Każdy podatnik zobowiązany jest do sporządzenia spisu z natury towarów handlowych i materiałów. Sprawdź, na czym polega spis z natury, jakie towary obejmuje, co powinien zawierać arkusz i jak go wypełnić.
Inwentaryzacja stanowi proces, który wymaga zachowania wielu kroków. Jednym z aspektów, o którym należy pamiętać, jest spis z natury. Pomaga on ocenić stan aktywów przedsiębiorstwa, co pozwala ustalić faktyczny dochód w zeznaniu. Spis z natury nazywany jest także remanentem.
Spis treści
Spis z natury – co to jest?
Spis z natury to jedna z wielu form inwentaryzacji, dzięki któremu można ocenić rzeczywisty stan ilościowy i wartościowy składników majątku danej firmy. Dokument przygotowywany jest zawsze pod koniec każdego roku podatkowego na dzień 31 grudnia z podpisami osób uczestniczących w spisie.
Zgodnie z ustawą VAT spis z natury można również sporządzić w trakcie roku podatkowego, wtedy gdy:
- Jesteś czynnym podatnikiem VAT
- Rozwiązujesz, likwidujesz lub kończysz własną działalność prowadzoną jako osoba fizyczna w formie spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej
- Przysługiwało ci prawo odliczenia VAT od zakupu
Spis z natury polega na dokładnym sprawdzeniu zgodności rzeczywistego stanu majątkowego firmy ze stanem ewidencji księgowej. Powinno uwzględnić się w nim:
- Towary handlowe
- Materiały
- Rzeczy przygotowywane do produkcji
- Półwyroby i wyroby gotowe
- Braki
- Odpady
Jeśli na dzień spisu dana firma nie dysponuje żadnym majątkiem, to i tak dokument/arkusz musi zostać uzupełniony. Wtedy łączna wartość będzie równać się zero i zapisuje się ją zerowy spis z natury.
Spis z natury – kto musi go sporządzić?
Według Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26.08.2003 roku w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów wszyscy podatnicy zobowiązani są do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów handlowych i materiałów.
Ponadto, nawet jeśli przedsiębiorcy nie sprzedają towarów, ich obowiązkiem jest sporządzenie zerowego spisu z natury. Jednakże podatnicy, którzy rozliczają się na karcie podatkowej, są z tego obowiązku zwolnieni.
Spis z natury – co powinien zawierać?
W spisie z natury muszą znajdować się dane takie jak:
- Imię i nazwisko właściciela firmy/nazwę firmy
- Data sporządzenia spisu z natury
- Numer kolejny pozycji arkusza spisu
- Szczegółowa nazwa towaru oraz innych składników ze spisu
- Jednostka miary
- Ilość stwierdzoną w czasie spisu
- Cenę w polskich złotych i groszach za jednostkę miary
- Wartość wynikająca z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową
- Łączną wartość spisu z natury
Ponadto, nie może zabraknąć odpowiedniej klauzuli pt. “Spis zakończono na pozycji numer …” i podpisu osób sporządzających spis oraz właściciela zakładu i jego wspólników.
Oprócz powyżej wymienionych danych, spis z natury powinien obejmować wszystkie towary będące własnością podatnika, które w dniu sporządzenia spisu znajdują się poza jego zakładem. Oprócz tego wszystkie towary niestanowiące jego własności, a znajdujące się w jego firmie również należy uwzględnić, jednak bez wyceny, a ich wartości ilościowej z obowiązkowym podaniem, czyją są własnością.
Jak przeprowadzić spis z natury?
Na samym początku należy wyznaczyć czas przeprowadzanej inwentaryzacji oraz jej zakres. Następnie powołuje się odpowiednią komisję, odpowiedzialną za sporządzenie spisu z natury.
Druk spisu z natury powinien być sporządzony w trwały i staranny sposób. Dane uzupełnia się za pomocą długopisu, nie ołówka. Arkusz spisu z natury znajdziemy w internecie, wpisując w wyszukiwarkę frazę taką jak “arkusz spisu z natury do pobrania”.
Przeczytaj również: Inwentaryzacja – ile można na niej dorobić?
Jak uniknąć błędów podczas sporządzania spisu z natury?
Podczas przygotowywania dokumentu warto zadbać o szczegółowe określenie towaru, aby uniknąć pomyłek przy późniejszych wyliczeniach. Właściwy opis składników majątku pozwala łatwiej zweryfikować ich wartość i zgodność ze stanem księgowym. Istotne jest również, aby nie pominąć żadnych elementów, które mogą zwiększyć poziom przychodów ewidencjonowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wpisując poszczególne pozycje, należy zadbać o rzetelność i kompletność informacji. Dobrze przygotowany spis z natury ułatwia nie tylko rozliczenie roku, ale także kontrolę sytuacji majątkowej firmy.
Kiedy spis z natury ma kluczowe znaczenie?
Odpowiednio wykonany dokument zyskuje szczególną wagę w przypadku likwidacji działalności, ponieważ to właśnie wtedy ocenia się końcowy majątek firmy. Taki spis pozwala określić towary stanowiące własność podatnika i przygotować je zarówno do sprzedaży, jak i ewentualnego dalszego użytkowania. Niezbędny jest także podpis właściciela zakładu, który potwierdza zgodność danych z rzeczywistością. Warto pamiętać, że obowiązku sporządzania spisu nie da się uniknąć przy standardowej działalności gospodarczej, nawet jeśli przedsiębiorstwo nie posiada żadnych aktywów. Dzięki temu dokument jest wiążący i zabezpiecza podatnika przed ewentualnymi niejasnościami podczas kontroli urzędowej.
