Rewizja osobista w pracy – kiedy jest dopuszczalna?

Rewizja osobista w miejscu pracy to ostateczność, którą pracodawca podejmuje w przypadku naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych przez osoby zatrudnione w jego zakładzie pracy. Sprawdź, kiedy jest dopuszczalna i co dzieje się w przypadku, gdy podwładny nie wyrazi na to swojej zgody.

Rewizja osobista w pracy to zagadnienie, na które pracownicy reagują nierzadko oburzeniem. Nie ma w tym nic dziwnego, ponieważ nie lubimy, kiedy ktoś narusza naszą prywatność, a właśnie tak wielu postrzega rewizję osobistą. Oznacza ona przeszukanie pracownika. Trzeba jednak przy tym zachować odpowiednie standardy.

Rewizja osobista w pracy – czym jest?

Każdy pracodawca ma obowiązek dbać o swój zakład pracy i zapewniać pełne bezpieczeństwo wszystkim pracownikom. Jeśli jednak przydarzy się sytuacja, w której dojdzie do naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, pracodawca może przeszukać pracownika jednocześnie nie naruszając jego dóbr i godności osobistej.

Kiedy dochodzi do rewizji osobistej w miejscu pracy?

Do rewizji osobistej w miejscu pracy dochodzi wtedy, gdy np. pracodawca podejrzewa pracownika o kradzież zarówno mienia firmy, jak i rzeczy osobistych współpracowników. Może wtedy chcieć przeprowadzić kontrolę szafek pracowniczych lub dokonać przeszukania samego pracownika.

Przypomnijmy również, że jednym z podstawowych obowiązków pracownika według art. 100 Kodeksu pracy § 2 pkt 4 jest to, że każda osoba zatrudniona powinna dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, o których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.

Rewizja osobista w pracy – kiedy jest dopuszczalna?

Kontrola osobista w miejscu pracy powinna spełniać dwa podstawowe warunki: każdy podejrzany pracownik musi zostać uprzedzony o możliwości zastosowania wobec niego kontroli osobistej, a także o tym, co jest tego przyczyną.

Pracodawca musi również pamiętać o nienadużywaniu swoich praw, które mogą doprowadzić do naruszenia dóbr osobistych jego podwładnych i skończyć się wniesieniem pozwu do sądu. Kontrola osobista to forma, która narusza pilnie strzeżoną sferę godności i prywatności osobistej pracowników. Dlatego pracodawca może stosować ją tylko wtedy, gdy rzeczywiście jego celem jest ochrona interesu prawnego zakładu pracy. W innym przypadku jest to nielegalne i może doprowadzić do nieprzyjemnych dla niego konsekwencji.

Ponadto, każdy nowo zatrudniony pracownik powinien być poinformowany o regulaminie pracy, w którym zawarta jest informacja o ewentualnej kontroli osobistej w przypadku nieprzestrzegania przez niego podstawowych obowiązków pracowniczych zawartych w Kodeksie pracy.

Rewizję osobistą pracownika powinno przeprowadzać się w zamkniętym i sprzyjającym ku temu pomieszczeniu. Absolutnie nie na forum firmy, której zachowanie może zaburzyć cały proces przeszukiwań i wpłynąć na samopoczucie pracownika. Oprócz tego rewizję powinna przeprowadzać osoba tej samej płci, co podejrzany.

Rewizja osobista w pracy – co w przypadku, gdy pracownik nie wyrazi na to zgody?

W przypadku, gdy podejrzany o kradzież pracownik odmówi rewizji osobistej w zakładzie pracy, pracodawca ma obowiązek skorzystać z pomocy odpowiednich organów państwowych, czyli policji. Na czas ich przyjazdu, nie powinno się robić żadnych kroków naruszających godność osobistą przeszukiwanego, który może zaskarżyć do sądu swojego pracodawcę i żądać od niego odszkodowania.

Sprawdź również: Lojalność pracownika – czym jest i jak sprawdzić jej poziom w pracy?

Ograniczenia kontroli osobistej pracownika ze względu na ochronę dóbr osobistych

Przeprowadzając kontrolę osobistą pracownika, pracodawca musi każdorazowo mieć na uwadze ochronę dóbr osobistych pracownika, takich jak godność, prywatność czy nietykalność. Wszelka kontrola osobista, która narusza dóbr osobistych pracowników, może być uznana za nielegalną, a pracownik może domagać się odpowiedzialności cywilnej od pracodawcy. Tylko w przypadku realnego zagrożenia interesu zakładu pracy lub w sytuacjach ściśle określonych w ramach przepisów regulaminów pracy, można rozważać przeprowadzenie takiej formy kontroli, zawsze z poszanowaniem praw i wolności osobistych osoby zatrudnionej.

Kontrola osobista wyłącznie w zgodzie z zasadami współżycia społecznego i przeznaczeniem prawa pracy

W polskim orzecznictwie podkreśla się, że działania pracodawcy muszą być zgodne nie tylko z przepisami prawa, ale także z zasadami współżycia społecznego oraz swym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Oznacza to, że nawet jeżeli pracodawca dąży do celu ochrony mienia, kontrola osobista nie może być wykorzystywana nadmiernie i arbitralnie, ponieważ rażąco narusza dobra osobiste pracowników oraz podstawowe poczucie sprawiedliwości w relacjach zawodowych. Każda interwencja powinna być środkiem ostatecznym.

Obowiązek szczegółowego określenia rodzaju kontroli

Jeżeli pracodawca przewiduje możliwość stosowania kontroli osobistej pracowników, powinien w sposób jasny i szczegółowy uregulować rodzaj kontroli oraz warunki jej przeprowadzania w dokumentacji wewnątrzzakładowej, np. w regulaminie pracy. Dla skutecznej ochrony interesu prawnego pracodawcy liczy się transparentność tych zasad. Pracownicy powinni być poinformowani o okolicznościach, w których może dojść do kontroli, zwłaszcza gdy jej celem jest ochrona mienia firmy. Jednocześnie brak takich precyzyjnych regulacji może prowadzić do zarzutu nadużycia uprawnień i naruszenia dóbr osobistych.