Jak zostać audytorem zewnętrznym? To pytanie pojawia się w głowach wielu młodych osób, które są dopiero na początku swojej drogi zawodowej i poszukują swojej ścieżki zawodowej. Jak wygląda praca audytora zewnętrznego? Czym różni się praca audytora wewnętrznego a praca audytora zewnętrznego?
Przeprowadzanie audytów staje się coraz popularniejszą metodą nadzorowania pracy. Metoda ta zarówno przy audycie wewnętrznym jak i przy audycie zewnętrznym przynosi szereg korzyści zarówno dla przedsiębiorstwa jak i dla instytucji zewnętrznych. Ścieżka zawodowa audytorów jest bogata w nowe doświadczenia, a praca audytora wewnętrznego lub zewnętrznego to szansa na ciekawe wyzwania zawodowe oraz atrakcyjne wynagrodzenie. Jaka jest różnica pomiędzy audytorem wewnętrznym a audytorem zewnętrznym? Na czym dokładnie polega praca audytora zewnętrznego?
Spis treści
Audytor zewnętrzny (auditor): kto to?
Audytor zewnętrzny to osoba, której obowiązki polegają na przeprowadzaniu audytu w przedsiębiorstwie na zlecenie firm zewnętrznych, takich jak banki, klienci lub inwestorzy. Jednak czym jest sam audyt? Zgodnie z definicją zaprezentowaną przez Słownik Języka Polskiego:
«kontrola przedsiębiorstwa pod względem finansowym i organizacyjnym, wycena jego majątku oraz analiza perspektyw jego rozwoju, przeprowadzana przez ekspertów.»
Audyt ma więc na celu podniesienie „kwalifikacji” przedsiębiorstwa oraz wychwycenie błędów zakłócających jego poprawne działanie. W rezultacie audytorzy to osoby, które trudnią się w sprawdzaniu firm zarówno na zlecenie podmiotów zewnętrznych jak i wewnętrznych, a występowanie różnego rodzaju trudności nie jest im niestraszne.
Audytor zewnętrzny — jak podają niektóre źródła „auditor” (co jest formą niepoprawną) – zajmuje się przeprowadzaniem kontroli w przedsiębiorstwie na zlecenie instytucji zewnętrznych takich jak inwestorzy, banki lub instytucje certyfikujące. Czasami z audytu zewnętrznego korzysta także sama kadra kierownicza.
Audytor zewnętrzny: praca
Specyfika pracy audytora zewnętrznego oparta jest na częstych podróżach. W zależności od zlecenia wykonywanie audytów może mieć miejsce w dwóch różnych firmach na dwóch końcach województwa, a nawet Polski. Oczywiście skala zależna jest od wielkości firmy oferującej usługi audytorskie, mimo to praca wiąże się z systematycznymi podróżami służbowymi oraz gonitwą, aby zdążyć, dojechać w miejsce następnego audytu.
Ponadto audyt zewnętrzny jest przeprowadzany także na podstawie rozmów z ludźmi, dlatego zawód ten wiąże się nierozerwalnie ze stałym kontaktem zarówno z pracownikami danej firmy jak i kadrą kierowniczą.
Jest to także praca przy komputerze, wymagająca tworzenia raportów i sprawozdań. Obowiązkowa jest zatem znajomość pakietów office oraz specjalistycznych programów wykorzystywanych przy pracy audytorskiej.
Audytor ISO 9001: audytor zewnętrzny a audytor wewnętrzny — różnice
Poszukując pracy jako audytor zewnętrzny, możemy często natknąć się na bardzo podobne stanowisko, jakim jest audytor wewnętrzny. Jaka jest różnica pomiędzy tymi dwoma stanowiskami? Otóż niewielka — tak naprawdę osoba przeprowadzająca audyt zewnętrzny może sprawdzić się bez problemu podczas audytu wewnętrznego i na odwrót.
Jest jednak kilka subtelnych różnic, które mogą stanowić o odrębności tych poszczególnych profesji. Zespół audytorów wewnętrznych zajmuje się przeprowadzaniem audytów zazwyczaj w jednej firmie lub w obszarze poszczególnych filii. Zadaniem audytu wewnętrznego jest wychwycenie potencjalnych błędów i nieprawidłowości wychwyconych przez audytorów wewnętrznych, czyli zatrudnionych przez tę firmę. Zazwyczaj zawód audytora wewnętrznego przypisany jest na stałe jako stanowisko samodzielne w dziale audytu wewnętrznego. W mniejszych przedsiębiorstwach rola audytora wewnętrznego występuje tylko jako funkcja dodatkowa pracownika, który od czasu do czasu sprawdza mechanizmy funkcjonowania firmy. Zazwyczaj na stałe, w jednej firmie zatrudnia się właśnie audytorów wewnętrznych.
Audytor zewnętrzny
W przypadku audytora zewnętrznego sprawa wygląda nieco inaczej. Audyt zewnętrzny wychodzi z polecenia firmy zewnętrznej. Oznacza to, że jest on zazwyczaj zlecanych przez instytucje certyfikujące, banki lub inwestorów w celu sprawdzenia potencjalnego partnera. Praca dla jednostek certyfikujących wiąże się ze sprawdzaniem norm ISO 9001 odpowiadających danej branży. Co więcej, taki audyt nie ma na celu poprawy funkcjonowania przedsiębiorstwa — raczej służy samemu wychwyceniu nieprawidłowości i przekazaniu ich klientowi. Audyt zewnętrzny odbywa się stosunkowo rzadko. Dodatkowo praca dla jednostek certyfikujących kładzie duży nacisk na podniesienie kwalifikacji oraz ujednolicenie standardów sposobu postępowania audytorów zewnętrznych. W tym celu jednostki certyfikujące organizują warsztaty i szkolenia swoich audytorów (także audytorów wiodących).
Jak zostać audytorem?
Tak naprawdę powszechnie uznaje się, że aby zostać audytorem, równie ważna jest odpowiednia wiedza, co doświadczenie w branży, w której będziemy przeprowadzać audyty. Mimo to zazwyczaj opiera się na wykształceniu wyższym z zakresu finansów, rachunkowości, ekonomii, zarządzania, jakości lub pokrewnych dziedzin, które umożliwiają zapoznanie się z metodyką wdrażania i audytowania systemów zarządzania jakością. Studia ułatwiają także zrozumienie specyfiki pracy audytora i zasad współpracy z różnymi obszarami organizacji.
Dodatkowo warto zdobyć odpowiedni certyfikat lub kwalifikacje związane z branżą, w której się specjalizujemy. Wśród najbardziej powszechnych rozwiązań są m.in. certyfikat Certified Internal Auditor (CIA) dla audytu wewnętrznego, a także szkolenia i certyfikaty audytorów systemów zarządzania jakością wg ISO 9001, akredytowane przez organizacje takie jak IRCA (CQI/IRCA). Takie certyfikaty najczęściej uzyskuje się po ukończeniu kilkudniowego szkolenia specjalistycznego, kończącego się egzaminem sprawdzającym zdobytą wiedzę i umiejętności. Ukończenie tego szkolenia jest jednym z najważniejszych kroków, jeśli zamierzamy uzyskać status audytora (w tym audytora wiodącego) rejestrowanego w międzynarodowych rejestrach, takich jak IRCA, jako audytor systemów zarządzania jakością wg standardów ISO 9001.
Warto też rozważyć udział w studiach podyplomowych z zakresu zarządzania jakością, audytu lub systemów zarządzania. Taka aktywność zalicza się do systematycznego podnoszenia kwalifikacji i zwiększa szanse na zatrudnienie w dużych firmach, bankach czy instytucjach certyfikujących. Posiadanie certyfikatu audytora daje szerszy zasięg możliwości zawodowych, a wraz z długotrwałym doświadczeniem otwiera drogę do awansu, np. na audytora wiodącego.
Audytor zewnętrzny: wymagania
Jeśli chcesz zostać audytorem, musisz spełnić szereg wymagań. Pierwszym i najważniejszym z nich jest wspomniany wyżej certyfikat, czyli odpowiednie kwalifikacje umożliwiające podjęcie pracy w zawodzie. O taki certyfikat musi postarać się także audytor wewnętrzny. Następnie liczy się także doświadczenie (staż pracy). Im większe doświadczenie, tym łatwiej o pracę audytora. W końcu to właśnie audytor powinien mieć szczegółową wiedzę z zakresu danej dziedziny, która umożliwi mu przeprowadzenie kontroli ISO 9001.
Większość audytorów zauważa, że sukces w tym zawodzie zależy także od indywidualnych skłonności i kompetencji miękkich takich jak sukcesywne planowanie pracy, skupienie na szczegółach oraz skupienie. Warto postawić także na zdobywanie nowych doświadczeń. Co więcej, audytor powinien świetnie znać język angielski i posiadać prawo jazdy. Wszystkie pierwsze przeprowadzone audyty to doskonała okazja do zdobycia doświadczenia i wyszlifowania swojej systematyki pracy.
Audytor: zarobki audytorów
Zarobki audytorów są zależne od wielu czynników. Wpływ na wypłatę mają m.in. wykształcenie, poziom doświadczenia, branża oraz wielkość firmy, a także województwo, w którym pracuje audytor. Będąc audytorem zewnętrznym, często wysokość wynagrodzenia jest również zależna od ilości zleceń lub liczby audytów wykonanych w danym miesiącu.
Na podstawie aktualnych danych rynkowych mediana wynagrodzenia na stanowisku audytor zewnętrznego to ok. 10 020-10 500 zł brutto miesięcznie. Co drugi audytor zewnętrzny otrzymuje pensję w przedziale około 8 600-14 000 zł brutto, a grupa 25% najlepiej opłacanych audytorów zewnętrznych może liczyć na wynagrodzenia powyżej mniej więcej 13 000-14 000 zł brutto miesięcznie.
W przypadku audytorów wewnętrznych dane z raportów płacowych wskazują na nieco wyższe poziomy niż wcześniej. Mediana zarobków audytorów wewnętrznych w Polsce kształtuje się obecnie na poziomie ok. 9 500-9 800 zł brutto miesięcznie, z wyraźną perspektywą wzrostu w sektorach finansowo‑bankowych oraz dużych korporacjach, gdzie w seniorach zarobki mogą przekraczać 12 000 zł brutto miesięcznie.
Jakie branże najczęściej korzystają z usług audytora zewnętrznego?
Audytorzy zewnętrzni są szczególnie poszukiwani w sektorach, gdzie precyzyjna kontrola finansowa, organizacyjna lub jakościowa ma kluczowe znaczenie. Najczęściej korzystają z ich usług banki, instytucje finansowe oraz korporacje notowane na giełdzie, które muszą spełniać rygorystyczne wymogi transparentności i sprawozdawczości. Niezbędni są również w branży produkcyjnej, gdzie sprawdzają zgodność procesów z normami ISO oraz wymogami prawnymi.
Firmy logistyczne, transportowe i spedycyjne często zatrudniają audytorów zewnętrznych do kontroli efektywności operacyjnej i zgodności z przepisami międzynarodowymi. Również organizacje publiczne i jednostki samorządowe przeprowadzają audyty zewnętrzne, aby zapewnić przejrzystość finansową oraz zgodność z procedurami administracyjnymi.
Jakie kompetencje powinien posiadać dobry audytor zewnętrzny?
Audytor zewnętrzny powinien łączyć wiedzę ekspercką z umiejętnościami analitycznymi i interpersonalnymi. Kluczowe są zdolności oceny sytuacji biznesowej, znajomość przepisów prawnych oraz biegłość w interpretacji danych finansowych i organizacyjnych. Osoba na tym stanowisku musi doskonale rozumieć systemy zarządzania jakością oraz zasady obowiązujących norm, takich jak ISO 9001.
Ważna jest także umiejętność pracy pod presją czasu oraz elastyczność w dostosowywaniu się do różnych branż i specyficznych wymagań klientów. Audytor powinien być także doskonałym komunikatorem, ponieważ jego praca wymaga przeprowadzania wywiadów z pracownikami firm oraz przygotowywania czytelnych raportów. Nie można zapominać o skrupulatności, umiejętności dostrzegania szczegółów oraz wysokiej etyce zawodowej, która zapewnia obiektywność i niezależność w ocenie audytowanego przedsiębiorstwa.
Jak wygląda proces audytu zewnętrznego krok po kroku?
Proces audytu zewnętrznego rozpoczyna się od dokładnego zaplanowania działań i ustalenia zakresu audytu. Na tym etapie określa się cel kontroli, obszary do sprawdzenia oraz metodykę przeprowadzania analizy. Następnie audytor przystępuje do zbierania i analizowania dokumentacji – sprawdzane są raporty finansowe, wewnętrzne procedury, polityki jakości oraz zgodność z normami branżowymi.
Kolejnym etapem są wywiady z pracownikami oraz obserwacja procesów zachodzących w firmie. Na podstawie zebranych informacji audytor sporządza raport zawierający znalezione nieprawidłowości, rekomendacje oraz ocenę zgodności z przyjętymi standardami. Ostatni krok to przedstawienie wyników audytu zleceniodawcy – może to być inwestor, zarząd firmy lub instytucja certyfikująca, w zależności od celu przeprowadzonej kontroli.
Audytor zewnętrzny – kluczowe informacje
Audytor zewnętrzny to poszukiwany zawód w sektorze finansowym i jakościowym. Poniżej odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania w zwięzłej formie.
- Kim jest audytor zewnętrzny? Audytor zewnętrzny działa jako niezależnym ekspertem, przeprowadzając kontrolę finansową i organizacyjną firmy na zlecenie banków, inwestorów lub instytucji certyfikujących.
- Na czym polega praca audytora zewnętrznego? Praca wymaga częstych podróży służbowych, rozmów z pracownikami i kadrą kierowniczą oraz tworzenia raportów z użyciem programów specjalistycznych i pakietu Office.
- Jak zostać audytorem zewnętrznym? Potrzebne jest ukończenie studiów wyższych w finansach, rachunkowości lub zarządzaniu, certyfikat jak IRCA dla ISO 9001 po szkoleniu oraz zdobywanie doświadczenia zawodowego.
- Jakie kompetencje posiada dobry audytor zewnętrzny? Kluczowe są doskonałe umiejętności komunikacyjne do wywiadów i raportów, analityczne myślenie, znajomość norm ISO 9001 oraz etyka zawodowa zapewniająca obiektywizm.
- Zarobki audytora zewnętrznego? Mediana wynosi 10 020-10 500 zł brutto miesięcznie, z przedziałem 8 600-14 000 zł dla większości i powyżej 13 000 zł dla najlepiej zarabiających.
