Osiąganie nowych rzeczy jest ekscytujące, ale może być to równocześnie spore wyzwanie. Zwłaszcza wtedy, gdy nasze cele są sprecyzowane w niewłaściwy sposób. Metoda SMART służy między innymi do tego, aby wyznaczać je odpowiednio. W tekście, wyjaśnimy na czym dokładnie ona polega oraz jak zastosować ją w praktyce.
Metoda SMART – definicja
Metoda SMART pochodzi od akronimu pięciu angielskich słów: specific, measurable, attractive, realistic, timely defined. Tworząc tym samym wyraz: SMART, co możemy przetłumaczyć jako mądry lub sprytny. Nazwa ta jednocześnie określa cechy jakie powinien mieć każdy cel, aby mógł zostać zrealizowany. Według metody SMART odpowiednie wyrażenie, zwiększa szansę na realizację celu.
Na czym polega metoda SMART?
Zastosowanie metody SMART jest bardzo szerokie. Można wykorzystywać ją zarówno w życiu prywatnym, jak i biznesowym. Wyznaczanie celów SMART różni się od tradycyjnego określania postanowień. Zasada SMART mówi o tym, że już na etapie precyzowania, każdy z elementów, musi być jasno zdefiniowany. Poniżej kryteria SMART, które warto znać.
Cel musi być sprecyzowany
Jedną z pierwszych cech, jaką musi mieć dobrze wyznaczony cel, jest specyfika (speecyfic). Według tego kryterium, musimy wiedzieć co dokładnie chcemy osiągnąć. Co więcej, musi być on na tyle konkretny, aby nie było miejsca na ,,luźną interpretację”. Cele typu: schudnąć lub mówić w danym języku, nie są celami smart. Zbyt ogólne cele prowadzą tylko do braku ich realizacji i przysłowiowego ,,rozmycia”.
Cel ma być mierzalny
Cel powinien być mierzalny (measurable). W praktyce oznacza to, że musi dawać możliwość monitorowania postępów, na etapie realizowania go.
Cel powinien być atrakcyjny
Według metody SMART cel musi być atrakcyjny (attractive), angażujący i motywujący do działania. Powinien on nieść za sobą pewne wyzwania, ale jednocześnie nie być zbyt łatwy do osiągnięcia. Atrakcyjny cel to taki, który daje nam poczucie satysfakcji oraz wymierne korzyści. Na tym etapie warto jest się posłużyć narzędziem w postaci ,,listy plusów i minusów”. Dzięki niej, będzie można jasno zobaczyć jakie korzyści daje realizacja celu oraz jakie są tego słabsze aspekty.
Cel musi być realistyczny
Dobrze sprecyzowany cel powinien być możliwy do wykonania (realistyczny – realistic) W tym punkcie bardzo istotne jest uwzględnienie zarówno swoich sił, odporności, dostępnego czasu oraz zasobów. W przeciwnym razie, może nie udać się osiągnięcie konkretnych rezultatów.
Cel ma być terminowy
Ostatnim kryterium metody SMART jest terminowość. Cel musi być osiągnięty w konkretnych ramach czasowych. Być określony w czasie (terminowy – timely defined). Takie założenie nie tylko mobilizuje do działania, ale i chroni przed nawykiem ,,odkładania na później”.
Jak stosować metodę SMART w praktyce? Przykłady
Skoro wiemy już co liczy się przy realizacji celów SMART, przyszedł czas na pokazanie, jak wygląda to w praktycznym zastosowaniu. Poniżej kilka przykładów typowych celów SMART.
- Zwiększyć ruch organiczny na stronie internetowej o 25 procent w przeciągu pół roku, przy pomocy publikacji 5 artykułów zoptymalizowanych pod kątem SEO.
- Zwiększyć sprzedaż nowego produktu o 10 procent na kanale e – commerce, poprzez metodę cross – selling.
- Schudnąć 10 kilogramów w ciągu 12 miesięcy, poprzez zastosowanie diety ketogenicznej oraz przy wykonywaniu ćwiczeń 3 razy w tygodniu.
- Dojść do poziomu B1 z języka angielskiego w przeciągu roku, za pomocą lekcji z native speakerem, które będą odbywać się 2 razy w tygodniu.
- Zdać kurs na prawo jazdy kategorii B w ciągu 3 miesięcy.
Rozszerzenie metody SMART
Na przełomie lat metoda SMART została wzbogacona o dwa istotne elementy: controllable i positive. Pierwszy z nich mówi o tym, że wyznaczane cele, nie mogą być poza naszą kontrolą. Drugi z kolei, głosi, że cel powinien być sformułowany w sposób pozytywny. Nie może być postrzegany jako zakaz lub coś nieprzyjemnego. Wówczas nasz mózg będzie w naturalny sposób się temu przeciwstawiał.
Dlaczego warto stosować metodę SMART?
Stosowanie metody SMART niesie za sobą wiele korzyści. Poniżej kilka najważniejszych argumentów, które przemawiają za tym, aby wdrożyć ją w swoim zespole lub w życiu prywatnym. Oto i one:
- Jasność działania i koncentracja. Jasno określony cel, usuwa niejasności. Przy zastosowaniu metody SMART, każdy członek zespołu wie dokładnie co ma robić. Pozwala to znacząco zaoszczędzić czas, ale i zachować koncentrację i spokój w działaniu. Bez zbędnego analizowania i domysłów.
- Większe zaangażowanie. Stosując metodę SMART utrzymuje się dłużej poziom motywacji. Kiedy widzimy postępy i sens naszych działań, o wiele łatwiej jest trzymać się ustaleń i być wiernym swoim celom.
- Jasne monitorowanie postępów. Znaczącą przewagą metody SMART nad innymi jest to, że pozwala ona na bieżąco, weryfikować wyniki. Co daje nam obraz ,,posuwania się naprzód”, a tym samym buduje to naszą pewność realizacji celu oraz zwiększa nasze siły do działania.
- Lepsze podejmowanie decyzji. Określając cele za pomocą 5 kryteriów, możemy podejmować lepsze decyzje. Zarówno jeżeli chodzi o zarządzanie zasobami, ale i o ustalanie priorytetów.
Najczęstsze błędy występujące podczas wyznaczania celów SMART
Nawet przy najlepszej metodzie, zawsze pojawiają się błędy. Świadomość ich występowania i przede wszystkim umiejętność ,,wyłapywania”, pozwoli osiągnąć jeszcze lepsze rezultaty. Poniżej one:
- Używanie zbyt ogólnych sformułowań. Przy precyzowaniu celów SMART, należy podać konkretne daty, liczby, parametry.
- Określanie celów, które nie są zbieżne ze strategią. Jeżeli cel nie wspiera priorytetów marki lub np. osobistych, nic nie wniesie. Nawet jeżeli będzie konkretnie sprecyzowany.
- Brak osoby odpowiedzialnej. Ten rodzaj błędu może występować zwłaszcza w przypadku organizacji. Każdy cel SMART musi mieć przypisaną osobę, która będzie odpowiedzialna za jego realizację.
- Termin nie możliwy do osiągnięcia. Kolejnym częstym błędem są zbyt napięte ramy czasowe , które prowadzą do napięć oraz frustracji. Warto jednak zaznaczyć, że z kolei zbyt rozległe terminy, mogą działać demotywująco i generować większe koszty.
- Brak monitorowania postępów.
Podsumowanie metoda SMART
Metoda SMART to rozwiązanie, dzięki któremu o wiele łatwiej jest osiągać cele. Zarówno te zawodowe, biznesowe, ale i prywatne. Cele smart powinny być: mierzalne, atrakcyjne, sprecyzowane, realistyczne oraz terminowe. Przewagą tej metody nad innymi jest to, że na każdym etapie wyznaczania celu, nie ma miejsca na domniemania, ale wszystko jest jasne. Korzystanie z niej, daje bardzo dobre rezultaty.
