Księgarz to stanowisko pracy dla miłośników książek. Zapach papieru, cisza i spokojna atmosfera to nie jedyne zalety pracy księgarza. Aby objąć stanowisko, nie są potrzebne szczególne kwalifikacje, lecz zarobki nie zachęcają wielu kandydatów do pracy. Poznaj lepiej zawód księgarza, dowiedz się, jakie są wymagania wobec kandydatów.
Mimo postępu technologicznego i nagłej fascynacji cyfrowymi formami przekazu, jak np. komputer, tablet, telefon i czytnik książek, papierowe wydania wciąż cieszą się dużą popularnością. Dotyczy to nie tylko podręczników szkolnych, które z założenia wciąż mają tradycyjną formę, lecz również literatury pięknej, poradników, książek młodzieżowych. Ludzie nie chcą odchodzić od papieru, a zatem wciąż jest popyt na książki. Skoro jest zapotrzebowanie na kupno tradycyjnych książek, to wciąż potrzebni są również sprzedawcy książek i bibliotekarze. Jak wygląda praca księgarza?
Spis treści
Kto to jest księgarz?
Księgarz jest po prostu pracownikiem księgarni. Nie tylko sprzedaje produkty, lecz również doradza w kwestii ich doboru. Wiele osób obecnie kupuje książki za pośrednictwem Internetu, lecz wciąż obecni są klienci, którzy przed zakupem wolą książkę dotknąć, obejrzeć, dokładnie poznać styl pisania i dopiero zdecydować się na inwestycje w dzieło. Księgarz to osoba, która wprowadza czytelnika w świat książek, czasopism, czy podręczników. Nie tylko zajmuje się sprzedażą towaru, lecz również promuje czytelnictwo, pielęgnując w ludziach pasję do tradycyjnej literatury. Pracownik księgarni ma wiedzę na temat konkretnych pozycji, więc jest w stanie doradzić ludziom, którzy zjawiają się w księgarni z zamiarem kupna, lecz niezdecydowani. Choć wiele osób obecnie woli skorzystać z drogi na skróty i odnaleźć pozycję w wyszukiwarce internetowej, to wciąż wielu docenia pracę księgarza i woli zaczerpnąć opinii fachowca. Formą docenienia tej pracy jest obchodzony Dzień Księgarza.
Jaki jest zakres obowiązków księgarza?
Choć samo określenie zawodu księgarz kojarzy się z książką, to pracownik ten nie zajmuje się wyłącznie ich tematyką. W swojej pracy spotyka się również z czasopismami, podręcznikami i albumami. Sprzedaje również mapy, a czasem i akty prawne. Co więcej, choć bierze udział w propagowaniu czytelnictwa tradycyjnego, to doskonale zna zagadnienie nośników elektronicznych. Jeśli księgarnia ma w swoim asortymencie e-booki, to specjalizuje się również w nich. Księgarz często zajmuje się także promowaniem czytelnictwa, bierze udział w wydarzeniach edukacyjnych dla dzieci. Księgarnia to często miejsce, w którym nie tylko sprzedawane są książki, lecz także organizowane są eventy. Wówczas księgarz kontaktuje się z gośćmi, np. autorami książek, by zaprosić ich do spotkania z fanami. Księgarz na co dzień dba także o to, by książki na półkach prezentowały się atrakcyjnie. Układa je, dba o porządek, by oglądane przez klientów pozycje nie zniszczyły się.
Głównym obowiązkiem księgarza jest sprzedaż pozycji wydawniczych. Wiąże się to z szeregiem innych czynności. Choć swoje obowiązki wykonuje w godzinach pracy, to aby doradzać klientom, musi być na bieżąco z nowościami wydawniczymi. Dlatego również po godzinach pracy koncentruje się na tematyce książek. Do czynności, jakie księgarz wykonuje w swojej pracy, należą:
- obsługa klientów;
- udzielanie wskazówek dotyczących pozycji;
- realizacja sprzedaży (obsługa kasy fiskalnej, wystawianie paragonów, pakowanie książek);
- działania marketingowe (prowadzenie portali społecznościowych księgarni, opracowywanie nowych kampanii reklamowych);
- kontakt z wydawnictwami i dostawcami;
- zamawianie nowych pozycji do księgarni;
- obsługa klientów;
- dekoracja księgarni z okazji świąt;
- przygotowywanie ekspozycji w witrynie sklepowej;
- kontakt telefoniczny i e-mailowy z klientami i kontrahentami;
- doradztwo;
- udzielanie informacji klientom;
- udział w targach;
- organizacja kiermaszów;
- współpraca z instytucjami kulturalnymi;
- obsługa oprogramowania dotyczącego stanu i sprzedaży książek;
- poszukiwanie informacji na temat pozycji w bazach danych.
Ile zarabia księgarz?
Zarobki księgarza niestety nie są imponujące. Wielu pracodawców na start oferuje początkującym księgarzom wynagrodzenie niewiele wyższe od najniższej krajowej. Wraz ze wzrostem stażu pracy można liczyć na podwyżki, jednak nie są one drastyczne. Atutem wielu miejsc pracy jest atrakcyjny system premiowania. Mimo niewysokiej podstawy księgarz może wypracować wysoką pensję, np. od prowizji ze sprzedaży.
Jak wygląda praca księgarza?
Księgarz pracuje głównie w handlu, ma więc ograniczone możliwości zatrudnienia. Pracuje głównie w punktach sprzedażowych dużych i znanych oraz mniejszych, lokalnych księgarni. Może także poszukać zatrudnienia bezpośrednio w hurtowni lub w wydawnictwie. Pracuje w pomieszczeniach zamkniętych, rzadko ma szansę zaznać świeżego powietrza. Zwykle nie pracuje w grupie, jednak ze względu na częste wizyty klientów nie czuje się samotnie. W ciągu dnia ma kontakt z wieloma ludźmi, prowadzi wiele rozmów. Praca księgarza zwykle odbywa się w stałych godzinach, po 8 godzin dziennie. Często jest to także praca w weekendy.
Mimo że praca wydaje się mieć raczej spokojny charakter, księgarz musi mieć dobrą kondycję. Często przenosi ciężkie kartony z książkami, czy korzysta z drabiny. Praca księgarza nabiera innego charakteru, gdy jest wykonywana w popularnej sieci księgarni, a innego, gdy odbywa się np. w antykwariacie. W sieci bardzo ważne jest dbanie o komfort obsługi klienta, pracownicy często mają na sobie uniformy. W antykwariacie i małych księgarniach atmosfera jest bardziej kameralna. Cechą pracy w księgarni jest wszechobecny kurz, dlatego praca ta nie jest zalecana alergikom.
Dzień Księgarza
Zawód księgarza obecnie nie jest już tak popularny, jak kiedyś. O znaczeniu tego stanowiska i szacunku, jaki ludzie okazywali księgarzowi kiedyś, świadczy święto – Dzień Księgarza obchodzone 13 grudnia. Święto to ma miejsce już od roku 1932. Jest to jedno z najstarszych świąt branżowych w Polsce. Ustanowione zostało w wyniku rabatów, jakie były udzielane księgarzom w dwudziestoleciu międzywojennym. Obecnie tego dnia można spotkać rabaty w księgarniach internetowych, życzenia w mediach społecznościowych, oraz wydarzenia, na przykład spotkania autorskie.
Księgarz. Wymagania na stanowisku
Księgarz przede wszystkim powinien być osobą otwartą o zdolnościach interpersonalnych. Warto pamiętać, że jest to zawód związany z handlem, a więc kluczowe jest zbudowanie w księgarni dobrej atmosfery i zachęcenie klienta do kupna oraz powrotu w przyszłości do placówki. Kandydat na to stanowisko powinien cechować się wysoką kulturą osobistą, mieć cierpliwość do klientów i zdolności marketingowe. To ważne, szczególnie jeśli księgarz jednocześnie zajmuje się także prowadzeniem social mediów placówki. Warunkiem koniecznym, jaki pracodawcy stawiają przed kandydatami, jest zamiłowanie do książek. Osoba, która handluje literaturą, musi mieć o niej pojęcie, aby móc odpowiednio doradzić klientom w zakresie zakupów. Pasja wiąże się również z tym, że kandydat jest na bieżąco z nowinkami wydawniczym i nie trzeba go zachęcać do śledzenia tych informacji, gdyż sam dociera do nich z przyjemnością.
Ze względu na konieczność raportowania i aktualizacji stanów magazynowych, księgarz powinien dobrze obsługiwać komputer i programy konieczne w tej branży. Wymagana jest także umiejętność obsługi kasy fiskalnej, drukarki, czy skanera. W pracy przydają się także predyspozycje fizyczne w postaci dobrego wzroku, braku alergii i sprawności fizycznej. Jak już wspomniano, księgarz często pracuje w pojedynkę, a zatem kluczowe są takie cechy jak odpowiedzialność, czy samodzielność. Czasem pracodawcy wymagają również prawa jazdy, które może się okazać pomocne podczas uzupełniania zapasów.
Jak zostać księgarzem?
Aby zostać księgarzem, nie trzeba poświęcać wielu lat na edukację. Pracodawcy najczęściej wymagają przynajmniej średniego wykształcenia. Oczywiście bardzo cenne jest dla nich wykształcenie branżowe, na przykład na kierunku technik księgarz. Mile widziane są także studia z zakresu nauk humanistycznych. Szanse w uzyskaniu zawodu podnosi doświadczenie w handlu, odbyte praktyki, czy staż. Osoby, które myślą o karierze księgarza już na etapie wyboru szkoły średniej, mogą udać się do technikum na kierunek technik księgarstwa, gdzie nauczą się obsługiwać klientów, realizować transakcje sprzedażowe, odbierać dostawy i zamawiać pozycje. Uczą się opracowywania bibliografii i katalogów oraz prowadzenia działań reklamowych. Wiedza zdobyta w szkole także z zakresu sprzedaży internetowej, czy obsługi programów niezbędnych w sprzedaży stanowi duży atut dla pracodawcy.
Szkolenia i rozwój zawodowy księgarzy
Aby sprostać dynamicznym zmianom na rynku książki, księgarze powinni regularnie uczestniczyć w szkoleniach i programach rozwojowych. Organizacje takie jak Biblioteka Analiz oferują kursy dotyczące obsługi różnych grup klientów, np. szkolenie „Klient 50+ w księgarni – jak budować trwałe relacje?”. Ponadto, program „Certyfikat dla małych księgarni” wspiera lokalne księgarnie, oferując dofinansowanie na rozwój i promocję. Udział w takich inicjatywach pozwala księgarzom na doskonalenie umiejętności i dostosowanie się do potrzeb rynku.
Zalety i wady pracy księgarza
Praca księgarza wydaje się atrakcyjna dla miłośników książek, ponieważ samym atutem jest już obecność książek, ich zapach i możliwość poszerzania swojej wiedzy na ich temat. Jednak rzeczywistość bywa inna. Jeśli księgarnia jest popularna, mieści się na przykład galerii handlowej, wówczas przez sklep dziennie przewija się w niej wielu klientów, którzy pozostawiają na półkach nieporządek, zachowują się głośno, potrafią niszczyć książki. Księgarz musi później to wszystko naprawić, przywrócić porządek i przeanalizować straty. Ponadto kontakt z klientem po paru godzinach w pracy potrafi być męczący, a mimo to księgarz musi zachować uśmiech na twarzy i życzliwość. Jednak prawdziwe mole książkowe są w stanie znieść wszelkie niedogodności tej pracy, ponieważ ważny jest dla nich kontakt z książką.
Przyszłość zawodu księgarza w Polsce
Zawód księgarza stoi przed wyzwaniami wynikającymi z cyfryzacji i zmieniających się nawyków czytelniczych. Mimo to, lokalne księgarnie nadal odgrywają ważną rolę w społecznościach, oferując unikalne doświadczenia i personalizowaną obsługę. Programy wsparcia, takie jak „Certyfikat dla małych księgarni”, mają na celu wzmocnienie pozycji małych księgarń na rynku. Aby sprostać przyszłym wyzwaniom, księgarze powinni inwestować w rozwój kompetencji cyfrowych i marketingowych, co pozwoli im lepiej odpowiadać na potrzeby współczesnych klientów.
Jak rozwijać pasję do książek w pracy księgarza?
Aby praca księgarza była nie tylko obowiązkiem zawodowym, ale i przyjemnością, warto pielęgnować swoją pasję do literatury. Dobrym rozwiązaniem jest:
-
regularne czytanie nowości wydawniczych, aby pozostać na bieżąco,
-
śledzenie blogów książkowych i recenzji w mediach społecznościowych,
-
uczestnictwo w spotkaniach autorskich i literackich festiwalach, co poszerza horyzonty,
-
budowanie własnej biblioteczki tematycznej, aby czerpać inspirację także w domu,
-
rozmowy z klientami jako okazja do poznawania różnych gustów czytelniczych i wzbogacania wiedzy.
Jak zwiększyć atrakcyjność księgarni dla klientów?
Księgarnia powinna być miejscem, które nie tylko sprzedaje książki, lecz także zachęca do spędzania w niej czasu. Warto więc:
-
wprowadzić wygodne kąciki do czytania i przeglądania książek,
-
zadbać o przyjazną atmosferę poprzez muzykę w tle i estetyczną aranżację wnętrza,
-
organizować cykliczne wydarzenia, takie jak warsztaty literackie czy konkursy dla dzieci,
-
tworzyć program lojalnościowy dla stałych klientów, aby zachęcać ich do powrotów,
-
współpracować z lokalnymi szkołami i bibliotekami, by księgarnia pełniła rolę centrum kulturalnego społeczności.
