rozwój świadomości przyrodniczej społeczeństwa
Edukacyjna rola leśników w społeczeństwie jest często niedoceniana, a to oni, prowadząc warsztaty i wycieczki terenowe, uczą dzieci i dorosłych szacunku do przyrody. Leśnicy wyjaśniają, jak ważna jest ochrona lasów, różnorodność biologiczna i zrównoważona gospodarka leśna. Dzięki ich wysiłkom młode pokolenia mają szansę lepiej rozumieć funkcję lasów i dowiadywać się, jak mogą przyczyniać się do ochrony przyrody. Tego typu działania edukacyjne budują proekologiczną świadomość, która jest niezbędna do ochrony środowiska na przyszłość.
