Bezrobocie w Polsce to temat, który ciągle wywołuje wiele kontrowersji, szczególnie że nadal borykamy się ze znacznym odsetkiem bezrobocia niezarejestrowanego i pracowników w szarej strefie. Co więcej, bezrobocie jest bardzo zróżnicowane. Jak wyglądają dokładne dane z Głównego Urzędu statystycznego w lipcu 2023? Jakie są powody wysokich odczytów bezrobocia w poszczególnych regionach?
Jak wynika z najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego, stopa bezrobocia w kraju jest w trendzie spadkowym. Oznacza to, że widoczne są znaczne poprawy i brak znaczących wzrostów osób bez pracy spowodowanych między innymi trudną sytuacją związaną z wojną w Ukrainie, czy kryzysem energetycznym i zastojem gospodarczym. Obecnie średnia stopa bezrobocia dla całego kraju wynosi 5%. Bussinesinsider.pl podaje:
Na koniec lipca w urzędach pracy zarejestrowanych było 782,4 tys. bezrobotnych. W porównaniu z czerwcem ubyło 1,1 tys. osób, a względem analogicznego okresu poprzedniego roku z rejestrów zniknęło 27,8 tys. bezrobotnych.
Jednocześnie znajdziemy województwa i powiaty, w których stopa bezrobocia jest znacznie mniejsza bądź dużo, dużo większa jak np. w powiecie szydłowieckim na Mazowszu, gdzie wynik oscyluje w okolicach aż… 24%! Jak zaznacza Jarosław Basiak, zastępca dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w powiecie szydłowieckim w rozmowie z serwisem Money.pl:
Z każdym miesiącem bezrobocie troszeczkę u nas spada, nadal nie jest zadowalające, ale jeszcze kilka lat temu sięgało 30 proc. Natomiast w 2005 r. przekroczyło 40 proc. Robimy, co możemy. Tworzymy nowe miejsca pracy, prowadzimy nabory na dostosowanie ich przez pracodawców, ale tutaj trzeba przez dwa lata utrzymać pracownika. Może dlatego nie ma większego zainteresowania. To samo dotyczy młodszych, którzy mogą skorzystać z kursów, ale też tego nie robią.
Jakie są powody wysokiego bezrobocia w niektórych powiatach?
Jak wynika z analizy wysokiej stopy bezrobocia w powiecie szydłowieckim, powodów takiego stanu rzeczy jest kilka, jednak przede wszystkim jest to brak większych zakładów pracy oraz wysoki udział rolnictwa w przekroju gospodarczym regionu. W Szydłowcu zanotowano upadek dwóch większych pracodawców, takich jak Zakłady Metalowe „Mesko” w Skarżysku-Kamiennej czy cementowni w Wierzbicy. Pracę straciło wtedy łącznie kilkaset osób. Andrzej Zawadzki, dyrektor zarządzający w firmie PPUiH „Aris” z Szydłowca, która aktualnie zatrudnia 190 osób, przyznaje, że mimo wysokiej stopy bezrobocia w statystykach, największy problem jest ze znalezieniem wykwalifikowanych pracowników:
Szwaczki, kierowcy, handlowcy – tu mamy problem. Nie zatrudniamy pracowników z Ukrainy, bo liczymy na stabilność zatrudnienia i stworzenie kadry na lata. Jakoś sobie radzimy, część produkcji przenosimy na Podkarpacie, gdzie mamy drugą szwalnię i jest szkoła zawodowa w tym kierunku. Myślę, że tak wysoki wskaźnik bezrobocia występuje głównie na papierze. Może większość zarejestrowanych w urzędzie pracy osób po prostu nie chce pracować albo ma inne źródła dochodu?
W powiecie brzozowskim odnotowany drugi najwyższy wynik w kraju – stopa bezrobocia sięga tam bowiem 19,3%. Jak zaznacza Józef Kołodziej, dyrektor PUP w Brzozowie, wiele osób ujętych w tym wyniku trudni się tak naprawdę pracą sezonową – czesto za granicą lub w sąsiadujących powiatach jednocześnie zauważa, że wynik zależy też od sposobu naliczania stopy bezrobocia przez GUS:
Wyjeżdżają na zbiory do Niemiec czy Holandii. Dużo osób podejmuje też pracę dzięki PUP poza naszym powiatem np. w Rzeszowie, Sanoku i Krośnie. (…) Od 2022 r. GUS w inny sposób oblicza stopę bezrobocia. Pod uwagę są brani mieszkańcy z rodzin rolniczych. W czerwcu 2021 r. mieliśmy 4,3 tys. bezrobotnych i stopę bezrobocia na poziomie 14,6 proc. Teraz mamy 3,6 tys. osób i 19,3 proc. bezrobocia
Jak zmienia się bezrobocie w Polsce na przestrzeni lat? Aktualizacja 2025
Rok 2025 przynosi kolejne zaskoczenia na polskim rynku pracy. Polska nie tylko utrzymuje się w czołówce krajów Unii Europejskiej z najniższą stopą bezrobocia, ale też pokazuje, jak dynamicznie potrafi zmieniać się sytuacja na rynku pracy. Najnowsze dane wskazują, że średnia stopa bezrobocia w kraju wynosi obecnie 5,2%, a w niektórych miesiącach spadała nawet poniżej tego poziomu. To rekordowo niskie wartości, które jeszcze dekadę temu wydawały się nieosiągalne.
Zmiany w liczeniu bezrobotnych – nowa rzeczywistość statystyczna
Jedną z najważniejszych zmian ostatnich lat było zaktualizowanie sposobu liczenia bezrobotnych przez Główny Urząd Statystyczny. Od końca 2023 roku dane są oparte na najnowszym spisie powszechnym, a do statystyk włączono osoby wykonujące prace sezonowe oraz członków rodzin rolniczych. Efekt? W niektórych powiatach, zwłaszcza tych o rolniczym charakterze, wskaźniki bezrobocia gwałtownie wzrosły – choć realnie liczba osób bez pracy nie uległa dużej zmianie.
Regionalne rekordy i lokalne paradoksy
Wciąż jednak istnieją miejsca, gdzie bezrobocie bije niechlubne rekordy. Przykładem jest powiat szydłowiecki, gdzie stopa bezrobocia nadal przekracza 20%, oraz powiat brzozowski z wynikiem blisko 19%. Co ciekawe, lokalni przedsiębiorcy podkreślają, że mimo wysokich statystyk, coraz trudniej znaleźć wykwalifikowanych pracowników. Szwaczki, kierowcy, handlowcy – to dziś najbardziej poszukiwane zawody, a chętnych do pracy wciąż brakuje.
