Umowa wolontariatu – wzór w formacie PDF i omówienie

Umowa o wolontariat to dokument obowiązkowy w przypadku dłuższej współpracy organizacji z wolontariuszem. Choć czynności wolontaryjne nie stanowią stosunku pracy, wolontariusz także ma szereg praw. Dowiedz się, jakich i pobierz wzór umowy o wolontariat.

Umowa na wolontariat jest zawierana w przypadku, gdy jedna strona jest chętna do świadczenia dobrowolnej i nieodpłatnej pracy na rzecz innych osób czy społeczności. Ochotnicy nie otrzymują w zamian wynagrodzenia ani innych korzyści w materialnej postaci. Umowa wolontariatu powinna zatem zostać sporządzona zawsze, gdy ktoś zdecyduje się na dłuższą formę takiej współpracy. Brak wynagrodzenia powinien być jasno określony tak, by w przyszłości żadna ze stron nie miała wobec drugiej roszczeń. Szczegółowe kwestie wolontariatu określa ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Umowa o wolontariat – co ją różni od umowy o pracę?

Współpracę na zasadzie wolontariatu regulują w Polsce konkretne przepisy prawa. Jak mówi art. 42 ust. 1 ustawy o wolontariacie, czynności wykonywane przez wolontariusza odpowiadają świadczeniu pracy, ale nim nie są. Wolontariat nie tworzy stosunku pracy. Czas, na jaki umowa zostaje zawarta, nie jest traktowany jako staż pracy, a warunki umowy nie obligują do zapewnienia świadczeń pracowniczych. W przeciwieństwie do umowy o pracę, wolontariusze z zagranicy nie potrzebują pozwolenia do zawarcia umowy wolontariatu.

Taki dokument mogą sporządzić organizacje pozarządowe zajmujące się niesieniem pomocy społecznej, edukacją, ekologią czy ochroną zdrowia. Także organy administracji publicznej i mniejsze jednostki jak szkoły czy szpitale. Umowa z wolontariuszem to także dokument, jaki można spotkać w kościele. Natomiast nie może zostać zawarta umowa o wolontariat w firmie na rzecz pracy w ramach jej działalności gospodarczej.

Co powinna zawierać umowa o wolontariat?

Obowiązki wolontariusza określa umowa na wolontariat. Wymienione w niej czynności są zróżnicowane w zależności od charakteru działań danej organizacji. Umowa na wolontariat może być podjęta w formie ustnej. Obowiązek zawarcia umowy pisemnej powstaje, gdy wolontariat jest dłuższy niż 30 dni. W razie krótszej współpracy wolontariusz ma prawo oczekiwać wydania pisemnego poświadczenia o zawartym porozumieniu. Co powinna zawierać umowa wolontariatu? Muszą to być informacje o:

• obowiązkowym przeszkoleniu w zakresie BHP,
• prawach i obowiązkach wolontariusza wykonywanych z należytą starannością,
• rozliczeniu (w razie powierzenia wolontariuszowi mienia),
• dostarczeniu wolontariuszowi materiałów koniecznych do wykonywania powierzonych zadań,
• zapewnieniu środków ochrony osobistej,
• zapewnieniu ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych,
• w przypadku powierzenia wolontariuszowi dostępu do informacji należy je określić,
• o przetwarzaniu wizerunku (jeśli współpraca przewiduje upublicznianie np. zdjęć ze zbiórek),
• zwrocie na żądanie wolontariuszowi kosztów poniesionych na rzecz działań wynikłych z umowy,
• poniesieniu przez organizację kosztów diet i podróży wolontariusza,
• zapewnieniu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, np. poprzez zapewnienie środków ochrony indywidualnej.

Umowa o wolontariat: ZUS i inne ubezpieczenia

Jak wygląda kwestia ubezpieczenia wolontariusza? Ani wolontariusz, ani korzystający nie są zobowiązani do opłacania składek ZUS. Jednak w sytuacji, gdy wolontariusz nie jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w ramach innego tytułu, korzystający może go zgłosić do ubezpieczenia. Należy pamiętać, że nie jest to obowiązkowa praktyka. Czym innym jest natomiast ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków – ubezpieczenie NNW. Jest to świadczenie z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach. Jest ono konieczne, jeśli wolontariat trwa przez okres nie dłuższy niż 30 dni.

Korzystający może także zawrzeć w umowie informacje o ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej. Jest to forma zabezpieczenia organizacji przed szkodliwymi działaniami wolontariusza. Warto zaznaczyć, że w przypadku osób bezrobotnych podejmujących się wolontariatu zachowują one prawo do zasiłku.

Umowa o wolontariat PDF – pobierz

…………………………………….

(data, miejscowość)

Umowa o wolontariat – wzór

Zawarta w dniu ………………………………………. w …………………….. pomiędzy……………………………………………..reprezentowanym przez…………………….

………………………………………………………………zwanym w dalszej części Korzystającym,

a Panią/Panem …………………………………………

legitymującym się dowodem osobistym nr ……………………………., zamieszkałą/łym pod adresem …………………………………………………………………..zwanym w dalszej części Wolontariuszem.

Treść umowy:

§1

Korzystający powierza Wolontariuszowi, a ten zobowiązuje się do wykonania następujących czynności osobiście i ze starannością:

……………………………………………..

……………………………………………..

……………………………………………..

§2

Czynności określone w § 1 będą wykonywane w okresie od  …………… do …………

§3

Czynności określone w § 1 mają charakter bezpłatny i Wolontariusz nie otrzyma za nie wynagrodzenia ani innych korzyści materialnych.

§4

Korzystający zobowiązuje się do zwrotu Wolontariuszowi kosztów podróży

służbowych i diet, które miały miejsce w czasie i na rzecz pełnienia czynności wolontarystycznych.

§5

Zwrot wydatków określonych w § 4 nastąpi w terminie 7 dni po otrzymaniu od Wolontariusza dowodu stosownego rozliczenia i dowodów poniesionych kosztów.

§7

Wolontariusz zobowiązuje się do zachowania w tajemnicy informacji uzyskanych na rzecz wykonywania obowiązków wolontarystycznych, w szczególności związanych z

……………………………………………………………………………………………………………………..

§8

Korzystający poinformował wolontariusza o zasadach bezpiecznego i higienicznego wykonywania świadczeń wolontariuszy i zobowiązuje się do zapewnienia mu warunków niezbędnych do wykonywania powierzonych obowiązków w zgodzie z wyż. wym. zasadami.

§9

Korzystający zobowiązuje się do zapewnienia Wolontariuszowi niezbędnych do wykonywania obowiązków środków ochrony indywidualnej.

§10

Strony zgodnie ustalają możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy za

……………………………………………wypowiedzeniem.

§11

W sprawach nieuregulowanych umową zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego.

§12

Zmiany w warunkach umowy muszą być wniesione w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

§13

Spory wynikłe z niniejszej umowy będzie rozstrzygać właściwy sąd powszechny.

§14

Wolontariusz w razie wypadku w czasie pełnienia obowiązków wolontarystycznych ma prawo do odszkodowania z tytułu ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków.

§15

Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla

każdej ze stron.

…………………………………….

(Korzystający)

…………………………………….

(Wolontariusz)

Teoretycznie wolontariuszem może być każda osoba, która chce nieodpłatnie nieść pomoc. Sprawa się komplikuje w przypadku osób niepełnoletnich. Wolontariusze poniżej 18 roku życia potrzebują pisemnej zgody rodziców lub opiekunów prawnych. Poniżej wzór zgody na pozwolenie na wolontariat.

Zgoda na wolontariat – wzór

…………………………………….

(data, miejscowość)

Zgoda rodziców/prawnych opiekunów na udział dziecka w wolontariacie 

Wyrażam zgodę na udział dziecka……………………………..……………………..urodzonego dnia………………….na udział w wolontariacie……………………….………………………………………………………………………………………………………………..

Oświadczam, że ja niżej podpisana/y………………………………jestem rodzicem/opiekunem prawnym dziecka……………………………………………. i zapoznałam/em się z warunkami wolontariatu określonymi w………………………………………………….……………………….

…….…………………………………….

(podpis rodzica/opiekuna prawnego)

Choć wolontariat jest szlachetną formą niesienia pomocy, tak jak większość kwestii jest regulowany prawnie. Warunki umowy o wolontariat nie muszą być ściśle takie same. Wszystko zależy od ustaleń porozumienia.

Znajdź wymarzone stanowisko pracy w stolicy. Sprawdź jaka praca w Warszawie jest dostępna w GoWork.pl

Umowa wolontariacka a nowe obowiązki wobec wolontariuszy pracujących z dziećmi

Od 2024 roku, w wyniku nowelizacji przepisów określanych jako „Ustawa Kamilka”, każda organizacja prowadząca systematyczną współpracę z wolontariuszami mającymi kontakt z dziećmi musi wdrożyć dodatkowe uzgodnione zasady wolontariatu. Oznacza to, że już na etapie zawierania pisemnej umowy z wolontariuszem, organizacja zobowiązana jest do:

• weryfikacji wolontariusza w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym przed dopuszczeniem go do pracy z dziećmi,
• wymagania aktualnego zaświadczenia o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego od każdej osoby, która po 15 lutego 2024 r. podejmuje współpracę z dziećmi na podstawie wolontariuszem umowy,
• wdrożenia i stosowania standardów ochrony małoletnich, które jasno określają zasady bezpieczeństwa, procedury reagowania na zagrożenia oraz zakres odpowiedzialności organizacji i wolontariuszy.

Brak spełnienia tych wymogów przy systematycznej współpracy z dziećmi może skutkować poważnymi konsekwencjami prawnymi dla organizacji. Obowiązki te należy każdorazowo uwzględnić w dokumentacji i praktyce organizacji, niezależnie od formy i długości wolontariatu.

Jak interpretować zakres obowiązków w umowie wolontariackiej?

Umowa wolontariacka – choć nie tworzy stosunku pracy – powinna precyzować zakres czynności, jakich podejmuje się wolontariusz. Jasne określenie obowiązków pozwala uniknąć nieporozumień i ogranicza ryzyko wykorzystywania pracy bez wynagrodzenia do realizacji zadań charakterystycznych dla pracownika etatowego. Kluczowe jest, aby zadania odpowiadały celom organizacji i były adekwatne do doświadczenia wolontariusza.

Odpowiednie sformułowanie zakresu działań umożliwia zachowanie równowagi pomiędzy pomocą a rozwojem kompetencji osoby zaangażowanej. W praktyce często obejmuje to działania organizacyjne, promocyjne, administracyjne lub wsparcie merytoryczne. Dobrze skonstruowana umowa gwarantuje obu stronom przejrzystość zasad współpracy i chroni interesy wolontariusza, nawet jeśli nie przewiduje ekwiwalentu finansowego.

Dobrowolność i odpowiedzialność – granice zaangażowania

Wolontariat z definicji opiera się na dobrowolności, jednak nie oznacza to braku odpowiedzialności. Podpisując umowę, wolontariusz deklaruje gotowość do wykonania konkretnych zadań w określonym czasie i zakresie, co rodzi zobowiązanie moralne, a czasem także organizacyjne. Choć formalnie nie ponosi konsekwencji jak pracownik, może być poproszony o złożenie wyjaśnień w przypadku rażących uchybień.

Z drugiej strony, organizator zobowiązany jest do zapewnienia wolontariuszowi odpowiednich warunków – zarówno technicznych, jak i prawnych – w tym ubezpieczenia NNW oraz przestrzegania zasad BHP. Umowa nie musi być rozbudowana, ale jej istnienie jest gwarancją wzajemnego szacunku i ochrony w sytuacjach spornych, zwłaszcza przy długoterminowej współpracy.

Nowe propozycje zmian w wolontariacie

W marcu 2026 r. trwają prace nad nowelizacją ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, obejmującą usprawnienia niedotknięte oryginalnym tekstem. Planowane jest m.in. wprowadzenie ogólnopolskiej bazy wolontariuszy i ich działalności statutowej oraz legitymacji wolontariusza ułatwiającej weryfikację i administrację w ramach działalności jednostek organizacyjnych. Dodatkowo rozważane są uproszczenia w rozliczaniu VAT dla organizacji pozarządowych, co wpłynie na finansowanie projektów z wolontariatem, bez zmian w formie umów pisemnych.