Dania przegłosowała podwyższenie wieku emerytalnego do 70 lat, które zacznie obowiązywać od 2040 roku. Decyzja ta budzi pytania o przyszłość systemów emerytalnych w innych krajach, w tym w Polsce. Czy w obliczu starzejącego się społeczeństwa i niskiej dzietności również my staniemy przed koniecznością podobnych zmian?
Podwyższenie wieku emerytalnego – decyzja duńskiego parlamentu
W czwartek duński parlament (Folketing) przegłosował ustawę, która stopniowo podniesie wiek emerytalny z obecnych 67 do 70 lat w roku 2040. Zmiana ta dotyczy osób urodzonych po 31 grudnia 1970 r., a więc całej generacji dzisiejszych 50-latków. Wcześniej, w latach 2030 i 2035, próg emerytalny ma wzrosnąć odpowiednio do 68 i 69 lat.
Nowe przepisy to efekt porozumienia politycznego z 2006 roku, które przewiduje automatyczne podwyższenie wieku emerytalnego wraz z rosnącą długością życia obywateli. Premier Mette Frederiksen zapewniła jednak, że to ostatnia tak duża zmiana i już więcej ta granica nie będzie podwyższana.
Wiek emerytalny. W przyszłości nawet 74 lata pracy?
Choć premier Danii obiecuje stabilizację, przyjęta formuła matematyczna może w dalszej przyszłości zadziałać automatycznie. Jeśli nie zostanie zmieniona, prognozy wskazują, że w 2070 roku wiek emerytalny w Danii może osiągnąć aż 74 lata. To oznacza, że przyszłe pokolenia mogłyby pracować nawet do późnej starości, jeśli długość życia będzie nadal rosnąć.
Starzejące się społeczeństwo i spadająca dzietność
Podstawą decyzji są nie tylko dane demograficzne, ale również spadający wskaźnik dzietności. W 2024 roku współczynnik dzietności w Danii wyniósł 1,466 dziecka na kobietę, co jest znacznym spadkiem względem lat poprzednich. Jeszcze w 2008 roku wynosił on 1,89. Niska dzietność oznacza mniej osób wchodzących na rynek pracy, co zagraża stabilności systemu emerytalnego.
Polska: podobne wyzwania i brak decyzji
Polska również zmaga się z rosnącą długością życia i niską dzietnością. Według danych GUS, współczynnik dzietności w Polsce w 2024 roku wyniósł tylko 1,11, co jest jednym z najniższych wyników w Europie. Oznacza to, że w dłuższej perspektywie kraj stanie przed koniecznością zmian w systemie emerytalnym.
Czytaj także: Podwyżka wieku emerytalnego kobiet już w planach rządu
Prezes ZUS już wcześniej mówił wprost o konieczności przemyślenia zmian. Choć w Polsce temat podniesienia wieku emerytalnego wywołuje ogromne emocje polityczne, eksperci ostrzegają, że bez reform system emerytalny może stać się niewydolny.
Czy Polska pójdzie śladem Danii?
Pytanie, czy Polska zdecyduje się na podobne kroki, jak Dania, jest coraz bardziej aktualne. Niski przyrost naturalny i rosnąca liczba osób starszych sprawiają, że dłuższa aktywność zawodowa może stać się nieunikniona. Eksperci wskazują, że brak decyzji dziś może oznaczać poważne problemy finansowe jutro.
Wprowadzenie zmian takich jak wyższy wiek emerytalny to decyzja trudna społecznie, ale — jak pokazuje przykład Danii — możliwa do przeprowadzenia w oparciu o szeroki konsensus polityczny.
Źródło: businessinsider.pl
