Praca i życie w Czechach – na co zwrócić uwagę?

Praca i życie w Czechach to krok, na który decyduje się znacznie mniej Polaków niż np. do Niemiec, czy Wielkiej Brytanii. Jednak w naszym kraju nie brakuje sympatyków Czech, którzy chcą tam rozpocząć swoje życie. Czym wyróżnia się ten kraj i jakie udogodnienia zapewnia?

Rodzimy się w danym kraju, gdzie dorastamy, kształcimy się, a następnie zakładamy rodzinę. Jednak narodziny w konkretnym kraju wcale nie świadczą o tym, że musimy w nim zostać całe życie. Czasem dorastamy, marząc o wielkim świecie, chcąc podróżować lub zwyczajnie jesteśmy tak zainspirowani innym krajem, czy kulturą, że pragniemy stać się jej częścią na stałe. Wbrew pozorom nie myślimy wyłącznie o wielkich miastach, takich jak Hollywood, czy Nowy Jork. Nie tylko Stany Zjednoczone są obiektem marzeń. Niektórzy chcą także rozpocząć życie w kraju naszych sąsiadów, np. w Czechach. To piękny, górzysty kraj, znany z życzliwości jego mieszkańców i dobrych trunków. Sprawdźmy jak wygląd praca i życie w Czechach.

Czechy – charakterystyka kraju

Czechy są krajem różnorodnym etnicznie. Na ulicach kraju można spotkać przedstawicieli wielu narodów, m.in. Ukraińców, czy Słowaków. Kraj ten znamy głównie z jego walorów turystycznych bowiem mimo braku dostępu do morza, Czechy obfitują w górzyste tereny doskonałe do dłuższych wypraw, jak i wspinaczek.

Czechy podobnie jak Polska przystąpiły do Unii Europejskiej w 2004 roku, a w 2007 roku do strefy Schengen, dzięki czemu podróż do tego kraju także dla Polaków przebiega płynnie, łatwiej także znaleźć pracę i rozpocząć życie. Kraj ten jest dobrze rozwinięty gospodarczo. W Czechach dobrze prosperuje górnictwo, przemysł maszynowy i motoryzacyjny oraz rolnictwo. Czechy odznaczają się niskim bezrobociem na tle innych krajów Unii, osiągając w grudniu 2022 stopę bezrobocia 2,3% po uwzględnieniu czynników sezonowych (według danych Eurostat).

Wyjazd do Czech – czy konieczne jest pozwolenie?

Czechy są krajem, do którego Polacy mogą jeździć, legitymując się wyłącznie dowodem osobistym lub paszportem. Warunek ten obowiązuje jednak w przypadku wyjazdów, które trwają maksymalnie 90 dni. Przy czym cel wyjazdu nie ma żadnego znaczenia. Jednocześnie osoba podróżująca do Czech nie musi dokonywać żadnych formalności. Chyba że planuje dłuższy pobyt. Wówczas w przeciągu pierwszego miesiąca należy zgłosić się do jednostki Policji ds. Cudzoziemców i Pogranicza. Po rozpatrzeniu wniosku wnioskodawca otrzymuje kartę tymczasowego lub stałego pobytu. Wniosek o kartę pobytu można złożyć także w oddziale Ministerstwa Spraw Wewnętrznych RCz.

Wyjazd do pracy w Czechach – zarobki

Czechy od lat stanowią popularny kierunek dla Polaków poszukujących pracy za granicą. Bliskość geograficzna, stabilna gospodarka oraz atrakcyjne warunki zatrudnienia przyciągają wielu naszych rodaków. Według danych z 2023 roku, w Czechach pracowało około 44 tys. Polaków, co czyni naszą społeczność trzecią co do wielkości mniejszością narodową w tym kraju.

Główne sektory zatrudnienia Polaków w Czechach według portalu iczechy.pl

Polscy pracownicy w Czechach znajdują zatrudnienie głównie w następujących branżach:

• Sektor produkcyjny: Spawacze, elektrycy, operatorzy maszyn oraz lakiernicy to stanowiska, na których Polacy są szczególnie poszukiwani.
• Branża IT: Specjaliści IT mogą liczyć na pensje w granicach 60 000 – 90 000 CZK miesięcznie (około 10 200 – 15 300 PLN).
• Budownictwo: Pracownicy budowlani zarabiają średnio 35 000 – 50 000 CZK miesięcznie (około 5 950 – 8 500 PLN).
• Usługi: Pracownicy sektora usług, w tym gastronomii i hotelarstwa, otrzymują wynagrodzenia rzędu 25 000 – 35 000 CZK miesięcznie (około 4 250 – 5 950 PLN).

Pozytywną informacją jest, że Polacy, którzy chcą pracować w Czechach, nie potrzebują do tego pozwolenia. To na pracodawcy ciąży obowiązek zgłoszenia zatrudnienia pracownika będącego obywatelem RP w Urzędzie Pracy właściwym ze względu na miejsce wykonywania pracy. Należy to zrobić najpóźniej w dniu, w którym pracownik rozpoczyna pracę. Każdy pracownik czeskiej firmy musi zostać zarejestrowany w zakładzie ubezpieczeń socjalnych i zdrowotnych.

System pracy w Czechach

W Czechach pracownicy również mają do dyspozycji umowę o pracę. Jest ona zawierana na czas określony, maksymalnie na trzy lata, Przy czym pracodawca może ją jeszcze dwa razy przedłużyć. Zatem pracownik na umowie na czas określony może przepracować maksymalnie 9 lat. Z umową na czas nieokreślony mamy do czynienia, gdy w umowie nie widnieje data rozwiązania stosunku pracy. Podobnie jak w Polsce umowę o pracę można wypowiedzieć za porozumieniem stron, czy jednostronnie. Wyróżnia się także natychmiastowe rozwiązanie umowy.

Z kolei wymiar urlopu wypoczynkowego w Czechach wynosi minimum 4 tygodnie. Wymiar tygodniowy pracy podobnie jak w Polsce wynosi 40 godzin. W przypadku pracowników pracujących na zmiany jest to nieco mniej. Standardowo pracownik ma jedną półgodzinną przerwę na obiad po sześciu godzinach pracy.

Jak wygląda życie w Czechach?

Pod kątem prawnym życie w Czechach jest całkiem podobne do życia w Polsce. Tak jak u nas obowiązuje tam ruch prawostronny. Po drogach nie można poruszać się pojazdem pod wpływem alkoholu. Polacy, którzy udają się do kraju, mogą legitymować się polskim, jak i międzynarodowym prawem jazdy. Czechów cechuje wysoka kultura osobista, są oni przywiązani do tradycji i są dumni ze swojego pochodzenia. Czesi znani są ze swojej uprzejmości i poczucia humoru.

Rodzice, którzy chcą przenieść się do Czech razem ze swoimi pociechami, mogą na miejscu zapisać dziecko do jednej ze szkół czeskich, do szkoły międzynarodowej, czy polskiej znajdującej się w Pradze przy polskiej ambasadzie. W Czechach są także dobrze oceniane uniwersytety. Do Czech można również zabrać ze sobą pupila pod warunkiem, że zostanie on zaczipowany lub będzie miał odpowiedni tatuaż. Warunkiem jest także zaszczepienie zwierzęcia przeciwko wściekliźnie. Po dopełnieniu formalności możliwe jest wyrobienie zwierzęciu paszportu, którego będzie potrzebować do podróży.

Poszukiwanie mieszkania w Czechach

Zanim Polak zdecyduje się na wyjazd do Czech, by prowadzić tam życie, musi pomyśleć o podstawach. Tą w szczególności stanowi dach nad głową. Na początek można wynająć pokój w nieco niższej cenie, a z czasem rozejrzeć się za własnym mieszkaniem. Tak jak w innych krajach dużą popularnością w Czechach cieszą się portale internetowe z ofertami wynajmu mieszkań. Znany portal to np. sreality.cz, gdzie znajduje się mapa ułatwiająca znalezienie mieszkania blisko miejsca pracy, czy innych ważnych punktów. Inne miejsce, w którym jest sporo ogłoszeń, to bezrealitky.cz. Oczywiście w Czechach również działają pośrednicy nieruchomości. Osoby, które nie mają doświadczenia w poszukiwaniu mieszkania, mogą skorzystać z pomocy agencji nieruchomości. Warto jednak najpierw przeczytać w sieci opinie na temat agencji, z której chcemy skorzystać, by mieć pewność, że jest ona wiarygodna. Jednak skorzystanie z usług pośrednika wiąże się z koniecznością uiszczenia prowizji.

Opieka zdrowotna w Czechach

Osoby, które pracują w Czechach pod zwierzchnictwem swojego polskiego pracodawcy, na przykład są w delegacji, w ramach NFZ korzystają również z opieki zdrowotnej w Czechach. Dobrym rozwiązaniem jest jednak wyrobienie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego potwierdzającej prawo do opieki zdrowotnej. Z kolei osoby zatrudnione przez czeskiego pracodawcę muszą odprowadzać składkę zdrowotną. Niektórzy pracodawcy oferują również prywatne ubezpieczenie medyczne jako jeden z benefitów. Opieka zdrowotna w Czechach ma dobrą opinię. Kolejki do lekarza w Czechach mają być krótsze, standard obsługi dobry, a dodatkową korzyścią są duże zniżki na leki.

Jakich pracowników potrzeba w Czechach?

W Czechach na zatrudnienie mogą liczyć osoby z różnym wykształceniem. W kraju potrzebni są fachowcy, w szczególności spawacze, monterzy. Dobrze jest rozwinięty przemysł motoryzacyjny i turystyczny. Nietrudno o pracę w hotelu, czy lokalach gastronomicznych. Informacje zawarte na stronie jobs.cz wskazują, że do 2025 roku ma wzrastać zatrudnienia specjalistów w zawodach biurowych, kierowników i innych. Sytuacja pod względem zatrudnienia może się natomiast pogorszyć dla rolników, czy sprzedawców. Poszukiwani są podobne jak w Polsce przedstawiciele zawodów medycznych i kierowcy.

Jak znaleźć pracę w Czechach?

Pracę w Czechach można znaleźć jeszcze zanim wyjedziemy do kraju, korzystając z usług agencji pośrednictwa pracy. Bardzo ważne jest jednak korzystanie ze sprawdzonych agencji. Niektóre mogą bowiem służyć wyłącznie wyłudzaniu pieniędzy lub danych kandydatów. W Polsce warto sprawdzić Rejestr Agencji Zatrudnienia, prowadzony przez marszałków województw na stronie stor.praca.gov.pl. Pracy w Czechach można szukać także w internecie. Tak jak w Polsce do dyspozycji kandydatów są popularne strony internetowe, jak prace.cz, profesia.cz, czy na stronie partnerstwa transgranicznego eures-tbeskydy.eu. Oczywiście oferty pracy dotyczące pracy w Czechach pojawiają się również w polskich serwisach pracy.

Czy trzeba znać język, rozpoczynając życie w Czechach?

Znajomość języka czeskiego z pewnością bardzo ułatwia nie tylko znalezienie pracy i wykonywanie obowiązków, lecz w ogóle życie w kraju. Jednak warto pamiętać, że język czeski jest dosyć podobny do języka polskiego, przynajmniej w zakresie pozwalającym na zrozumienie sensu wielu słów i kontekstów wypowiedzi. Czasem jednak niektóre słowa są podobne do polskich słów, które oznaczają coś zupełnie innego, co w rzeczywistości może rodzić trudności komunikacyjna. Warto się więc uczyć języka czeskiego. Z wieloma Czachami jednak można się porozumieć także w języku angielskim. Języka można się nauczyć jeszcze przed wyjazdem lub na miejscu szlifując go w praktyce.

Jak wyglądają koszty życia w Czechach?

Koszty życia w Czechach różnią się w zależności od lokalizacji, stylu życia oraz liczby osób w gospodarstwie domowym. Poniżej przedstawiono orientacyjne miesięczne wydatki dla różnych konfiguracji rodzinnych:

• Osoba samotna: około 5 432,36 zł
• Para: około 8 717,74 zł
• Rodzina 2+1: około 12 055,10 zł

Warto zauważyć, że te kwoty są średnie i mogą różnić się w zależności od indywidualnych potrzeb i wyborów.

• Zakwaterowanie – ceny wynajmu mieszkań w Czechach zależą od lokalizacji i standardu. W Pradze miesięczny czynsz za mieszkanie jednopokojowe w centrum miasta wynosi średnio 19 000 CZK (około 3 200 PLN), podczas gdy poza centrum to około 15 000 CZK (około 2 500 PLN). W mniejszych miastach ceny są niższe.
• Opłaty za media – średnie miesięczne opłaty za media (prąd, ogrzewanie, woda, śmieci) dla mieszkania o powierzchni 85 m² wynoszą około 6 700 CZK (około 1 100 PLN).
• Transport – bilet jednorazowy na komunikację miejską w Pradze kosztuje około 32 CZK (około 5,50 PLN), a miesięczny karnet to wydatek rzędu 550 CZK (około 90 PLN). Ceny paliwa wahają się od 35 do 39 CZK za litr (około 6-6,50 PLN).
• Żywność – średnie miesięczne wydatki na jedzenie dla jednej osoby wynoszą około 3 000-4 000 CZK (około 500-670 PLN). Ceny produktów spożywczych są porównywalne z Polską; na przykład bochenek chleba kosztuje około 25 CZK (około 4,20 PLN), litr mleka to wydatek rzędu 19 CZK (około 3,20 PLN), a kilogram cukru od 17,90 CZK do 26,00 CZK (około 3-4,40 PLN).
• Usługi – koszt wizyty u lekarza pierwszego kontaktu dla osób nieubezpieczonych wynosi około 500-700 CZK (około 85-120 PLN), a wizyta u specjalisty to wydatek od 800 do kilku tysięcy CZK, w zależności od rodzaju konsultacji.
• Edukacja – edukacja publiczna w Czechach jest bezpłatna, jednak prywatne szkoły pobierają opłaty. Na przykład, czeskie uczelnie wyższe oferują programy studiów w języku czeskim w cenie około 20 000-50 000 CZK rocznie (około 3 400-8 500 PLN), podczas gdy studia w języku angielskim mogą kosztować od 100 000 do 300 000 CZK rocznie (około 17 000-51 000 PLN).

Koszty życia w Czechach są zróżnicowane i zależą od wielu czynników, takich jak lokalizacja, styl życia czy liczba osób w gospodarstwie domowym. Przed podjęciem decyzji o przeprowadzce lub dłuższym pobycie warto dokładnie przeanalizować swoje potrzeby i możliwości finansowe.