Savoir-vivre! Zasady w pracy, biznesie i życiu prywatnym

Savoir-vivre to termin określający zasady kulturalnego zachowania w danym środowisku. Dobre maniery świadczą o naszym wychowaniu i kulturze osobistej. Są ważnie nie tylko w pracy czy biznesie, ale także w życiu prywatnym. Zapoznaj się z zasadami savoir-vivre i zadbaj o komfort osób, z którymi się spotykasz!

Zasady savoir-vivre kojarzą się wielu osobom z formalnymi regułami, które tylko utrudniają społeczne interakcje i wprowadzają sztywną, oficjalną atmosferę. Jednak savoir-vivre to coś więcej niż przestarzałe reguły. To także sposób, aby osoby, z którymi mamy kontakt czuły się komfortowo. Dotyczą nie tylko spożywania posiłków, czy przywitań — to po prostu zasady dobrego wychowania, zasady etykiety i kultury wobec drugiego człowieka w życiu codziennym, w miejscu pracy czy podczas rozmów z partnerami biznesowymi. Jak zatem wprowadzić zasady savoir-vivre’u w codziennym życiu prywatnym i zawodowym? Czy w ogóle warto? Jakie mamy rodzaje savoir-vivre? Czy savoir-vivre w pracy może ułatwić Ci obowiązki?

Savoir-vivre – co to?

Wyrażenie savoir-vivre pochodzi z języka francuskiego i składa się z dwóch bezokoliczników “savoir” – wiedzieć, “vivre” – żyć. Innymi słowy, to wiedza o życiu, a konkretniej, znajomość życia, zasad dobrego wychowania. Savoir-vivre, ku zaskoczeniu, nie pochodzi bezpośrednio z Francji. Jego korzenie sięgają starożytnej Grecji, która cieszyła się potęgą kultury europejskiej. Grecy, dążąc do doskonałości, starali się zachować dobre maniery w praktykowanych przez nich uprzejmościach, a także licznych ceremoniałach. Zasady savoir-vivre to nic innego jak sztuka życia.

Obecnie znajomość savoir-vivre jest niezwykle ważną i wskazaną etykietą, obowiązującą w praktycznie każdej kulturze na całym świecie. Ciekawe jest to, iż niektóre zachowania w jednym kraju mogą być mniej lub bardziej akceptowalne, przez co albo zostaniemy pochwaleni, albo wytykani. Dlatego, aby zostać stosownie odebranym, należy znać odpowiednie savoir-vivre w każdym miejscu, w którym się przebywa.

Dlaczego warto przestrzegać zasad savoir-vivre?

Zasady savoir-vivre są nieodłączną częścią naszego codziennego życia. Dotyczą zarówno kontaktów zawodowych, jak i prywatnych, a ich przestrzeganie jest kluczowe w budowaniu dobrych relacji międzyludzkich. Znajomość zasad dobrego wychowania to nie tylko sposób na uniknięcie gaf, ale przede wszystkim narzędzie, które pomaga budować zaufanie, szacunek i profesjonalizm. Warto pamiętać, że savoir-vivre to coś więcej niż etykieta – to wyraz naszej postawy wobec innych, szacunku dla ich czasu i przestrzeni. Zasady te mają swoje zastosowanie w różnych sferach życia, dlatego poniżej przyjrzymy się najważniejszym z nich w kontekście pracy, biznesu i życia prywatnego.

Jakie są rodzaje savoir-vivre?

Zasady savoir-vivre to zasady dobrego wychowania, które dostarczają nam gotowej instrukcji dotyczącej postępowania w określonych przypadkach. Dzięki nim nie tylko my czujem y się komfortowo w towarzystwie, ale również osoby wchodzące z nami w interakcje. Savoir-vivre możemy podzielić na:

• Biznesowy savoir-vivre
• Savoir-vivre w pracy
• Savoir-vivre dress code
• Savoir-vivre podczas spożywania posiłków

Warto zauważyć, że rynek pracy odnotowuje ogromne zapotrzebowanie na pracowników, którzy wiedzą, co to punktualność, szacunek do współpracowników, przełożonego. Wiedzą, jak odpowiednio rozmawiać z klientami lub jak zachować się w biurze.

Czego zasady savoir vivre’u dotyczą?

Zasady savoir-vivre dotyczą reguł grzeczności obowiązujących w szczególnych sytuacjach, w miejscach publicznych, czy podczas przyjęć, w restauracjach. Koncentrują się również na komunikacji, zarówno tej w internecie, jak i telefonicznej i bezpośredniej. Często określenia savoir-vivre używa się w kontekście nakrywania i podawania do stołu. To także znajomość obyczajów dotyczących prezencji i wyglądu, samego ubioru, jak i przestrzegania higieny osobistej.

Jak już wyżej wspomniano, dane zachowanie w każdym kręgu kulturowym może być postrzegane inaczej. Dlatego zasady, których nauczymy się w Polsce, niekoniecznie będą obowiązywały w kraju, do którego planujemy odbyć podróż. Jest to szczególnie istotne, jeśli mamy spotkać się z przedstawicielem innej kultury na przykład w celach biznesowych. Znajomość międzykulturowych zasad określana jest cross-cultural savoir-vivre. Dlatego, zanim gdzieś pojedziemy, ważne, aby zaznajomić się z zasadami obowiązującymi w danym kraju. 

Zasady savoir-vivre w Polsce

W Polsce zasad savoir-vivre jesteśmy uczeni już od najmłodszych lat. To, do jakich zasad powinniśmy się dostosować, jest uzależnione od form towarzyskich, w jakich przebywamy. Inaczej będziemy zachowywać się w środowisku biznesowym, inaczej wśród znajomych, w rodzinie, a inaczej w pracy. Znajomość zasad savoir-vivre jest pomocna, ponieważ pomaga nam zbudować poprawne relacje i osiągnąć założony cel np. zawarcie umowy z kontrahentem. Łatwiej jest poruszać się w społeczeństwie, kiedy wiemy, czego inni od nas oczekują. 

Zbiór zasad dobrego wychowania, których uczymy się już w dzieciństwie, obejmuje w szczególności zwroty grzecznościowe, takie jak Dzień dobry, Dziękuję, Przepraszam. Wiemy, że osobom starszym należy zwolnić miejsce siedzące w autobusie, matce z dzieckiem pomóc z wózkiem, czy przeprowadzić przez jezdnię kogoś, kto tego potrzebuje. Jednak savoir-vivre jest gotową receptą reguł grzeczności funkcjonujących w różnych okolicznościach. Poniżej przedstawiamy kilka z nich.

Przykładowe zasady savoir vivre’u

Jednymi z częściej omawianych zasad savoir-vivre są te, do których musimy się stosować przy stole. W szczególności należy siedzieć prosto, na stole trzymamy dłonie, a nie łokcie. Nie wolno mówić z pełnymi ustami. Kieliszki do wina trzyma się za nóżkę. To tylko kilka podstawowych zasad dotyczących zachowania przy stole. Jest ich znacznie więcej.

Savoir-vivre dotyczy także sytuacji witania się i przedstawiania. Zawsze to kobieta powinna podawać dłoń mężczyźnie. Jako pierwsza witać powinna się także osoba starsza, czy też znajdująca się na wyższym stanowisku (w przypadku spotkań biznesowych). Jednak już w trakcie spotkań rekrutacyjnych, to rekruter pierwszy podaje dłoń i udziela gościowi pierwszeństwa w drzwiach. Witając się i przedstawiając, należy utrzymywać kontakt wzrokowy. Uścisk dłoni powinien być zdecydowany.

Niezależnie od formy spotkania należy zadbać o schludny i czysty ubiór. Trzeba także pamiętać o zasadach obowiązujących w miejscach kultu religijnego. Często można się spotkać z przekonaniem, że kobiety powinny zakrywać ramiona w kościołach. Oczywiście tego typu zasady obowiązują w sytuacjach formalnych, czy towarzyskich. Nie stosujemy się ich, na przykład idąc na koncert.

Savoir-vivre w pracy. Jakie ma znaczenie?

Savoir-vivre to nie tylko to, co mówimy, ale także nasza mimika, sposób poruszania się i postępowania w danych sytuacjach, jak i życzliwość oraz szacunek wobec innych osób. To podstawa, o której nikt nie powinien zapominać. Jeśli wdrożymy ją w nasze życie codzienne, możemy dzięki niej wiele osiągnąć oraz polepszyć wzajemne kontakty poprzez wzbudzanie większej sympatii wobec naszej osoby. Jest to niezwykle ważne szczególnie podczas zdobywania nowych kontraktów, projektów, klientów, czy na rozmowie kwalifikacyjnej. Również w środowisku pracy oraz w życiu prywatnym savoir-vivre jest wskazany.

Szacunek do odmienności, innej kultury, religii, orientacji bądź wyglądu jest ogromnie ważną kwestią wyrażającą nasze dobre wychowanie i wysoką kulturę osobistą. Pamiętajmy, iż każdy człowiek jest indywidualistą i ma prawo do bycia tym, kim chce być. Bez względu na nasze osobiste uprzedzenia, zawsze traktujmy innych tak, jak my chcielibyśmy być traktowani.

Zasady savoir-vivre w pracy

Savoir-vivre najczęściej kojarzy się z dobrym zachowaniem przy stole. Ma ono jednak o wiele większe i szersze zastosowanie zarówno w biznesie, pracy, jak i życiu codziennym. Savoir-vivre w pracy znacznie ułatwia kontakty i powoduje, że współpracownicy lub klienci patrzą na Ciebie przychylnie jako na osobę dobrze wychowaną i godną zaufania. Oto podstawowe zasady savoir-vivre w pracy:

Zwróć uwagę na ubiór

Jeśli wybierasz się na konferencję, rozmowę kwalifikacyjną bądź na inne, równie ważne spotkanie ubierz się w taki sposób, aby dopasować się do danej okoliczności. Wyrazisz przez to swój szacunek do osoby i miejsca, w którym się znajdujesz. Dodatkowo zawsze dostosuj swój ubiór do dress code’u panującego w biurze — najczęściej jest to informal dress code, jednak coraz częściej możemy spotkać się z opcją smart casual, czyli najluźniejszej z wersji ubioru w miejscu pracy (T-shirt lub mniej oficjalne spodnie).

Savoir-vivre a wykonywanie połączeń telefonicznych

Pamiętaj o porach, w których najlepiej jest dzwonić do klienta, współpracownika czy innej, ważnej dla Ciebie osoby. Przyjmuje się, iż najlepsze godziny na wykonywanie połączeń zaczynają się od 8.00 do 21.00 najpóźniej. Jeśli jesteś w pracy, długie prywatne rozmowy zostaw na później po jej zakończeniu, a jeśli telefonujesz do kogoś w służbowej sprawie, przedstaw się i powiedz, w jakim celu dzwonisz. Dopełnij tego obowiązków również wtedy, gdy odbierasz telefon służbowy. Jeśli pracujesz w open space, uważaj na gromki, głośny śmiech lub głośny ton głosu.

Powitanie i pożegnanie

Komunikacja w pracy to kolejny istotny element savoir-vivre. Zasady komunikacji dotyczą nie tylko tego, co mówimy, ale także w jaki sposób to robimy. Unikajmy podnoszenia głosu, szczególnie w sytuacjach stresowych. Ważne jest, aby okazywać szacunek dla rozmówcy, nawet jeśli mamy inne zdanie. Umiejętność aktywnego słuchania jest kluczowa – nie przerywajmy innym, dajmy im czas na wypowiedź, a dopiero potem przedstawmy swoje argumenty. Warto również pamiętać o odpowiednim tonie w korespondencji mailowej. Pisząc e-maile, zawsze zaczynajmy od powitania i formułujmy nasze wiadomości w sposób uprzejmy i konkretny.

Według savoir-vivre, to wyżej postawiona osoba (szef, dyrektor) zawsze pierwszy podaje dłoń na przywitanie. W przypadku “ukłonu” pierwszy ruch należy do osoby zajmującej niższe stanowisko. „Witam” to zwrot, którego używa osoba starsza w stosunku do młodszej — w domyśle na niższym stanowisku. Jest to absolutna podstawa.

Zwroty grzecznościowe w e-mailu

O kulturalnych zasadach należy pamiętać także podczas wymieniania wiadomości e-mail. Tutaj do standardowych zasad savoir-vivre dochodzą także reguły netykiety. Zasady netykiety poczty elektronicznej w większym skrócie obejmują takie wskazówki, jak: nie zaczynaj powitania od “witam” ani “dzień dobry”, jeśli wysyłasz wiadomość do szefa bądź przełożonego. Tak samo jest w przypadku zakończenia, zamiast “pozdrawiam” napisz “z poważaniem” lub “z wyrazami szacunku”.

Bądź punktualny

Zasady savoir-vivre w miejscu pracy i poza nim nakazują szacunek dla osób, które na Ciebie czekają. Zawsze bądź punktualny, jeśli jednak z przyczyn niezależnych od Ciebie nie możesz pojawić się na czas na spotkaniu, należy pamiętać, aby uprzedzić o tym fakcie jego członków. Tego nakazuje nie tylko kultura osobista, ale również szacunek dla czasu klienta bądź partnera biznesowego. Dbaj także o punktualność w miejscu pracy.

Przestrzeń osobista

Nie można także pominąć kwestii przestrzeni osobistej w pracy. Zachowanie odpowiedniego dystansu fizycznego wobec współpracowników jest niezwykle ważne. Praca w biurze otwartym (open space) wymaga dodatkowej uważności – nie wszyscy lubią, gdy ktoś bez pytania podchodzi do ich biurka lub przysłuchuje się prywatnym rozmowom. Szanujmy przestrzeń innych i unikajmy wkraczania w nią bez wyraźnej potrzeby.

Kulturalne spożywanie posiłków

Może wydawać się to prozaiczne, ale zachowanie przy stole ma niezwykle istotne znaczenie zarówno w życiu prywatnym, jak i w życiu zawodowym. Spożywanie posiłków wskazane jest w firmowej kuchni. Pamiętaj, aby dbać o jej czystość — resztki jedzenia, sterty naczyń, nieumyte kubki nie pokazują firmy ani pracowników z najlepszej strony w przypadku niezapowiedzianej wizyty klientów bądź dyrektora.

Savoir-vivre w biznesie

Świat biznesu rządzi się swoimi zasadami, które warto znać, jeśli chcemy budować pozytywne relacje z klientami i partnerami. Pierwsze wrażenie ma ogromne znaczenie – to ono decyduje o tym, jak zostaniemy odebrani przez drugą stronę. W biznesie często mówi się, że „nie ma drugiej szansy na zrobienie pierwszego wrażenia”, dlatego warto zadbać o każdy szczegół. Profesjonalny ubiór, pewność siebie, ale jednocześnie skromność w zachowaniu, są elementami, które mogą zaważyć na sukcesie.

Wizytówki

To jeden z ważniejszych elementów etykiety biznesowej. Choć w dobie cyfryzacji wiele kontaktów odbywa się drogą elektroniczną, to tradycyjne wymienianie wizytówek nadal jest powszechne. Warto pamiętać, aby wręczać wizytówkę obiema rękami, z uśmiechem, co świadczy o szacunku dla drugiej osoby. Nie należy od razu wkładać otrzymanej wizytówki do kieszeni – najlepiej przyjrzeć się jej przez chwilę, zanim schowamy ją do portfela czy teczki.

Komunikacja w biznesie

W kontaktach biznesowych niezwykle ważna jest także umiejętność prowadzenia rozmów telefonicznych. Odpowiedni ton głosu, spokojne i rzeczowe wypowiedzi to podstawa. Jeśli dzwonimy do kogoś, zawsze warto na początku zapytać, czy rozmówca ma czas na rozmowę. Z kolei jeśli nie możemy odebrać połączenia, zawsze oddzwaniajmy najszybciej, jak to możliwe – to wyraz naszego profesjonalizmu i szacunku.

Prowadzenie spotkań

Kolejnym aspektem savoir-vivre w biznesie jest sposób prowadzenia spotkań. Zasady tu są proste – spotkania należy zawsze zaczynać punktualnie, a ich przebieg powinien być merytoryczny i zwięzły. Ważne jest, aby dać każdemu uczestnikowi spotkania szansę na wypowiedź, ale jednocześnie czuwać nad dyscypliną czasową, by nie przedłużać niepotrzebnie spotkań. Podziękowanie za udział i podsumowanie kluczowych ustaleń na zakończenie spotkania to element, o którym nie można zapomnieć.

Warto również zwrócić uwagę na etykietę w czasie spotkań towarzyskich związanych z biznesem, np. podczas lunchu czy kolacji biznesowej. Niezależnie od tego, jak luźna jest atmosfera, należy pamiętać, że wciąż obowiązują pewne zasady. Dobre maniery przy stole, takie jak korzystanie z odpowiednich sztućców, nieprzerywanie rozmów, a także unikanie tematów osobistych czy politycznych, są podstawą.

Savoir-vivre w życiu prywatnym

Zasady savoir-vivre nie kończą się jednak na pracy i biznesie – równie ważne są w życiu prywatnym. W relacjach osobistych dbanie o uprzejmość i szacunek dla innych to klucz do budowania zdrowych i trwałych relacji. Ważnym elementem savoir-vivre w życiu codziennym jest odpowiednia komunikacja. Słowa mają ogromną moc, dlatego warto ważyć, co i jak mówimy. Uprzejmość nie oznacza tylko używania formułek typu „proszę”, „dziękuję” czy „przepraszam” – to także umiejętność unikania krytyki, ironii czy niepotrzebnego narzekania w rozmowach z bliskimi.

Reakcja na zaproszenia

Jedną z najważniejszych zasad savoir vivre, o której często zapominamy w codziennym życiu, jest właściwe zachowanie w sytuacji otrzymania zaproszenia. Zgodnie z ogólnymi zasadami dobrego wychowania, zawsze powinniśmy udzielić odpowiedzi na zaproszenie – nawet wtedy, gdy nie planujemy wziąć udziału w danym wydarzeniu. Zignorowanie zaproszenia może zostać odebrane jako brak szacunku. Odpowiedź powinna być uprzejma i konkretna, a jeśli nie możemy przyjść, warto również podać przyczynę swojej nieobecności.

Zasady gościnności

W życiu prywatnym ogromne znaczenie mają także ogólne zasady gościnności. Kiedy zapraszamy gości, warto zadbać o odpowiednią atmosferę – nie tylko poprzez podawanie smacznych potraw, ale również przez troskę, by każdy czuł się komfortowo. Gościnność to także przejaw jednej z najważniejszych zasad savoir vivre – umiejętności okazania taktu i zrozumienia, że nie wszyscy mają takie same potrzeby i upodobania. Jeśli wiemy, że nasz gość nie jada określonych potraw, powinniśmy to uwzględnić w menu.

Jako goście również powinniśmy pamiętać o właściwym zachowaniu i zawsze podziękować za zaproszenie. Można to zrobić zarówno osobiście, jak i dzień później, wysyłając krótką wiadomość lub telefonując. To wyraz uznania dla gospodarza i wdzięczności za jego czas.

Wyraz szacunku wobec innych

W relacjach rodzinnych i przyjacielskich nie można zapominać o najważniejszych zasadach savoir vivre – szacunku dla prywatności innych. Nawet w najbliższych relacjach warto pytać, zanim zaczniemy poruszać tematy osobiste, szczególnie w większym gronie. Często to, co dla nas jest błahe, dla innych może być drażliwe lub krępujące.

W życiu prywatnym, tak samo jak w pracy czy biznesie, właściwe zachowanie i drobne gesty mają ogromne znaczenie. Uśmiech, życzliwość, umiejętność okazania wsparcia w trudnych chwilach to elementy, które budują więzi i sprawiają, że nasze relacje z innymi stają się głębsze i bardziej wartościowe.