Odpowiedź na pytanie, jak założyć stowarzyszenie, jest bardziej złożona, niż mogłoby się wydawać. Istnieje kilka rodzajów stowarzyszeń, których utworzenie wiąże się ze spełnieniem pewnych wymogów prawnych i osobowych. Jak założyć stowarzyszenie zwykłe? Ile osób potrzeba do założenia stowarzyszenia? Co z rejestrem KRS?
Stowarzyszenie to zbiór osobowości, które prowadzi wspólny cel i chęć współpracy. Najważniejszymi cechami każdego stowarzyszenia są: dobrowolność, samorządność i trwałość. Oprócz nich istnieje jeszcze jeden ważny warunek. Stowarzyszenie powinno być organizacją, której głównym celem nie jest zarabianie pieniędzy. Jak założyć stowarzyszenie? Wiele zależy od tego, o jakim stowarzyszeniu mówimy. Istnieje podział na dwa podstawowe rodzaje stowarzyszeń, czyli stowarzyszenie zwykłe i rejestrowane w KRS. Od jego rodzaju zależy, ile osób potrzeba do założenia stowarzyszenia i jaką zdolność prawną będzie miał taki twór. Ważne jest jednak dopełnienie wszelkich formalności, aby stowarzyszenie miało podstawy legalnego rozpoczęcia działalności. Jak założyć stowarzyszenie krok po kroku? Kiedy trzeba zarejestrować stowarzyszenie i jak to zrobić? Czy to coś kosztuje? Jakie są rodzaje stowarzyszeń? Sprawdź!
Szukasz pracy? Sprawdź zakładkę “praca w Gdańsku” na GoWork.pl
Spis treści
Jak założyć stowarzyszenie? Podstawowe informacje
Myślisz o założeniu stowarzyszenia? Zanim wyruszysz na formalną ścieżkę, musisz wiedzieć, co to właściwie oznacza. W polskim prawie stowarzyszenia są uregulowane przez ustawę Prawo o stowarzyszeniach. Do wyboru masz dwie główne drogi: stowarzyszenie zwykłe lub stowarzyszenie rejestrowe.
- Stowarzyszenie zwykłe nie posiada pełnej osobowości prawnej, ale mimo to może we własnym imieniu nabywać prawa i zaciągać zobowiązania majątkowe. Za te zobowiązania odpowiadają osobiście członkowie stowarzyszenia.
- Stowarzyszenie rejestrowe, czyli wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego, zyskuje osobowość prawną. Dzięki temu łatwiej prowadzić działalność gospodarczą, ubiegać się o dotacje, czy uzyskiwać środki finansowe.
Podstawowe elementy, o które musisz zadbać, to siedziba stowarzyszenia, adres siedziby stowarzyszenia, statut, skład władz oraz zakres działalności.
Jak założyć stowarzyszenie zwykłe?
Stowarzyszenie zwykłe to najprostsza forma organizacji społecznej. Idealna dla osób, które chcą działać lokalnie i nie potrzebują od razu dużej struktury.
- Do założenia potrzebujesz minimum 3 osoby pełnoletnie.
- Zamiast rejestracji w KRS, zgłaszasz organizację do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez starostę lub inny organ nadzorujący.
- Wpis do ewidencji stowarzyszeń zwykłych jest bezpłatny, a cała procedura jest stosunkowo szybka.
- Takie stowarzyszenie ma ograniczenia – nie może prowadzić działalności gospodarczej ani uzyskiwać statusu organizacji pożytku publicznego.
To forma, która sprawdzi się przy niewielkich projektach i działaniach społecznych.
Jak założyć stowarzyszenie krok po kroku?
Jeżeli chcesz powołać stowarzyszenie rejestrowe, musisz spełnić więcej wymogów formalnych. Procedura wygląda następująco:
- Zbierz członków założycieli.
- Stowarzyszenie rejestrowe wymaga co najmniej 7 osób.
- Stowarzyszenie zwykłe – tylko 3 osoby.
- Przygotuj statut stowarzyszenia.
Dokument musi określać m.in. cele organizacji, sposób działania władz stowarzyszenia, obowiązki członków, zasady ustalania składek członkowskich, zasady dokonywania zmian statutu, reprezentowania stowarzyszenia, warunki utraty członkostwa, uzupełniania składu władz, warunki ważności uchwał zarządu, a także sposób zaciągania zobowiązań majątkowych. - Zwołaj zebranie założycielskie.
To spotkanie, na którym uchwalacie statut, powołujecie zarząd i komisję rewizyjną oraz podejmujecie uchwały dotyczące działalności. Tworzy się wtedy protokół z zebrania założycielskiego zawierający uchwały. - Sporządź wymagane dokumenty.
Niezbędne są: statut stowarzyszenia, protokół z zebrania założycielskiego, lista członków założycieli (zawierająca dane osobowe i własnoręczne podpisy), uchwały, a także dokumenty władz (np. zgoda członków zarządu na pełnienie funkcji, adres zamieszkania). - Złóż wniosek rejestracyjny.
- Stowarzyszenie rejestrowe – wniosek składa się elektronicznie przez portal e-KRS.
- Stowarzyszenie zwykłe – wniosek trafia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych w urzędzie.
- Czekaj na decyzję.
- Sąd rejestrowy ma do 3 miesięcy na rozpatrzenie wniosku o rejestrację.
- Organ prowadzący ewidencję stowarzyszeń zwykłych dokonuje wpisu zazwyczaj w ciągu 7 dni od dnia wpływu wniosku.
- Rozpocznij działalność.
Po rejestracji możesz oficjalnie reprezentować stowarzyszenie, zaciągać zobowiązania majątkowe i podejmować czynności prawnych.
Jak otworzyć stowarzyszenie? Najpierw statut i zebranie założycielskie
Statut stowarzyszenia to najważniejszy dokument. Musi obejmować m.in.:
- cele działania,
- zakres działalności,
- sposób reprezentowania stowarzyszenia,
- zasady wyboru i działania władz,
- ustanawiania składek członkowskich,
- zasady dokonywania zmian statutu,
- warunki rozwiązania stowarzyszenia.
Następnie organizuje się zebranie założycielskie. To podczas niego zapadają kluczowe decyzje: powołanie stowarzyszenia, uchwalenie statutu, wybór zarządu i komisji rewizyjnej, a także ewentualne uchwalenie regulaminu stowarzyszenia. Sporządza się protokół z zebrania założycielskiego, który później trafia do dokumentów rejestracyjnych.
Zebranie założycielskie w stowarzyszeniu rejestrowanym
W przypadku stowarzyszenia rejestrowego zebranie założycielskie ma jeszcze większe znaczenie. Musi być obecnych co najmniej 7 członków założycieli. Na spotkaniu wybiera się przewodniczącego i sekretarza zebrania, podejmuje uchwałę o powołaniu stowarzyszenia, przyjmuje statut, wybiera zarząd oraz komisję rewizyjną.
Każdy krok musi być potwierdzony uchwałą, a wszystkie dokumenty powinny zawierać zamieszkania oraz własnoręczne podpisy członków. Pamiętaj też, że wniosek do KRS należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia zebrania założycielskiego.
Jak zarejestrować stowarzyszenie w KRS?
Rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym przebiega elektronicznie przez portal e-KRS. Potrzebne formularze to m.in. KRS-W20 (wniosek podstawowy), KRS-WK (członkowie zarządu i komisji rewizyjnej) oraz KRS-WM (w przypadku działalności gospodarczej).
Do wniosku trzeba dołączyć:
- statut stowarzyszenia,
- protokół z zebrania założycielskiego,
- listę członków założycieli,
- uchwały,
- oświadczenia władz,
- dowód uiszczenia opłaty rejestracyjnej.
Po pozytywnej decyzji sądu stowarzyszenie rejestrowe uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć pełnoprawną działalność.
Utworzenie stowarzyszenia w KRS – co potem? NIP, REGON i księgowość
Po wpisie do rejestru należy uzyskać numer NIP oraz REGON. Dane często są przekazywane automatycznie, ale warto je sprawdzić. Następnie trzeba zorganizować księgowość. Stowarzyszenie zobowiązane jest do prowadzenia rachunkowości, składania sprawozdań i rozliczeń podatkowych.
Jeśli zmieni się adres siedziby stowarzyszenia, skład zarządu czy inne dane, należy niezwłocznie zgłosić te zmiany do KRS. Stowarzyszenie rejestrowe może także prowadzić działalność gospodarczą, jeśli przewiduje to statut i odpowiednio zostało zgłoszone w rejestrze.
To moment, kiedy organizacja zaczyna faktycznie działać – pozyskiwać środki finansowe, podpisywać umowy, a nawet prowadzić działalności gospodarczej.
Jak założyć stowarzyszenie? Koszty
Koszty związane z założeniem stowarzyszenia to nie tylko formalności urzędowe, ale także przygotowanie dokumentacji.
- Opłata za rejestrację w KRS wynosi zazwyczaj 250 zł.
- Wpis do ewidencji stowarzyszeń zwykłych jest bezpłatny.
- Opłata skarbowa za wydanie zaświadczenia może wynieść np. 17 zł.
- Dochodzą ewentualne koszty obsługi prawnej, przygotowania dokumentów, czy obsługi księgowej.
Stowarzyszenie zwykłe wiąże się z minimalnymi kosztami, natomiast stowarzyszenie rejestrowe wymaga większych nakładów finansowych i formalnych.
