Kiedy strajk jest legalny? Czy za dni strajkowe należy się wynagrodzenie? Kto nie może strajkować? Na te i inne ważne pytania znajdziesz odpowiedź poniżej. Zapraszamy do lektury!
Strajk to sytuacja, do której dochodzi, gdy pracownicy nie są w stanie wyegzekwować od pracodawcy spełnienia postulatów poprawiających ich sytuację. Często dotyczy wynagrodzeń, czy wzrostu zatrudnienia, gdy pracownicy mają na swoich barkach zbyt wiele obowiązków. Wówczas zostaje zaburzone działanie zakładu pracy i mogłoby się wydawać, że pracownikowi za czas niewykonywania pracy wynagrodzenie nie przysługuje. W dzisiejszym artykule przyjrzymy się bliżej temu zagadnieniu.
Co to jest strajk? Jest to zbiorowe powstrzymanie się od pracy w celu rozwiązania sporów z pracodawcą, dotyczących warunków pracy, płac lub świadczeń socjalnych oraz praw i wolności pracowników związkowych w danym zakładzie lub innych grup, którym przysługuje prawo zrzeszania się w związkach zawodowych. Strajk jest to ostatni etap sporu zbiorowego. W przepisach prawa istnieje również ustawa, która reguluje prawa i obowiązki pracowników i pracodawcy, do których każda ze stron musi się dostosować.
Strajk w zakładzie pracy: ustawa
Czym jest strajk? Strajk powoływany jest na podstawie ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz. U. 1991 Nr 55 poz. 236). Według art. 17 1. ustawy, strajk polega na zbiorowym powstrzymywaniu się pracowników od wykonywania pracy w celu rozwiązania sporu dotyczącego warunków pracy, płac lub świadczeń socjalnych oraz praw i wolności związkowych pracowników lub innych grup, którym przysługuje prawo zrzeszania się w związkach zawodowych.
Zgodnie z art. 17 2. strajk pracowników jest środkiem ostatecznym i nie może zostać ogłoszony bez uprzedniego wyczerpania możliwości rozwiązania sporu za pomocą wcześniejszych etapów takich jak: rokowania oraz mediacje czy arbitraż.
Strajk: co zrobić, kiedy pracodawca utrudnia prowadzenie sporu?
Strajk w zakładzie pracy może również zostać zorganizowany bez wyżej wymienionych środków, jednak tylko i wyłącznie w przypadku, kiedy pracodawca utrudnia lub uniemożliwia ich przeprowadzenie, a także gdy rozwiąże on stosunek pracy z prowadzącym spór i działaczem związku zbiorowego.
Pamiętaj! Zgodnie z art. 26 ustawy z dn. 23 maja 1991 roku o rozwiązaniu sporów zbiorowych, kto przeszkadza we wszczęciu lub w prowadzeniu w sposób zgodny z prawem sporu zbiorowego, lub nie dopełnia obowiązków określonych w ustawie, ten podlega karze grzywny lub ograniczenia wolności.
Strajk w zakładzie pracy: kto nie może strajkować?
Istnieją stanowiska, gdzie zaprzestanie wykonywania obowiązków zawodowych i porzucenie pracy w ramach strajku może doprowadzić do zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego. A w skrajnych przypadkach – nawet bezpieczeństwa państwa.
Jeśli więc zastanawiasz się, jak zorganizować legalny strajk, musisz wiedzieć, że niedopuszczalne jest:
- organizowanie strajku w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Wywiadu Wojskowego, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, w jednostkach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz w jednostkach Policji, Służby Więziennej, Straży Granicznej, Służby Celnej oraz jednostkach organizacyjnych ochrony przeciwpożarowej;
- zaprzestanie wykonywania obowiązków zawodowych na stanowiskach pracy, urządzeniach lub instalacjach, na których zaniechanie pracy w wyniku strajku zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu lub bezpieczeństwu państwa.
Strajkować nie mogą również pracownicy organów władzy państwowej, administracji rządowej i samorządowej oraz sądy czy prokuratura.
Ważne! Strajk powinien zostać ogłoszony przynajmniej 5 dni przed jego rozpoczęciem przez związek zawodowy po uzyskaniu zgody większości głosujących pracowników. W głosowaniu musi wziąć udział co najmniej 50 proc. zatrudnionych. Udział w strajku jest dobrowolny.
Strajk: co grozi za nielegalne strajkowanie?
Jeśli już wiemy, kiedy można strajkować, sprawdźmy więc, jakie są negatywne skutki wzięcia udziału w nielegalnym strajku.
Strajk w zakładzie pracy, który zorganizowany jest niezgodnie z prawem, grozi pracownikom:
- utratą wynagrodzenia za dni strajkowe;
- dni strajkowe nie będą liczone do czasu pracy;
- za dni strajkowe składki na ubezpieczenie społeczne pracownika zostają zawieszone;
- pracownik może zostać zwolniony dyscyplinarnie;
- pracownik może utracić swoją premię.
Czy za strajk należy się wynagrodzenie?
Zgodnie z art. 23. 1. ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, udział w strajku zgodnie z przepisami prawa nie stanowi naruszenia obowiązków pracowniczych. Dlatego w okresie dni strajkowych pracownik zachowuje prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy, jedynie z wyjątkiem PRAWA DO WYNAGRODZENIA. Okres przerwy w wykonywaniu pracy wlicza się do okresu zatrudnienia w firmie i stażu pracy.
Czy można zawiesić strajk?
Według prawników, strajku w zakładzie pracy nie można zawiesić i nie można traktować sporu zbiorowego jako tak zwanej opcji dostępnej bezterminowo.
Prowadziłoby to do absurdalnych sytuacji, w których związek zawodowy raz wszcząłby spór co do nieakceptowalnych dla pracodawcy postulatów i w braku konsensusu z pracodawcą, mógłby w nieskończoność wywierać na pracodawcy naciski poprzez strajk, kiedy by chciał i jak długo by chciał. Byłoby to oczywiste zaprzeczenie zasady spokoju społecznego, nakazującej dążyć do pokojowego rozstrzygania sporów i traktującej strajk jako środek wyjątkowy i ostateczny – czytamy na stronie Prawo.pl.
Szukasz pracy w Radomiu? Koniecznie aplikuj na nasze oferty -> Praca Radom
