Praca jako maszynista – kto może zostać takim ekspertem
Urząd Transportu Kolejowego opublikował poradnik, z którego możesz się dowiedzieć, co musisz zrobić, aby zostać maszynistą. Jak wynika z analiz przeprowadzonych przez tę instytucję, w 2031 roku na kolei powinno być zatrudnionych ok. 22 tys. maszynistów. Biorąc pod uwagę m.in. dużą część pracowników, którzy odejdą na emeryturę, a także tych którzy będą musieli zrezygnować z pracy, może brakować nawet 16-17 tysięcy specjalistów. To oznacza konieczność przeszkolenia rocznie 1-2 tys. osób. Dlatego celem branży jest podjęcie takich działań, dzięki którym uda się znaleźć wystarczającą ich liczbę. Jakie wymagania musisz spełnić, aby zostać maszynistą?
Przede wszystkim nie jest konieczne wykształcenie kierunkowe. Natomiast musisz posiadać licencję i świadectwo maszynisty. Proces szkolenia składa się z następujących etapów:
- 2 miesiące szkolenia, po czym prezes UTK wydaje licencję.
- 10-16 miesięcy szkolenia, po czym przewoźnik lub zarządca infrastruktury wydaje świadectwo.
Szkolenie i egzamin na licencję maszynisty mogą być sfinansowane ze środków powiatowych urzędów pracy lub przez część przewoźników kolejowych i zarządców infrastruktury kolejowej. Cały okres szkolenia w zależności od rodzaju uprawnień do prowadzenia określonych pojazdów może wynieść do 18 miesięcy. Czas ten możesz skrócić, jeśli ukończysz szkołę kolejową lub niektóre kierunki studiów, bo dzięki temu będziesz zwolniony ze szkolenia na licencję. Jeśli chodzi o studia, to w programie muszą one uwzględniać zagadnienia z zakresu budowy pojazdów szynowych, ruchu kolejowego i sygnalizacji kolejowej.
Byś jednak w ogóle mógł zdobyć licencję, najpierw musisz spełnić pewne wymagania. Te warunki to:
- ukończenie 18 lat,
- niekaralność za przestępstwa popełnione umyślnie,
- posiadanie co najmniej wykształcenia zasadniczego zawodowego lub zasadniczego branżowego,
- spełnienie wymagań pod względem zdrowotnym, fizycznym i psychicznym,
- odbycie szkolenia i zaliczenie egzaminu na licencję maszynisty.
Szkolenie na licencję trwa blisko 300 godzin i składa się z zajęć teoretycznych oraz praktycznych. Na koniec pozostaje egzamin testowy. Po jego zaliczeniu powinieneś złożyć wniosek o wydanie licencji maszynisty. Taki dokument jest ważny przez 10 lat. Po tym okresie należy złożyć wniosek o jego odnowienie.
W kolejnym kroku konieczne jest uzyskanie licencji maszynisty. W tym przypadku wymagania są następujące:
- wcześniejsze zdobycie licencji maszynisty,
- zdanie egzaminu po odbyciu szkolenia,
- spełnienie wymagań zdrowotnych potwierdzone orzeczeniem lekarskim,
Ten etap trwa od 10 do 16 miesięcy, a wszystko jest uzależnione od zdobywanych uprawnień. Konkretnie ta część przygotowania dzieli się na następujące etapy:
- Staż stanowiskowy i szkolenie praktyczne – od 500 do 800 h.
- Szkolenia teoretyczne – 280-304 h.
- Prowadzenie pojazdu kolejowego pod nadzorem – 500-1400 h.
Decyzję o pójściu w takim kierunku warto podjąć już na etapie wyboru szkoły ponadpodstawowej. Zanim się na to zdecydujesz, sprawdź, jakie jest zapotrzebowanie na maszynistów w rejonie, gdzie mieszkasz lub ewentualnie tam, gdzie chcesz się przenieść. Pamiętaj, że uprawnienia zdobyte w Polsce są ważne również poza jej granicami, ale musisz mieć ukończone 20 lat. Możesz się ubiegać o pracę i wydanie licencji maszynisty również w innych krajach Unii Europejskiej.
Praca jako maszynista – cechy specjalisty
Wykonywanie obowiązków maszynisty wiąże się z bardzo dużą odpowiedzialnością. Twoim głównym zadaniem jest przewiezienie pasażerów do miejsc docelowych, zapewniając im bezpieczeństwo. Jak już wiesz, maszynistą nie może zostać każdy – stawiane są im określone wymagania. Poza tym, zanim zdecydujesz się na zdobywanie kwalifikacji do tej pracy, zastanów się, czy aby na pewno jesteś przygotowany do tego zawodu. Cechy, jakie powinieneś mieć, to przede wszystkim:
- Skupianie się na wykonywanych obowiązkach – jeśli robiąc coś, myślisz o wielu innych rzeczach jednocześnie, to raczej nie jest zawód dla Ciebie. Pamiętaj, że jesteś odpowiedzialny za wszystkich pasażerów.
- Umiejętność szybkiego podejmowania przemyślanych decyzji – to łączy się z koniecznością dużej wiedzy i doświadczenia związanych z różnymi sytuacjami, które mogą się przydarzyć w pracy maszynisty.
- Doskonały refleks i bardzo dobry wzrok – maszynista musi cały czas obserwować, co jest przed nim. Może się zdarzyć, że zbyt późno dostrzeże jakiś obiekt, który zagraża lokomotywie i wyhamowanie niemożliwe będzie. Dlatego musi je dostrzegać maksymalnie szybko.
Wady pracy maszynisty
Będąc zatrudnionym jako maszynista, masz możliwość sterowania lokomotywą i pokonywania tak całej Polski, a nawet innych krajów. To bez wątpienia dla wielu duża zaleta tego zawodu. Natomiast nie jest on pozbawiony wad. Do tych należy zaliczyć:
- Godziny pracy – marzy Ci się, że będziesz wychodzić przed 8.00, a po 16.00 będziesz już w domu? Jako maszynista musisz się liczyć z różnymi godzinami wykonywania obowiązków, w tym również zmianami nocnymi i pracą w weekendy, zatem trudno tutaj mówić o unormowanymi trybie pracy i sobotnich spotkaniach z przyjaciółmi lub niedzielnych obiadach z najbliższymi.
- Problemy z urlopem – wyjazd wakacyjny? Latem zwiększa się liczba pociągów, więc możesz mieć kłopot ze zdobyciem wolnego wtedy, kiedy Ci to odpowiada.
- Stres – na torach może dochodzić do przeróżnych sytuacji, które mogą powodować podenerwowanie.
- Systematyczność w posiłkach – praca o różnych godzinach wyklucza systematyczność w jedzeniu. Nie jest też tak, że możesz, będąc w pracy, zjeść o dowolnej godzinie.
- Niełatwe warunki pracy – wydaje Ci się, że siedzisz w wyciszonej kabinie i ogólnie masz spokój? Tej pracy niestety towarzyszy hałas, poza tym możesz prowadzić pociąg w różnych warunkach pogodowych, często dalekich od idealnych, co również jest męczące.
- Nieregularne godziny snu – musisz umieć się przestawić. Spanie o różnych godzinach nie jest dla każdego. Czy Ty sobie z tym poradzisz?
Maszynista – zarobki
Pracując jako maszynista, możesz liczyć na wysokie zarobki, biorąc pod uwagę przeciętne pensje w Polsce. Jak wynika z badania przeprowadzonego przez portal wynagrodzenia.pl i danych ze stycznia 2022 roku, mediana zarobków na tym stanowisku wynosi 6050 zł brutto. Co drugi maszynista osiąga od 4700 zł do 7390 zł. 25 proc. uzyskuje zarobki poniżej 4700 zł brutto, a tak sam odsetek powyżej 7390 zł. Aż 98 proc. specjalistów, którzy pracują jako maszyniści, to mężczyźni.
Szukasz pracy jako maszynista? Obserwuj oferty pojawiające się na GoWork.pl!