Becikowe to jedno ze świadczeń, na które mogą liczyć rodzice. Jest to wsparcie jednorazowe, które nie przysługuje wszystkim świeżo upieczonym rodzicom, lecz tym, którzy znajdują się w trudnej sytuacji. W niniejszym artykule postaramy się dokładnie opisać, czym jest becikowe, komu przysługuje oraz, jak wypełnić i złożyć wniosek o becikowe.
Pojawienie się na świecie dziecka to na początku duże wyzwanie. Wymaga nie tylko przygotowania psychologicznego, determinacji i się fizycznych, ale także pieniędzy. Wychowanie dziecka kosztuje i to niemało. Według obliczeń Centrum im. Adama Smitha, koszt wychowania jednego dziecka w Polsce w roku 2024 (do osiągnięcia przez nie 18 roku życia) wynosi 346 000 zł, czyli 1602 zł miesięcznie. Z wysokimi wydatkami Polacy muszą mierzyć się już na początku rodzicielstwa. Trzeba kupić środki higieny takie jak pieluchy, chusteczki nawilżane, gaziki, czy aspirator do nosa. Dziecko potrzebuje także odpowiedniej pielęgnacji, maści na oparzenia, specjalnej oliwki, a także ubranek. Kosztowne są również artykuły do karmienia. Wszystko to kosztuje. Rodzice mogą jednak liczyć na wsparcie finansowe. Osoby spełniające warunki otrzymają becikowe. Co to? Jak dostać becikowe za urodzenie dziecka?
Spis treści
Becikowe – co to za świadczenie?
Becikowe to jednorazowa zapomoga dla rodziców. Stanowi element polityki socjalnej państwa, funkcjonujący w Polsce od 2006 roku. Kwestię przyznania świadczenia reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych. Oprócz becikowego znajdziemy tam także regulacje dotyczące innych świadczeń. Rodzicom przysługuje m.in. zasiłek rodzinny, zapomogi, świadczenia opiekuńcze, czy świadczenie rodzicielskie. Wiele osób zastanawia się, czy becikowe należy się każdemu. Kiedyś rzeczywiście tak było. Jest to na tyle popularne świadczenie, że kojarzy się obligatoryjnie z urodzeniem dziecka. Jednak świadczenie nie jest przyznawane wszystkim rodzicom. Trzeba spełnić odpowiednie warunki, o czym poniżej.
Kosiniakowe a becikowe
Becikowe, czyli jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka, bywa mylone także z innym rodzajem świadczenia, czyli z kosiniakowym. Kosiniakowe także jest związane z urodzeniem dziecka, lecz jest to świadczenie okresowe. Przez okres 52-71 tygodni może je pobierać osoba nieuprawniona do zasiłku macierzyńskiego. Wysokość świadczenia jest taka sama jak w przypadku becikowego. Okres wypłacania jest uzależniony od liczby dzieci.
Ile wynosi becikowe?
Wysokość becikowego w 2024 roku ustala art. 15b. Ustawy.
1. Z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości 1000 zł na jedno dziecko.
Jednorazowe 1000 zł becikowego można otrzymać przelewem na konto lub przekazem pocztowym. Kwota becikowego nie uległa zmianie od momentu wprowadzenia świadczenia. Raz na 3 lata kwota ta podlega weryfikacji. Po uwzględnieniu wyników badań progów wsparcia dochodowego rodzin do tej pory nie zdecydowano się na podwyższenie kwoty.
Czasem gminy przyznają także jednorazowe zapomogi. Warto dowiedzieć się, czy nie uchwalono takiego wsparcia w twojej gminie. Osoby spełniające dodatkowe progi dochodowe, mogą się ubiegać również o zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu urodzenia dziecka.
Becikowe – dla kogo? Warunki przyznania
Jak już wyżej wspomniano, becikowe nie przysługuje wszystkim rodzicom. Trzeba spełnić odpowiednie warunki, określone w ustawie. Przede wszystkim becikowe należy się matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu. Przysługuje także osobom będącym faktycznymi opiekunami dziecka. Matka dziecka ubiegająca się o wsparcie, koniecznie powinna przebywać co najmniej od 10 tygodnia ciąży do porodu pod opieką medyczną. Do 2012 roku wszyscy rodzice otrzymywali wsparcie. Od lat obowiązuje jednak kryterium dochodowe. Becikowe przysługuje, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1922,00 zł.
Prawo do skorzystania ze świadczeń rodzinnych, w tym becikowego przysługuje obywatelom Polski oraz cudzoziemcom, wobec których zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Także cudzoziemcom, jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym. O becikowe może się starać także cudzoziemca przebywający na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt prezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji oraz w kilku innych sytuacjach, które znajdziemy w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Komu nie przysługuje becikowe?
Istnieją także sytuacje, które uniemożliwiają skorzystanie z becikowego. Jednorazowa zapomoga nie przysługuje w przypadkach określonych w ustawie, a zatem:
- jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie z tytułu urodzenia dziecka, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej;
- jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie ustalono alimentów, chyba że rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany;
- powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone;
- sąd zobowiązał jedno z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka, a drugi rodzic nie jest zobowiązany do alimentów;
- także, gdy dziecko zgodnie z orzeczeniem sądu jest pod opieką naprzemienną.
Gdzie i kiedy złożyć wniosek o becikowe?
Aby otrzymać becikowe, należy złożyć wniosek. Dokument trzeba przekazać do urzędu gminy lub miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Wiele zależy jednak od konkretnego miejsca. Warto się zatem dowiedzieć bezpośrednio w urzędzie, ponieważ realizacja świadczeń rodzinnych w danej gminie mogła zostać powierzona ośrodkowi pomocy społecznej, czy innej jednostce organizacyjnej gminy.
Wniosek należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka. Jednak warto zaznaczyć, że becikowe przysługuje także opiekunom prawnym, opiekunom faktycznym lub rodzicom adopcyjnym. W związku z tym mogą oni złożyć wniosek w ciągu roku od dnia objęcia dziecka opieką lub od dnia przysposobienia dziecka. Warto jednak pilnować terminu, gdyż jego złożenie po czasie skutkuje utratą możliwości uzyskania świadczenia. Natomiast w przypadku błędów we wniosku, urząd zwraca się do wnioskodawcy o jego uzupełnienie lub poprawę.
Wniosek o becikowe. Jakie dokumenty dołączyć do wniosku?
Aby ustalić prawo do becikowego, urząd potrzebuje dodatkowych informacji o wnioskodawcy. Dlatego do samego wniosku dodajemy także załączniki. To w szczególności zaświadczenie od lekarza albo położnej potwierdzające, że matka dziecka od co najmniej 10 tygodnia ciąży była pod opieką lekarską. Wzór tego zaświadczenia znajdziemy w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 14 września 2010 r. w sprawie formy opieki medycznej nad kobietą w ciąży uprawniającej do dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz wzoru zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod tą opieką. Zaświadczenia wystawia lekarz na podstawie karty przebiegu ciąży.
Ponadto należy dostarczyć dokumenty pozwalające określić wysokość dochodu rodziny. W przypadku cudzoziemców powinni dołączyć dokument, który uprawnia ich do popytu i wykonywania pracy w Polsce. To może być karta pobytu. Osoby samotnie wychowujące dziecko powinny również dołączyć np. orzeczenie sądu, czy ugodę określającą świadczenie alimentacyjne. Jeśli ojciec dziecka jest nieznany lub gdy drugi rodzic nie żyje, należy dołączyć także odpis aktu stanu cywilnego. Potrzebne jest też orzeczenie sądu o ustanowieniu opieki naprzemiennej obojga rodziców.
Warto także dołączyć skrócony odpis aktu urodzenia dziecka oraz pisemne oświadczenie drugiego rodzica, że na dziecko nie została pobrana już jednorazowa zapomoga z tytułu narodzin dziecka.
Jak złożyć wniosek o becikowe przez Internet?
Wniosek można złożyć przez Internet, w urzędzie lub listownie. Jeśli zdecydujemy się złożyć wniosek o becikowe online, wystarczy zalogować się do portalu Emp@tia. Można to zrobić za pośrednictwem profilu zaufanego lub podpisu kwalifikowanego. Emp@tia to zaufany portal informacyjny, umożliwiający realizowanie spraw administracyjnych, w tym składanie wniosków m.in. o świadczenie wychowawcze, świadczenie rodzinne, czy kwestie związane z funduszem alimentacyjnym.
Wniosek o becikowe: wzór. Jak wypełnić?
Wniosek o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka znajdziemy na stronie rządowej gov.pl w sekcji Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Jednak warto pamiętać, że wzorem wniosku dysponuje także podmiot realizujący świadczenia rodzinne. Wystarczy zatem udać się do urzędu miasta lub gminy, czy do placówki, która w twojej miejscowości zajmuje się realizacją świadczeń i tam poprosić o wydanie druku.
Pobierz wzór: wniosek o becikowe (stan prawny na 05.06.2023 r.).
Na stronie rządowej znajdziemy także potrzebne załączniki. Jak wypełnić wniosek? Przede wszystkim musimy podać dane swoje i dane dziecka, w tym PESEL, adres zamieszkania, oczywiście imię i nazwisko, stan cywilny wnioskodawcy, daty urodzenia dzieci. Trzeba wpisać wszystkich członków rodziny, wskazać organ, do którego uiszczane są składki na ubezpieczenie zdrowotne, informację o dochodach członków rodziny oraz wskazać numer konta bankowego, na które kwota 1000 zł ma zostać przelana.
Ile się czeka na becikowe?
Po złożeniu wniosku pozostaje czekać na odpowiedź urzędu. Rozpatrzeniem wniosku zajmuje się organ właściwy dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, czyli np. urząd miasta, czy urząd gminy. Rolą organu jest sprawdzenie, czy wniosek został wypełniony prawidłowo oraz, czy wnioskodawca spełnia warunki do uzyskania świadczenia. Wniosek powinien zostać rozpatrzony w ciągu jednego miesiąca – maksymalnie do dwóch miesięcy w przypadku bardziej skomplikowanych spraw.
