Team building w budowaniu silnego zespołu. Jak wspólne wyzwania przekuć we wspólne sukcesy?

Silny zespół to taki, w którym członkowie sobie ufają, działają na rzecz realizacji wspólnych celów i nie dają się ponieść konfliktom. Jednak nie są to naturalne cechy zespołu, które powstają wraz z powołaniem grupy osób. Zespół składa się z różnych ludzi, każdy ma inny charakter. Aby stworzyć silny zespół, trzeba zastosować więc pewne techniki. Jedną z nich jest team building. Co oznacza ten termin? 

Dysfunkcyjny zespół nie spełnia swoich celów. Konflikty, utrudniona komunikacja, brak zaangażowania i poczucia odpowiedzialności skutecznie utrudniają realizację zadań. Zespół, który nie jest silny, nie osiąga dobrych wyników, a to z kolei przekłada się na ograniczone zyski firmy. W takich sytuacjach potrzebne jest zaprowadzenie zmian. Krytykowanie poszczególnych członków, jak i całego zespołu nic nie zmieni. Trzeba zlikwidować problemy leżące u podstaw. W tym pomoże team building – klucz do zbudowania siły zespołu. 

Czym jest team building? 

Team building to termin wywodzący się z języka angielskiego, o którym coraz częściej słyszy się także w polskim środowisku HR. Dosłownie oznacza budowanie zespołu i rzeczywiście jest to główna myśl przewodnia team buildingu. Jednak pod określeniem kryje się znacznie więcej znaczeń i mechanizmów. Nie chodzi o to, aby zbudować zespół w ogóle, lecz o stworzenie silnego zespołu, którego członkowie się wspierają i angażują w realizację wspólnych celów. 

Określenie team buildingu często bywa używane w kontekście wszelkiej maści gier zespołowych. Ponieważ to właśnie zabawa w dużej mierze służy zacieśnianiu więzi zespołu. Mowa tu o różnego rodzaju grach logicznych, zabawach terenowych, czy ćwiczeniach. Oczywiście wszelkie formy aktywności należy dobrać w oparciu o cel, jaki chcemy osiągnąć. Przykładowo, jeśli chcemy, by zespół nauczył się wspólnie rozwiązywać problemy, warto zorganizować wizytę w escape roomie. W team buildingu chodzi przede wszystkim o uczenie się wspólnego działania z wykorzystaniem różnych kompetencji. Członkowie zespołu w trakcie gier i zabaw uczą się współpracować ze sobą. Następnie tę umiejętność przenoszą do środowiska zawodowego. 

Team building pozwala pracownikom odkryć swoje słabe i mocne strony. Aktywność uczy, jak dokonać podziału ról, w jaki sposób się komunikować, czy podejmować wspólne decyzje. Członkowie zespołu uczą się także stawiać własne granice, mówić “nie”, kiedy to konieczne. Ponadto nabierają do siebie większego zaufania. To wszystko spaja zespół i sprawia, że jest silniejszy, a co za tym idzie – efektywniejszy. 

Jak funkcjonuje zespół?

Jak wskazuje Mieczysław Ślósarz w swojej publikacji Wybrane zagadnienia budowy zespołów ludzkich, zespoły nie powstają samoistnie, a dobra współpraca nie tworzy się spontanicznie. Aby zbudować silny zespół osoby odpowiedzialne za jego powołanie, muszą poświęcić na to wiele starań. Podstawowa wiedza, jaka jest przydatna na starcie w budowaniu zespołu, obejmuje uświadomienie sobie, czym tak naprawdę jest grupa tworząca zespół. Autor wymienia cechy bazowe i wspomagające zespołu.

Cechy bazowe to:

• wspólny cel;
• dobry lider;
• wola współpracy; 
• dobra komunikacja; 
• podział zadań w zespole; 
• poprawne relacje w zespole. 

Z kolei cechy wspomagające, obejmują: 

• wewnętrzną automotywację członków;
• zaufanie do innych osób; 
• wspólnie ustalone zasady postępowania; 
• budowanie na różnicach;
• elastyczność i otwartość na zmiany; 
• ciągłe doskonalenie się. 

Team building pomaga nadać zespołowi cechy niezbędne do jego wzmocnienia. W zespole wyróżniamy osoby pełniące konkretne role. Podczas gdy jedni członkowie zespołu lepiej radzą sobie w kontaktach towarzyskich, inni są introwertykami. Różnorodność członków zespołu można zamienić w jego siłę, ucząc ludzi, jak wykorzystać swoje zalety we wspólnym działaniu.

Team building a integracja

Team building jest pośrednio związany z integracją. Jednak nie są to tożsame pojęcia. Team building stanowi proces, który ma przede wszystkim wpłynąć na siłę zespołu. Poprawić komunikację między jego członkami, doprowadzić do zwiększenia zaufania między nimi. To wszystko wpływa na zwiększenie wydajności nie tylko poszczególnych pracowników, ale i całego zespołu. Integracja może mieć podobne działanie do team buildingu, aczkolwiek służy głównie do zacieśnienia więzi, niekoniecznie zawodowych. 

Dzięki spotkaniom integracyjnym, pracownicy od formalności przechodzą na poziom koleżeństwa, dzięki czemu także w pewnym stopniu poprawia się ich komunikacja. Jednak najlepsze efekty można osiągnąć, łącząc integrację właśnie z team buildingiem. Często spotkania integracyjne stanowią świetną okazję do wdrożenia aktywności z zakresu zagadnienia. 

Podczas gdy w trakcie zwykłej integracji pracownicy miło spędzają czas, śmieją się, lepiej się poznają, tak w czasie team buildingu uczą się rozwiązywania problemów, stawiają czoła wspólnym wyzwaniom, rozwijają swoje umiejętności społeczne, przełamują bariery interpersonalne i uprzedzenia. W trakcie integracji mają głównie na celu rozrywkę i relaksację. Aktywności związane z team buildingiem oprócz tego uczą budowania wspólnych celów i wartości oraz nastawienia na osiągnięcie wspólnego sukcesu. 

Jednak, jak już wyżej wspomniano team building i integrację można łączyć. Tak też robią pracodawcy, o czym świadczą badania Polskiego Stowarzyszenia Trenerów Outdoor i firmy Training Projects przeprowadzone w 2016 roku. Z badań wynika, że 85% wyjazdów (na grupie badawczej 396 pracodawców) odbyło się w celu team buildingu.

Jakie są elementy team buildingu?

Poprzez team building można sprawić, że zespół sam wypracuje w sobie cechy poprawiające jego funkcjonowanie. Aby członkowie zespołu angażowali się i aktywnie uczestniczyli w osiąganiu wspólnych celów, muszą czuć przynależność do zespołu. Z badań Human Capital Trends 2020 autorstwa Deloitte wynika, że aktywne uczestnictwo i więź skuteczniej niż poczucie komfortu budują poczucie przynależności. Pytając o czynnik najskuteczniej budujący poczucie przynależności w firmie, pracownicy wskazali m.in. na docenienie indywidualnego wkładu pracowników, poczucie, że indywidualne dążenia i wartości pracownika są zgodne z celem, misją i wartościami firmy. W przypadku więzi ważna jest możliwość identyfikacji z zespołem, poczucie wspólnoty i więzi z kolegami z pracy. Powyższe można zbudować właśnie poprzez team building.

Wykres 1. Który z poniższych czynników najskuteczniej buduje poczucie przynależności w firmie?

Źródło: Wizualizacja danych na podstawie danych Deloitte, Badanie Human Capital Trends 2020.

Do elementów, które łączy team building, możemy zaliczyć, te wymienione poniżej. 

• Wyzwania zespołowe – zadania zespołowe mogą mieć formę wspólnych wyzwań. Członkowie mają jeden wspólny cel, który muszą osiągnąć. 
• Trening komunikacji – aby zrealizować wyznaczony cel, członkowie grupy muszą nauczyć się sprawnej komunikacji. Kontrolę naturalnie przejmuje lider, mający zdolności przywódcze. Wspólnie z zespołem wydziela zadania w oparciu o kompetencje poszczególnych członków. 
• Integracja – członkowie zespołu miło spędzają czas, bliżej się poznają, przełamują bariery, zacieśniają relacje. Okazuje się, że osoby, do których wcześniej nie pałali sympatią, są całkiem w porządku i dobrze się z nimi współpracuje. 
• Budowanie kompetencji społecznych – aktywności w ramach team buildingu świetnie spełniają funkcję szkoleniową w zakresie kompetencji społecznych. Członkowie uczą się negocjacji, rozwiązywania konfliktów, efektywnej komunikacji i ogólnej pracy zespołowej. 
• Kreowanie celu – tak jak członkowie zespołu mierzą się z celami zawodowymi każdego dnia pracy, tak w trakcie aktywności w ramach team buildingu określają cel i wartości, swoją wspólną misję. 

Jak zbudować silny zespół – aktywności team buildingowe

Pisaliśmy, że team building związany jest z grami, z zabawami, wszelkimi aktywnościami zespołowymi. Są to głównie zadania, które wysilają członków zespołu do wyjścia poza swoją strefę komfortu. Doświadczają nowych warunków i sytuacji, którym muszą stawić czoła. To mogą być różnego rodzaju aktywności. Często są to gry zespołowe na zewnątrz, organizowane podczas wyjazdów integracyjnych. Jednak aby wdrożyć aktywności budujące siłę zespołu, nie trzeba wcale wychodzić poza biuro. Wystarczą warsztaty kreatywne, czy zagospodarowanie czasu w godzinach pracy lub po pracy na wspólne gry. Nawet postawienie bilardu czy piłkarzyków w strefie aktywności może wesprzeć budowanie zespołu. Ważne, aby aktywność była dostosowana do potrzeb zespołu. By można ją było dopasować do celów, jakie chcemy osiągnąć poprzez team building. Przykładowe aktywności to: 

• Gotowanie – świetnym rozwiązaniem jest wspólne gotowanie członków zespołu w pracy lub w ramach warsztatów kulinarnych. Gotowanie uczy współpracy i komunikacji podczas przyrządzania posiłków. 
• Gry zespołowe – gry terenowe, czy zwykłe planszówki, escape roomy, a nawet zabawy, które znamy z dzieciństwa, usprawniają komunikację między członkami zespołu Jest to forma zdrowej rywalizacji, w której pracownicy świetnie się bawią, a do tego uczą się współpracować. 
• Warsztaty – to mogą być różnego rodzaju aktywności, od wytwarzania rękodzieła po budowanie różnego rodzaju konstrukcji. To pomaga rozwinąć kreatywność i innowacyjne myślenie. 
• Zawody sportowe – wiele firm angażuje swoich pracowników w zawody sportowe w postaci biegania, torów z przeszkodami, czy innych. Takie działanie spaja zespół i sprawia, że jego członkowie mają poczucie wspólnej misji. 

Oczywiście propozycji działań team buildingowych jest znacznie więcej. Na rynku istnieją nawet firmy zajmujące się profesjonalnym dopasowaniem aktywności do budowania silnego zespołu.

Jakie korzyści daje stosowanie team buildingu?

Warto podsumować korzyści, jakie płyną z inwestowania w team building. 

• Uczy sprawniejszego zarządzania
• Pomaga zwalczyć wypalanie się zespołu
• Stanowi szansę do nauki nowych umiejętności
• Wzmacnia zaufanie między członkami zespołu
• Uczy rozwiązywania konfliktów 
• ,oże stanowić element onboardingu nowego pracownika i usprawnić proces wdrażania go w strukturę zespołu
• Podnosi motywację członków zespołu
• Pomaga zrozumieć, na czym polega wspólne działanie
• Polepsza wizerunek przedsiębiorcy jako pracodawcy
• Wzmacnia relacje między członkami zespołu
• Generuje satysfakcję z przynależności do zespołu
• Uczy pokonywania problemów
• Rozwija umiejętność identyfikacji cudzych predyspozycji i wspiera podział ról w zespole

Zalet team buildingu jest znacznie więcej. Jednak każdy pracodawca musi się przekonać sam, jakie efekty może osiągnąć, dążąc do zbudowania silnego i stabilnego zespołu. Team building sprawia, że wszystkie wyzwania, z jakimi pracownicy będą musieli zmierzyć się w życiu zawodowym, będą chcieli przekuć we wspólny sukces całego zespołu.