Praca Marynarz

Jak wygląda praca marynarza?

To, czym zajmuje się dany marynarz, zależy m.in. od jego specjalizacji, pełnionej funkcji i posiadanych umiejętności. Żaden statek nie wypłynie bez załogi odpowiedzialnej za jego obsługę techniczną, wykonywanie napraw, bezpieczne nawigowanie, zabezpieczenie ładunku itp. Odmienne obowiązki należą do bosmana, wachtowego, mechanika, młodszego marynarza, wojskowego, kapitana, nawigatora itp. 

Innej pracy może się też spodziewać marynarz zatrudniony na statku handlowym, innej obsługa promu pasażerskiego czy jachtu wypoczynkowego. Statki pasażerskie posiadają zwykle restauracje. Na bardziej luksusowych jednostkach wypływają nawet masażyści, obsługa Welnness & SPA, animatorzy czasu wolnego itp. Pracownicy ci wykonują zadania przypisane do ich zawodu, np. kelnerują w punkcie gastronomicznym, tyle że na morzu. Niemniej ich też możemy nazwać marynarzami. 

Praca dla marynarza na lądzie — czy to możliwe?

Niektórzy marynarze nawet przez kilka tygodni nie schodzą na ląd, inni pracują na statkach, które codziennie zawijają do portów. Co więcej, pracować jako marynarz można także na lądzie! Dotyczy to np. bosmanów portów, którzy wykonują pracę biurową (np. prowadzą dzienniki portowe) oraz pracę w terenie. Dbają o właściwy i bezpieczny ruch portowy, pilnują przestrzegania przepisów przez jednostki pływające, prowadzą obserwacje wyznaczonych akwenów itp. Niektórzy marynarze mogą także obsługiwać np. holowniki i bunkierki (niewielkie zbiornikowce zaopatrujące inne statki w paliwo) wpływające do portów. Ich praca także nie wiąże się z wykonywaniem długich rejsów. 

Praca jako młodszy marynarz

Młodszy marynarz to pierwszy z trzech stanowisk marynarskich wyróżnianych w marynarce handlowej. Jest to członek załogi działu pokładowego. Nazwa jego stanowiska brzmi także, z języka angielskiego, ordinary seaman (O/S). 

Pracownik ten zajmuje się najczęściej najprostszymi pracami: sprząta pokład, wykonuje czynności konserwatorskie urządzeń i wyposażenia statku, może także obsługiwać np. urządzenia przeładunkowe. Odpowiada bezpośrednio przed bosmanem, oficerem wachtowym lub kapitanem. 

Marynarz — praca jako wachtowy

Marynarz wachtowy to drugi z trzech stopni nieoficerskich funkcjonujących w marynarce handlowej. Pracownik ten jest bardziej doświadczony od młodszego marynarza, ale nie posiada jeszcze kompetencji starszego specjalisty. 

Zakres jego obowiązków jest zbliżony do prac przypisywanych młodszym marynarzom, ale wachtowy może też np. obsługiwać niektóre maszyny dostępne na statku czy zabezpieczać transportowany ładunek. Słowem, otrzymuje zadania o większej odpowiedzialności.

Marynarz żeglugi śródlądowej — praca 

Marynarz żeglugi śródlądowej pracuje w obsłudze jednostek, które pływają po rzekach, kanałach i zespołach jezior. Taki pracownik nie wypływa na otwarte wody mórz, czy oceanów. Z tego względu praca dla marynarza żeglugi śródlądowej w Polsce dotyczy np. Mazur i polega m.in. na obsłudze jachtów motorowych lub żaglowych i małych statków rekreacyjnych. Często, aby rozpocząć pracę w żegludze śródlądowej, wystarczy posiadać patent żeglarski lub motorowerowy oraz umiejętności szkutnicze. 

Jak zostać marynarzem?

Zasady pracy na statku reguluje m.in. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 roku o pracy na morzu oraz Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 23 kwietnia 2018 roku w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich. Z dokumentów tych można wyczytać m.in., że marynarzem może zostać osoba, która:

• jest pełnoletnia,
• posiada odpowiednie świadectwo marynarza,
• ma ważne świadectwo zdrowia, 
• posiada aktualną książeczkę żeglarską.

Świadectwo młodszego marynarza to dokument wydawany przez lokalny urząd morski. Można je uzyskać, odbywając przeszkolenia z zakresu: 

• indywidualnych technik ratunkowych, 
• podstawowej ochrony przeciwpożarowej, 
• elementarnej pomocy medycznej, 
• bezpieczeństwa własnego oraz odpowiedzialności wspólnej.

Świadectwo zdrowia, potrzebne każdemu kandydatowi, zawsze wydaje uprawniony do tego lekarz. Natomiast książeczka żeglarska to nic innego, jak dokument osobisty marynarza. Poświadcza on jego tożsamość, dokumentuje posiadany staż pracy, umożliwia przekraczanie morskich granic państwowych oraz legalizuje pobyt marynarza w każdym porcie świata. Wydaje ją lokalny urząd morski. 

Stopień marynarza wachtowego i starszego marynarza

Świadectwo marynarza wachtowego wymaga ukończenia różnych poziomów kształcenia kierunkowego w wyższej uczelni morskiej, policealnej szkole morskiej, średniej szkole zawodowej lub innych kursów, a także przynajmniej 2-miesięcznego stażu w dziale pokładowym statku morskiego. Wymagania dotyczące wykształcenia wpływają na oczekiwania wobec czynnej praktyki pracy na statku (im lepsze wykształcenie, tym mniejszy może być posiadany staż pracy i odwrotnie). 

Starszy marynarz musi natomiast:

• posiadać udokumentowany staż pracy na statkach handlowych (dział pokładowy) wynoszący 24 miesiące (jeśli ma dyplom marynarza wachtowego) lub 36 miesięcy,
• dysponować świadectwem ratownika, 
• zdać egzamin uprawniający do tego tytułu. 

Studia morskie, czyli gdzie uczą się marynarze

Marynarze, chcący zdobyć wyższe wykształcenie, wybierają najczęściej następujące kierunki studiów: 

• nawigacja, 
• oceanotechnika, 
• żegluga śródlądowa, 
• hydrografia morska, 
• budowa jachtów, 
• transport, 
• bezpieczeństwo morskie.

Wśród popularnych uczelni przodują Uniwersytet Morski w Gdyni oraz Akademia Morska w Szczecinie.

Dam pracę marynarzowi, czyli czego oczekują pracodawcy?

Poza wyżej wymienionymi wymaganiami, co do zostania marynarzem, specyfika różnych statków wymaga posiadania od marynarzy dodatkowych uprawnień. Oto niektóre z nich:

• uprawnienia na dźwigi lub żurawie pływające powyżej 16 t, 
• uprawnienia na zbiornikowce, 
• świadectwo w zakresie kierowania tłumem i bezpieczeństwa pasażerów, 
• przeszkolenie w zakresie dowodzenia w sytuacjach kryzysowych i wiele innych.

Najważniejsze jest zatem posiadanie odpowiedniego wykształcenia, doświadczenia i uprawnień. Marynarze, ze względu na międzynarodowy i turystyczny charakter swojej pracy,  powinni także władać językiem angielskim w stopniu komunikatywnym. 

Jeśli kandydat aplikuje, np. na stanowisko mechanika na statku albo kelnera, to oczywiście musi spełniać oczekiwania dotyczące tych zawodów, nie cierpieć na chorobę morską oraz również przejść odpowiedni pakiet szkoleń dotyczących m.in. zachowania bezpieczeństwa na statku itp.

Czy w Polsce jest dużo pracy dla marynarzy?

Ze względu na położenie geograficzne Polski, dostęp do basenu Morza Bałtyckiego, obecność działalności portowej i handlu morskiego, ale również regionów takich jak Mazury i inne miejsca przystosowane do żeglugi śródlądowej, w kraju istnieje możliwość podjęcia pracy jako marynarz. Zawód ten cechuje się także grupowaniem załóg złożonych z pracowników posiadających różne narodowości. 

Barometr Zawodów podaje, że rynek pracy w 2022 roku notuje względną równowagę pomiędzy liczbą osób chcących wykonywać ten zawód, a dostępnymi miejscami zatrudnienia. Jedynie powiat kołobrzeski w województwie zachodniopomorskim nie jest dobrą lokalizacją do poszukiwania pracy dla marynarza w 2022 roku, ponieważ w tym regionie występuje nadwyżka chętnych do podejmowania zatrudnienia. 

Ile zarabia marynarz?

Wynagrodzenia marynarzy często przyznawane są w obcych walutach, najczęściej w dolarach i należą do bardzo wysokich. Portale branżowe podają, że doświadczony marynarz może zarabiać nawet 7 - 10 tys. dolarów miesięcznie. Takie kwoty mają rekompensować liczne trudy wykonywania tego zawodu. 

Marynarz zatrudniony przez polskiego pracodawcę może liczyć na średnio 6 - 10 tys. zł brutto miesięcznie, a początkujący pracownik kilkutygodniowych rejsów międzynarodowych, statystycznie pobiera do 2 tys. dolarów miesięcznie. 

Oferty pracy dla marynarzy — gdzie szukać zatrudnienia?

Oferty pracy dla marynarzy pochodzących od polskich i zagranicznych pracodawców pojawiają się w portalu GoWork.pl. Strona umożliwia filtrowanie ogłoszeń pod kątem wybranego stanowiska, lokalizacji, typu umowy, formy etatu oraz przedziału zarobków. 

Każdy kandydat może zapisać wybrane ogłoszenia w osobistym koszyku ofert, otrzymywać powiadomienia o świeżo opublikowanych pozycjach oraz uzupełnić swój profil zawodowy i dać się poznać rekruterom współpracującym z GoWork.pl. 

Portal prowadzi także forum, na którym byli i obecni pracownicy tysięcy firm zamieszczają opinie o swoich pracodawcach. Na forum można zadać pytanie, a także dowiedzieć się, jeszcze przed przesłaniem swojego CV, czy rozważany przedsiębiorca jest dobrym wyborem.

Agencja pracy dla marynarzy, czyli jak szukać ofert?

Zgodnie z przepisami prawa, każda polska agencja pośrednictwa pracy oferująca swoje usługi marynarzom, musi posiadać uznanie lokalnego urzędu morskiego. Wykaz takich agencji można znaleźć na stronach internetowych Urzędu Morskiego w Szczecinie i w Gdyni. Każdy marynarz, przed podpisaniem umowy o pracę lub innego wiążącego dokumentu, powinien rzetelnie sprawdzić agencję pośrednictwa pracy oraz pracodawcę, aby oszczędzić sobie złych warunków pracy, a nawet niebezpieczeństwa.

Zalety i wady pracy na morzu

Niewątpliwą zaletą pracy na statku są wysokie wynagrodzenia, darmowy nocleg i wyżywienie. Kandydatów na marynarzy przyciągają także uroki odbywania dalekich podróży morskich i zwiedzania obcych krajów. To ciekawa praca, w której marynarze mają możliwość licznych awansów i ciągłego rozwoju.

Jedną z największych wad zatrudnienia na statkach jest równoważny czas pracy marynarzy i długie, nawet 8-tygodniowe kontrakty, które oznaczają, że pracownik np. 8 tygodni spędza na morzu, a przez następne 8 tygodni ma wolne. Marynarze przyznają, że prowadząc taki tryb życia, można czuć się wolnym i niezależnym, a także cieszyć się wysokimi zarobkami, ale nie jest to zajęcie dla osób, którym zależy na założeniu rodziny i stabilnych więziach, bo te bardzo trudno utrzymać, mając taką pracę.

Inną sprawą są niebezpieczne warunki pracy marynarzy, którzy bywają narażeni na wiele urazów, a nawet utratę życia, np. w wyniku pracy na pokładzie w czasie sztormu. W XXI wieku wciąż funkcjonują także piraci, którzy kradną ładunki handlowe i dopuszczają się okrucieństw na napotkanych załogach.