Kim jest detektyw?
Detektyw to osoba, która prowadzi śledztwo w konkretnej sprawie. Może ono dotyczyć na przykład poszukiwania osób zaginionych, zbierania dowodów w sprawach rozwodowych lub odzyskania mienia czy udowodnienia nieuczciwej konkurencji. Jego praca ma bardzo zróżnicowany charakter, jednak najważniejsze jest to, aby się nie wyróżniał. Choć filmy przyzwyczaiły nas do obrazu detektywa-ekscentryka mającego swoje cechy charakterystyczne (podkręcony wąs Herculesa Poirota czy czapka i lupa Sherlocka Holmesa), współczesny detektyw nie powinien rzucać się w oczy.
Czym zajmuje się detektyw?
Detektyw dostaje bardzo zróżnicowane zlecenia. Najczęściej są to:
- poszukiwanie osób zaginionych, spadku lub mienia;
- obserwacja danej osoby w celu udowodnienia niewierności lub innej nieuczciwości;
- sprawdzanie przeszłości wskazanej osoby;
- ustalenie, czy konkurencyjne przedsiębiorstwo nie prowadzi nieuczciwej konkurencji;
- przeprowadzanie wywiadów gospodarczych, np. na temat kandydata aplikującego do pracy w danej firmie;
- ustalenie adresu i/lub majątku wskazanej osoby;
- prowadzenie śledztw gospodarczych.
Praca detektywa w praktyce
Praca detektywa ma różne oblicza, a jej charakter zależy przede wszystkim od rodzaju zlecenia. Niemniej najczęściej jest tak, że detektyw część pracy spędza w terenie:
- śledząc wskazaną osobę i/lub osoby powiązane ze sprawą;
- rozmawiając z osobami powiązanymi ze sprawą;
- badając konkretne miejsca powiązane ze sprawą;
a część „za biurkiem”:
- przeglądając na przykład bazy osób zaginionych;
- zapoznając się z polityką danego przedsiębiorstwa;
- wyszukując innych, potrzebnych informacji w sieci.
Detektyw bardzo często musi nagrywać filmiki i rozmowy oraz robić zdjęcia i notatki. Czasami zdarzy mu się brać udział w pościgach lub być świadkiem nielegalnych transakcji.
Jak zostać detektywem?
Kandydat na detektywa musi spełnić wymagania określone w ustawie z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych. Chodzi tutaj o:
- posiadanie licencji;
- niebyciu wpisanym do rejestru dłużników niewypłacalnych Krajowego Rejestru Sądowego
- posiadaniu ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone podczas wykonywania czynności detektywa.
O licencję detektywa można ubiegać się po odbyciu szkolenia w zakresie ochrony danych osobowych, informacji niejawnych oraz przepisów, które regulują prawa i obowiązki detektywa, a także zasad, jakie obowiązują przy prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie usług detektywistycznych.
Wniosek o wydanie licencji detektywa należy złożyć do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania komendanta wojewódzkiego Policji. Do wniosku należy dołączyć dwa zdjęcia, kopię dowodu osobistego i zaświadczenie o odbyciu szkolenia.
Kto może zostać detektywem?
Aby zostać detektywem, trzeba spełnić określone wymogi prawne. Osoba, która ubiega się o dane stanowisku, musi:
- mieć ukończone 21 lat;
- posiadać obywatelstwo polskie lub obywatelstwo państwa członkowskiego UE (w przeciwnym razie musi uzyskać pozwolenie na pracę lub prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Polski);
- mieć wykształcenie minimum średnie;
- posiadać zdolności do czynności prawnych;
- nie być skazana prawomocnym wyrokiem ani nie mieć toczonego postępowania o umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;
- nie być dyscyplinarnie zwolniona w okresie ostatnich 5 lat ze służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, sądu, innego organu administracji publicznej w Polsce lub innym kraju, wojska czy prokuratury;
- mieć orzeczenie lekarskie potwierdzające zdolność psychiczną;
- otrzymać pozytywną opinię komendanta powiatowego, rejonowego lub miejskiego policji.
Cechy dobrego detektywa
Praca detektywa nie należy do łatwych zajęć, dlatego nie każdy jest predysponowany do jej wykonywania. W przypadku detektywa bardzo ważna jest umiejętność zdobywania informacji i znajomość prawa. Detektyw nie może bowiem działać niezgodnie z przepisami, a jednocześnie musi umieć zdobyć potrzebną wiedzą od danej osoby. Istotne są również takie cechy jak spostrzegawczość, umiejętność logicznego myślenia i łączenia faktów. Dobry detektyw powinien też mieć dobrą pamięć – zwłaszcza do twarzy – być czujny i mieć „oczy dookoła głowy”. Ważna jest również cierpliwość i gotowość do pracy w niestandardowych godzinach, na przykład w nocy. Ponieważ jest to zawód stresujący a niekiedy nawet niebezpieczny, detektyw powinien umieć działać pod presją, być elastyczny i szybko podejmować decyzje.
Gdzie może pracować detektyw?
Detektyw pracuje najczęściej w agencji detektywistycznej, biurze śledczym lub w policji – ale oczywiście nie tylko. Detektyw może znaleźć zatrudnienie także w bankach, instytucjach ubezpieczeniowych, urzędach skarbowych oraz agencjach celnych. Detektyw może pracować również jako ochroniarz w różnego rodzaju firmach i instytucjach lub założyć własną agencję detektywistyczną i świadczyć usługi prywatne.
Detektyw w policji
Praca detektywa w policji polega na gromadzeniu informacji oraz ich opracowywaniu w celach zleconych przez przełożonego, na przykład w celach procesowych. Detektyw w policji ma zupełnie inne obowiązki niż detektyw prywatny, który zajmuje się najczęściej zleceniami typu śledzenie niewiernych małżonków. Egzamin na detektywa policyjnego jest taki sam dla osób cywilnych, jak i dla funkcjonariuszy policji.
Praca w agencji detektywistycznej
Praca w agencji detektywistycznej jest bardzo różnorodna. Osoby na stanowisku detektywa w tej instytucji najczęściej są odpowiedzialne za:
- ustalanie adresu i majątku wskazanych osób;
- obserwację wskazanych osób;
- poszukiwanie osób zaginionych;
- poszukiwanie spadku lub majątku
- prowadzenie śledztw gospodarczych.
Zawód detektyw: wymagania pracodawców
Profesjonalne agencje detektywistyczne – bo to tam najczęściej pracuje detektyw – od kandydata poszukującego zatrudnienia wymagają przede wszystkim posiadania licencji. Mile widziane jest również doświadczenie oraz znajomość języków obcych, ale nie jest to warunek konieczny. Pracodawcy zawsze sprawdzają, czy dana osoba spełnia wymogi prawne i czy jest predysponowana do pracy jako detektyw. Bardzo ważna jest dla nich dyskrecja. W przypadku doświadczenia liczą się również sukcesy i skuteczność kandydata.
Ile zarabia detektyw?
Zarobki detektywa różnią się w zależności od zakresu zadań, doświadczenia i skuteczności. Znaczenie ma również to, czy detektyw pracuje na własny rachunek, czy współpracuje z agencją detektywistyczną.
Według Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń mediana zarobków detektywa w Polsce wynosi 6750 zł brutto miesięcznie, co w przeliczeniu na kwotę netto daje 4848 zł. Jednak 25% respondentów deklaruje, że zarabia poniżej 4175 zł netto miesięcznie i tyle samo ankietowanych przyznaje, że zarabia więcej – powyżej 5426 zł netto miesięcznie.
Detektywi mogą liczyć również na różnego rodzaju benefity, na przykład:
- 32% ankietowanych ma zapewniane darmowe kursy i szkolenia;
- 20% respondentów ma ubezpieczenie na życie oraz NNW;
- 16% badanych może korzystać z pożyczek preferencyjnych.
Oferty pracy dla detektywa – gdzie ich szukać?
Większość ofert pracy dla detektywów znajduje się oczywiście w Internecie. Dobrym miejscem do poszukiwania zatrudnienia jest portal GoWork.pl współpracujący z pracodawcami z całego kraju, jak i oferujący pracę za granicą. Serwis GoWork posiada wyszukiwarkę, która poprzez możliwość filtrowania ogłoszeń ułatwia odnalezienie tylko spełniających kryteria wyszukiwania ofert. Mowa o wyborze stanowiska (w tym przypadku - detektyw), lokalizacji (konkretna miejscowość lub województwo), typu umowy (np. umowa o pracę, umowa zlecenie, B2B i inne) rodzaju etatu (cały etat lub część etatu) oraz widełek oczekiwanego wynagrodzenia brutto bądź netto.
Czy warto pracować jako detektyw?
Praca detektywa nie należy do nudnych, więc jeśli szukasz dynamicznego i pełnego wyzwań zajęcia, ten zawód jest w sam raz dla Ciebie. Należy jednak pamiętać, że czasami bywa niebezpieczny, dlatego nie każdy może go wykonywać. Praca detektywa ma wiele zalet – dobre zarobki, benefity, ciekawe zlecenia, możliwość poznawania nowych ludzi. Nie polega na siedzeniu za biurkiem, więc jest idealna dla osób poszukujących aktywnego zajęcia i niebojących się wyzwań. Bowiem w pracy detektywa każdy dzień to przygoda – nigdy nie wiadomo, co się wydarzy.
Czy detektyw to zawód tylko dla mężczyzn?
Większość detektywów to mężczyźni. Statystyki pokazują, że panowie stanowią 82% osób zatrudnionych na tym stanowisku. Są to nie tylko młodzi mężczyźni, którzy po szkole postanowili związać się z branżą detektywistyczną, ale również emerytowani żołnierze, policjanci oraz pracownicy służb specjalnych. Okazuje się jednak, że z roku na rok coraz więcej kobiet decyduje się na pracę w tym zawodzie. Panie bywają bardziej spostrzegawcze od mężczyzn i posiadają większą podzielność uwagi. Poza tym, ponieważ mało kto podejrzewa kobietę o pracę jako detektyw, jest ona bardziej dyskretna i lepiej „wtapia się” w tłum. Paniom w wielu sytuacjach łatwiej też jest uzyskać informacje niż mężczyźnie, zwłaszcza jeśli chodzi o uzyskanie informacji od przedstawiciela płci męskiej.