Z ideą gap year możemy spotkać się zazwyczaj za granicą – przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych, jednak coraz częściej również w Polsce obserwujemy rosnącą popularność tego zjawiska. Czym dokładnie jest gap year i czy do w ogóle dobry pomysł?
Gap year kojarzy nam się zazwyczaj z amerykańskimi komediami romantycznymi dla nastolatków. Jednak jest to zjawisko, które wyszło już poza granice USA i od jakiegoś czasu podbija Europę – w tym Polskę. Jak się bowiem okazuje, wielu młodych ludzi nie do końca wie, co chce robić w życiu i za jakimi wartościami chce podążać. W końcu świat rozwija się tak szybko i dochodzi do tak wielu dynamicznych zmian, że trudno odnaleźć w tym wszystkim swoje miejsce. Dochodzą do tego problemy cywilizacyjne, takie jak chociażby zachwianie prawdziwych relacji międzyludzkich lub samotność. Gap year wydaje się więc dla wielu osób rozwiązaniem, które w pewien sposób pomoże im ułożyć sobie w głowie to, co dzieje się w ich życiu. Jednak czym tak naprawdę jest gap year? I co trzeba zrobić, aby nie był on zwykłą stratą czasu?
Spis treści
Gap year – co to jest?
Gap year jest to nic innego jak przerwa od codziennego życia i w pewien sposób zatrzymanie się w pedzie z góry narzuconym nam przez np. rodzinę lub system edukacji. Zazwyczaj bowiem przyjmuje się, że po szkole średniej, uczeń zdaje maturę, a następnie idzie albo do pracy, w której już zakotwiczy się najprawdopodobniej na stałe, albo idzie na studia. Jednak wiele osób nie zgadza się z takimi schematami i chce budować swoją przyszłość nieco inaczej. Żeby to zrobić, młode osoby decydują się na gap year, czyli czas przeznaczony na poznawanie siebie i możliwości, jakie daje świat.
Gap year trwa zazwyczaj od kilku miesięcy do roku, choć niektórzy decydują się przedłużyć ten czas w zależności od tego jak owocnie go spędzają. Na gap year zazwyczaj decydują się osoby zaraz po szkole średniej, które zamiast iść na studia, wykorzystują ten czas, aby np. wyjechać i mieszkać w innym kraju. Czasami na taki rok przerwy decydują się również studenci już podczas studiów. Korzystają wtedy z urlopu dziekańskiego, dzięki czemu po tym czasie mogą zdecydować, czy chcą wrócić na studia, czy może wolą wybrać inną drogę.
Świetnie idea gap year została także wytłumaczona na portalu hays.pl:
W krajach anglosaskich gap year jest tradycją dla absolwentów. To rok przerwy, podczas której młody człowiek ma dowiedzieć się, co chce robić w dorosłym życiu. Najczęściej na taki krok decydują się absolwenci prestiżowych uczelni, którzy zanim podejmą pierwsze doświadczenie zawodowe, świadomie decydują się na podróżowanie. W Polsce część absolwentów (i ich rodziców) obawia się, że będzie to strata czasu, natomiast pozostali upatrują w takim rozwiązaniu możliwości zdobycia kompetencji, pozwalających na dobry start w zawodowe życie.
Na czym polega gap year?
Warto jednak podkreślić, że gap year nie polega tylko na tym, żeby zrobić sobie przerwę i… tyle. Wykorzystanie gap year w sposób produktywny to jedyny sposób, żeby można było określać go tym terminem. Robiąc sobie bowiem roczną przerwę tylko po to, żeby leżeć na kanapie i oglądać seriale, nie możemy określić tego gap year. W samym założeniu tego określenia jest bowiem zawarta idea samorozwoju, poznawania siebie i świata i dążenie do tego, aby odnaleźć swoje miejsce w świecie.
Gap year powinien być zatem wykorzystany na zdobycie doświadczenia życiowego oraz działania, które rozwiną Cię jako człowieka, przyszłego pracownika lub ewentualnego przedsiębiorcę. Dopiero poznając także inne kultury, inne modele życia i inne pomysły na swoją przyszłość możesz zdecydować, czy Twoje wymarzone studia nadal są takie wymarzone, czy może w trakcie tej rocznej przerwy zmieniłeś już postrzeganie swojej przyszłości.
Co ciekawe, zalety dobrze spędzonego gap year doceniają również pracodawcy, którzy jeszcze nie tak dawno temu pytali niemiłym tonem „skąd ta przerwa w życiorysie?”, to aktualnie cenią sobie pracowników, którzy mają doświadczenie w budowaniu swojej samoświadomości również na rynku pracy. Zauważają to również autorzy z bloga grupaproges.pl:
W ostatnich latach gap year zyskał ogromną popularność zarówno wśród młodych osób, które chcą poszerzyć swoje horyzonty, jak i wśród pracodawców, którzy doceniają wartość praktycznego doświadczenia i umiejętności nabywanych podczas gap year. Coraz więcej osób decyduje się na rok przerwy, aby odświeżyć umysł, poznać nowe kultury, zbudować relacje i zdobyć cenne umiejętności.
Jak spędzić gap year?
Jednak jak wykorzystać gap year, aby nie zmarnować tego czasu? Istnieje kilka pomysłów, na to, co można robić w roku przerwy, jednak ostatecznie można zauważyć, że tyle ile osób, tyle jest różnych sposobów na chwilę oddechu między kolejnymi etapami życia. Możemy wyróżnić jednak kilka najpopularniejszych sposobów, z których korzystają młodzi ludzie przed tym, jak pójdą na swój wymarzony kierunek studiów.
- Kurs językowy
Pełne zaangażowanie w naukę języka lub nawet dwóch języków jednocześnie, może przynieść znaczące korzyści i jasno nakreślić przyszłość takiej osoby. Aktualnie bowiem to właśnie języki są podstawą udanej kariery zawodowej, a pracodawcy coraz częściej cenią sobie znajomość jakiegoś niestandardowego języka bardziej niż wykształcenie. W zależności od sytuacji finansowej można taki kurs językowy połączyć z niezobowiązującą pracą dorywcza lub – jeśli finanse na to pozwalają – to całkowicie poświęcić się takiej nauce.
- Podróżowanie
Wyprawa w nieznane to dla wielu osób wyzwanie, które chcą podjąć właśnie w trakcie gap year. I chociaż podróże kojarzą się przede wszystkim z… pieniędzmi, dzięki którym można wyjechać, to jednak istnieje wiele tanich alternatyw, które umożliwiają podróżowanie praktycznie za darmo. Czasami warto odezwać się do dawno niewidzianych znajomych, którzy mieszkają na drugim końcu świat, lub do ciotki, z którą nie zawsze dobrze się dogadujesz. Ważne jest zdobycie pierwszej bazy wypadowej. Szczególnie że w tych czasach tanie podróżowanie jest nie tylko proste, ale także znacznie bezpieczniejsze niż kilka lat temu. Istnieją bowiem aplikacje i rozwiązania, dzięki którym możesz poznać również inne osoby, które tak jak Ty postanowiły zwiedzić świat, lub korzystać z tanich noclegów takich jak AirB&B. Dobrym pomysłem na darmowe zwiedzanie świata jest podjęcie pracy, w której DNA wpisana jest podróż – może na pewien czas zatrudnisz się na statku wycieczkowym? Tak, to dość szalone, jednak właśnie po to jest rok przerwy – aby cieszyć się życiem i czerpać naukę z sytuacji, które tylko nieliczni mają okazję przeżyć.
- Niestandardowa praca
To również jeden z pomysłów na to, jak spędzić gap year. O co dokładnie chodzi? Być może masz marzenia dotyczące jakieś pracy, w której zawsze chciałeś spróbować swoich sił, jednak nie jest to zawód cieszący się uznaniem społecznym lub obawiasz się, że profesja ta nie pozwoli Ci się utrzymać? Gap year to dobry moment, aby na własnej skórze przekonać się, czy Twoje marzenie o pracy w stadninie koni ma szanse na powodzenie. Być może chciałeś rozkręcić swój biznes home made lub zatrudnić się w pracowni artystycznej jednego ze znanych lokalnych artystów? Jeśli nie masz jednego sprecyzowanego marzenia, to istnieje wiele ciekawych zajęć, które nie wymagają doświadczenia i wykształcenia. Może zatrudnij się w egzotycznym hotelu na Malediwach jako sprzątacz lub animator? Ofert jest naprawdę dużo, jednak trzeba dobrze poszukać.
Zalety gap year
Zalet gap year jest naprawdę dużo. Są to przede wszystkim:
- czas na poznanie siebie,
- możliwość nauki praktycznych umiejętności,
- poznanie innych modeli pracy, kariery i życia,
- poznanie innych kultur i przeniesienie pewnych idei do swojego życia,
- zdobycie doświadczenia w nietypowym zawodzie,
- podszkolenie swoich umiejętności miękkich,
- przetestowanie innych stylów życia,
- zawiązanie znajomości, które mogą przydać się w przyszłości,
- uwolnienie się z poczucia presji i ciągłego pędu.
Wady gap year
Jak to zwykle bywa, gap year ma dwie strony medalu. Od tego jak podejdziesz do przerwy zależy, czy decyzja ta będzie miała więcej zalet, czy wad. Warto jednak pamiętać, że korzystając z gap year możesz również wpaść w pewne pułapki, takie jak np.:
- stagnacja,
- brak motywacji, żeby podjąć jakiekolwiek działania, ponieważ „jeszcze jest czas”,
- podejmowanie ryzykownych zachowań,
- spędzanie czasu na wiecznych imprezach,
- brak chęci powrotu z gap year,
- brak ostrożności w podróżowaniu.
O wadach i zaletach poczynaj na naszym forum!
Jak zaplanować gap year, aby zmaksymalizować jego efekty?
Dobry plan jest kluczem do sukcesu podczas gap year. Zacznij od określenia swoich celów — czy chcesz nauczyć się nowej umiejętności, poznać inną kulturę, czy poprawić kondycję psychiczną i fizyczną. Spisz konkretne aktywności i ustal realistyczny harmonogram, by uniknąć stagnacji i prokrastynacji. Pamiętaj także o budżecie i organizacji formalności, takich jak ubezpieczenie zdrowotne czy dokumenty podróżne, jeśli planujesz wyjazd za granicę. Dzięki temu twoja przerwa stanie się dobrze przemyślanym okresem rozwoju, a nie chaosem czy stratą czasu.
Jak utrzymać motywację i uniknąć pułapek podczas gap year?
Podczas gap year łatwo stracić motywację lub popaść w przesadne imprezowanie i bierne spędzanie czasu. Aby temu zapobiec, warto wyznaczyć sobie konkretne, krótkoterminowe cele i regularnie je monitorować, np. naukę języka czy realizację projektów. Otaczaj się osobami, które również chcą się rozwijać — kontakt z inspirującymi ludźmi pomoże utrzymać pozytywną energię. Planuj także dni odpoczynku, ale bez popadania w lenistwo trwające tygodniami. Najważniejsze jest świadome podejście i odpowiedzialność za własny czas, co sprawi, że gap year przyniesie naprawdę wartościowe rezultaty.
