Hiszpania to jedno z najszybciej starzejących się społeczeństw na świecie. Jak w związku z tym działa system emerytalny w Hiszpanii? Niestety, zdaniem analityków, pomimo cięć i reform sytuacja nie wygląda najlepiej. Tymczasem pandemia sprawiła, że przybywa chętnych do przejścia na wcześniejszą emeryturę w tym kraju. Z jakim skutkiem?

Emerytura w Hiszpanii

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_16446691_pi%C4%99kna-para-starszych-poszukuje-do-miasta.html

System emerytalny w Hiszpanii – jak radzić sobie z problemem starzejących się społeczeństw?

Problem tzw. starzejących się społeczeństw dotyka coraz więcej krajów na świecie. Hiszpania znajduje się jednak w niechlubnej czołówce – analitycy szacują, że już do 2050 roku na 100 osób w wieku produkcyjnym przypadać będzie 76 osób w wieku powyżej 65. roku życia. Oznacza to, że gorszą sytuację pod tym kątem będzie można zastać jedynie w… Japonii.

To także spory problem z utrzymaniem płynności wypłat świadczeń emerytalnych. System emerytalny w Hiszpanii działa bowiem w oparciu o model redystrybucyjny (z ang. pay-as-you-go), podobnie, jak w przypadku emerytur w USA.

Aktualnie wypłacane emerytom świadczenia są zatem finansowane ze składek i podatków, odprowadzanych na bieżąco przez osoby aktywne zawodowo. Im ich mniej, a seniorów więcej, tym mniejsza szansa na to, aby udało się zapewnić świadczenia bez pomocy w postaci dokładanych z budżetu państwa środków.

Tu warto także wspomnieć, że pomimo wdrażanych w latach 2011 – 2013 reform emerytalnych i cięć, system w Hiszpanii nadal należy do jednych z najhojniejszych na świecie względem wysokości emerytury. Na te świadczenia wydaje się tu średnio 11% PKB kraju.

Na wyższe emerytury w Hiszpanii nie ma więc co na razie liczyć, mimo głośnych protestów seniorów w 2019 roku. Uczestnicy strajku w Santiago żądali wtedy cofnięcia wprowadzonych reform i zapewnienia gwarantowanej minimalnej emerytury na poziomie 60% średniego wynagrodzenia. Oba te postulaty nie miały jednak żadnych szans na realizację.

Emerytura w Hiszpanii – filary

Z jakich filarów składa się emerytura w Hiszpanii i w jaki sposób obliczana jest wartość świadczenia po dokonanych reformach? Poniżej tłumaczymy, jak to działa.

Emerytura nieskładkowa w Hiszpanii – I filar

Hiszpania dba także o tych seniorów, którym nie udało się wpłacić wystarczającej ilości składek w trakcie kariery zawodowej, aby móc ubiegać się o emeryturę składkową w pełnej wysokości.

Finansowane z podatków świadczenie mogą także uzyskać te osoby, które wykazały wcześniejszą niezdolność do pracy, z racji czego nie posiadają odpowiednio długich okresów ubezpieczeń. Minimalna emerytura w Hiszpanii ma zapewnić im podstawowy dochód, podobnie, jak w przypadku emerytur w Szwecji.

Hiszpańska emerytura składkowa – II filar

Drugim filarem systemu emerytalnego w Hiszpanii jest emerytura składkowa. Wartość świadczenia nie będzie tu więc stałą, ponieważ bierze pod uwagę okresy składkowe. Kwota emerytury zależeć będzie do ilości i wysokości odprowadzanych wcześniej przez pracownika składek na ubezpieczenie społeczne.

III filar: emerytura prywatna

Trzeci filar hiszpańskiej emerytury stanowią z kolei dodatkowe plany emerytalne. Na rynku funkcjonują zarówno te pracownicze, jak i indywidualne. Łącznie w Hiszpanii działać ma ich ok. 10 milionów, przy czym wartość ulokowanych na nich środków w 2019 roku wynosiła niewiele ponad 164 miliardy euro.

Emerytura w Hiszpanii – po ilu latach?

Po ilu latach pracy możemy ubiegać się o wypłatę emerytury składkowej w Hiszpanii? Podstawą do wypłaty emerytury jest tu przepracowanie min. 15 lat. Jednak aby móc liczyć na przyznanie świadczenia w jego pełnej wysokości, przepracować trzeba już co najmniej 35 lat.

Emerytura w Hiszpanii – ile wynosi?

W 2023 roku minimalna kwota emerytury w Hiszpanii wynosiła około 650 euro miesięcznie dla osób samotnych. Z kolei dla osób na utrzymaniu była to kwota 850 euro miesięcznie. Czy są jakieś limity? W Hiszpanii w 2023 roku maksymalna wysokość emerytury w dotyczyła kwoty około 2600 euro miesięcznie.


Zobacz też: Emerytura w Polsce – zasady i wysokości emerytury


emerytura w Hiszpanii - ile wynosi  i jak wygląda system emerytalny

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_119520287_r%C4%99ce-starszego-emeryta-trzymaj%C4%85cego-sk%C3%B3rzany-portfel-z-pieni%C4%99dzmi-w-walucie-euro-poj%C4%99cie.html

Ile wynosi średnia emerytura wypłacana w Hiszpanii?

Średnia emerytura w Hiszpanii jest zachwalana ze względu na swoją wysokość. Na początku 2019 roku kwota świadczenia wypłacana ze środków publicznych wynosiła ona 1130 euro miesięcznie. Obecnie kwota ta jest wyższa i wynosiło około 1300 euro miesięcznie.

Ile wynosi wiek emerytalny w Hiszpanii?

Obecnie ustawowy wiek emerytalny wynosi 66 lat, zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn. Jednocześnie ma on ulegać stałemu podwyższaniu, co ma „uszczelnić” kosztowny system emerytalny w Hiszpanii, podobnie jak w przypadku emerytur we Włoszech.

Już do 2027 roku wiek ten ma zacząć wynosić 67 lat. Analitycy, choć chwalą krok z podniesieniem wieku emerytalnego w Hiszpanii, nie ukrywają, że to jednak może nie wystarczyć, aby uratować generujący coraz większe zadłużenie system.

Coraz więcej osób chce przejść na wcześniejszą emeryturę. Winna pandemia?

Zdaniem analityków firmy Mercer hiszpański system emerytalny potrzebowałby także więcej skutecznych zachęt do podejmowania zatrudnienia. Nie tylko dla seniorów, którzy mogliby popracować jeszcze kilka dodatkowych lat.

Sporym problemem jest bowiem również stosunkowo wysokie bezrobocie wśród młodych ludzi. Zgodnie z alarmującym raportem banku centralnego Hiszpanii, w grudniu 2021 roku może ono przekroczyć 22%. Jak donosi dziennik „Publico”, do tego do 40% wzrósł także odsetek osób, wnioskujących o wcześniejszą emeryturę w Hiszpanii.

Hiszpanie, podobnie jak w przypadku emerytur w Grecji, nie mają ochoty ratować tonącego w długach systemu emerytalnego kosztem własnych wygód. „Po zakończeniu w czerwcu stanu zagrożenia epidemicznego w Hiszpanii nastąpił drastyczny wzrost wniosków pracodawców do firm konsultingowych radzących się co do możliwości ułatwienia przejścia pracownikom na wcześniejszą emeryturę, już od 55. roku życia z 80% dotychczasowego wynagrodzenia” – informował dziennik „Voz Populi”.

Emerytura w Hiszpanii dla Polaka – jak się o nią ubiegać?

Pracowaliście na terenie Hiszpanii, ale obecnie znów mieszkacie w Polsce? Jeśli spełniacie warunki odpowiedniej długości stażu pracy oraz osiągnięcia wymaganego wieku emerytalnego, macie prawo ubiegać się o świadczenie z tego kraju.

Dzięki unijnej unifikacji przepisów wniosek możecie złożyć w polskim oddziale ZUS. Jeśli jednak Wasz staż pracy w Hiszpanii był krótszy, niż 15 lat, nie możecie ubiegać się o pełną (35 lat stażu pracy) czy nawet proporcjonalną część świadczenia. Możecie za to zsumować okresy ubezpieczeń z obu państw, w których pracowaliście.

Sam proces ubiegania się o emeryturę z różnych krajów zwykle trwa dość długo. Jeśli jednak świadczenie zostanie Wam przyznane, pieniądze z emerytury z Hiszpanii mogą wpływać na Wasze polskie konto.

W przypadku śmierci osoby pracującej w Hiszpanii, która miała prawo do emerytury istnieje możliwość wypłat rent rodzinnych.


Szukasz pracy w Katowicach? Sprawdź najlepsze oferty na GoWork.pl!


Przepisy umożliwiają uniknięcie podwójnego opodatkowania hiszpańskiej emerytury

Na koniec wspomnimy także o odwrotnej sytuacji. Lata emerytury postanowiliście spędzić w słonecznej Hiszpanii, a emeryturę nadal wypłaca Wam polski ZUS? Trzeba ją będzie zadeklarować jako dochód.

Obowiązek wskazania otrzymywanego świadczenia w formularzu deklaracji podatkowych w sekcji wynagrodzenia pieniężnego, jako dochód z pracy, nie oznacza jednak konieczności jego podwójnego opodatkowania. Hiszpania zadbała o to, podpisując odpowiednie umowy z innymi krajami.


Może Cię zainteresować: Podatek od emerytury 2025 – kogo będzie dotyczył?


Podatek od emerytury w Hiszpanii – zasady

Dzięki nim nie musicie płacić podatków za otrzymaną emeryturę publiczną. Zakłada się bowiem, że powinny one być opodatkowane w kraju, w którym są wypłacane, a zwolnione w podatku w Hiszpanii. Wyjątek stanowią tu jedynie Wielka Brytania oraz Niemcy.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, pobierane prywatne emerytury także muszą być zadeklarowane w rocznej deklaracji w Hiszpanii, nawet jeśli są wypłacane przez departament ubezpieczeń społecznych lub departament pracy i emerytury innych krajów. Większość umów określa, że powinny być opodatkowane tylko w kraju zamieszkania.

system emerytalny w Hiszpanii

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_61243394_osoby-korzystaj%C4%85ce-ze-smartfona-i-pokazuj%C4%85ce-na-ekranie-flag%C4%99-hiszpanii.html

Ważne zmiany w systemie emerytalnym Hiszpanii

Hiszpania wprowadzi istotne zmiany w swoim systemie emerytalnym, które wejdą w życie od 2027 roku. Zgodnie z reformą z 2011 roku, wiek emerytalny zostanie podniesiony do 67 lat. Oznacza to, że obywatele kraju będą musieli pracować dłużej, by uzyskać prawo do emerytury.

Jednak nie wszyscy będą musieli czekać do 67. roku życia. Osoby, które odprowadzały składki przez co najmniej 38 lat i 6 miesięcy, będą mogły przejść na emeryturę już po ukończeniu 65. roku życia.

Zmiany, choć wynikają z konieczności dostosowania systemu do starzejącego się społeczeństwa, przynoszą również korzyści w zakresie obliczania emerytur. Dotychczas emerytura była ustalana na podstawie ostatnich 25 lat pracy.

Nowe zasady pozwalają na wybór spośród 25 ostatnich lat pracy lub 29 najlepszych lat, przy czym dwa najgorsze lata będą wykluczone z obliczeń. System ten obowiązywać będzie do 2038 roku.

Po tym okresie, zasady zostaną zmodyfikowane, a emerytura będzie obliczana na podstawie 25 lat pracy powiększonych o kolejne 6 miesięcy lub 27 najlepszych lat, w zależności od wyboru.

Kolejną zmianą jest wprowadzenie dodatkowej składki solidarnościowej, która będzie dotyczyć najlepiej zarabiających obywateli Hiszpanii. Osoby zarabiające powyżej 53 946 EUR rocznie będą zobowiązane do odprowadzania dodatkowej składki, która wyniesie 1% w 2025 roku i będzie wzrastać o 0,25% każdego roku, osiągając 6% w 2045 roku.

Większość tego obciążenia, bo aż 5%, będzie ponosił pracodawca, a tylko 1% zostanie obciążeniem dla pracownika.

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_109516584_zbli%C5%BCenie-macha-hiszpa%C5%84sk%C4%85-flag%C4%85-narodow%C4%85.html