Nowe uprawnienia ZUS mają rozszerzyć kompetencje osób przeprowadzających kontrole zwolnień lekarskich. Jakie będą nowe uprawnienia ZUS? Co będą mogły osoby kontrolujące nasze zwolnienia lekarskie?

W związku z nowelizacją ustawy z 24 czerwca 2021 roku o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw pojawiło się wiele fałszywych informacji o nowych kompetencjach ZUS-u. Czy urzędnikom łatwiej będzie wykryć lewe zwolnienie lekarskie? Wbrew krążącym plotkom, ZUS nie będzie pobierał danych z GPS osób chorych, ani wypytywał o ostatnią lokalizację użycia karty płatniczej. Co przekazał rzecznik zakładu w rozmowie z Dziennikiem Gazetą Prawną? Jakie będą nowe uprawnienia ZUS do kontroli zwolnień lekarskich pracowników?
Jakie będą nowe uprawnienia ZUS?
Nowelizacja ustawy, o której wspomnieliśmy na wstępie, zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2022 roku. Zmiany wpłyną przede wszystkim na sposoby pozyskiwania danych o osobach będących na zwolnieniu lekarskim. W rozmowie z “DGP” rzecznik ZUS Paweł Żebrowski przekazał, że zmiany w przepisach mają usprawnić ustalanie prawa do zasiłków, ich wysokości, a także procesowanie informacji o wpłatach.
Rzecznik wskazał, że dotychczasowe przepisy utrudniały zdobycie pełnej dokumentacji od ubezpieczonych i płatników składek. Dzięki nowelizacji ustawy i nowym uprawnieniom ZUS, ustalenie prawa do zasiłku, określenie daty wypłacenia świadczeń i weryfikacja, czy ubezpieczony na zwolnieniu lekarskim nie wykonuje pracy w drugiej firmie – będą łatwiejsze.
Szukasz pracy? Sprawdź oferty pracy w Warszawie na GoWork.pl
ZUS jednak nie namierzy telefonów pracowników na chorobowym?
Wokół nowych uprawnień ZUS-u narosło wiele szkodliwych mitów. Rzecznik stanowczo zaprzecza, jakoby zakład miał kontaktować się z operatorami sieci komórkowych, w celu ustalenia lokalizacji pracownika na zwolnieniu lekarskim. Przedstawiciele ZUS-u nie będą też odwiedzać sąsiadów i wypytywać o to, czy będąc na chorobowym, faktycznie nie wychodzimy z domu.
Paweł Żebrowski zaznacza, że nowelizacja ustawy nie daje takich kompetencji kontrolerom ZUS. Urzędnicy nie będą też kontaktować się z bankami w celu pobrania lokalizacji płatności kartą.
Nowe uprawnienia kontrolerów. Aktualizacja
Od 1 stycznia 2022 roku ZUS wprowadził zmiany wynikające z nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nowe przepisy rozszerzyły możliwości Zakładu w zakresie kontroli zwolnień lekarskich, jednak obalają wiele mitów, które wcześniej krążyły na ten temat.
Czego dotyczyły zmiany? Nowelizacja umożliwia ZUS pozyskiwanie szczegółowych danych od ubezpieczonych oraz płatników składek w celu ustalenia prawa do zasiłków, ich wysokości, oraz zasadności wypłaty świadczeń. Dzięki temu kontrolerzy mogą skuteczniej weryfikować, czy osoby na zwolnieniu lekarskim faktycznie go przestrzegają, np. czy nie wykonują w tym czasie innej pracy.
Fakty i mity: Wbrew spekulacjom, ZUS nie zyskał prawa do lokalizacji osób na zwolnieniu za pomocą danych GPS ani do pobierania informacji o transakcjach kartą płatniczą. Nie jest też możliwe kontaktowanie się z operatorami sieci komórkowych w celu śledzenia lokalizacji pracownika czy wypytywanie sąsiadów o jego aktywność podczas chorobowego.
Kluczowa zmiana w przepisach: ZUS ma prawo uzyskiwać dane „w zakresie niezbędnym” do ustalenia prawa do zasiłków. Oznacza to, że może weryfikować informacje zawarte w oświadczeniach ubezpieczonych oraz sprawdzać, czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem.
Dlaczego wprowadzono zmiany? Celem jest lepsza efektywność w zarządzaniu świadczeniami i zapobieganie nadużyciom. Ułatwia to m.in. identyfikację osób, które jednocześnie korzystają ze zwolnienia lekarskiego i prowadzą działalność zarobkową.
Choć zmiany budziły kontrowersje, w rzeczywistości mają one na celu usprawnienie procedur, a nie naruszanie prywatności pracowników. Dzięki temu ZUS może działać skuteczniej, zachowując granice wynikające z przepisów prawa.