Gotówkę o wartości 10 000 euro lub większej, także w innych walutach po przeliczeniu, trzeba zgłosić celnikom przy wjeździe do Unii Europejskiej i przy wyjeździe z niej. Między krajami strefy Schengen takiej deklaracji nie ma. W kantorze dokument tożsamości jest potrzebny dopiero od równowartości 15 000 euro. Te trzy liczby warto znać, zanim spakujesz gotówkę.

Dalej: co zgłaszasz przy wyjeździe z Wielkiej Brytanii i z Norwegii, czym różni się przelew od gotówki, jak porównać kurs kupna w kantorze, w banku i w kantorze internetowym, co zrobić z papierowymi funtami, bilonem i naderwanym banknotem oraz kiedy zarezerwować kurs. Komentuje Oleksandr Tiulin, kierownik kantoru Argentarii w Warszawie.

Ile gotówki można przewieźć przez granicę: próg 10 000 euro i deklaracja

Limitu nie ma. Jest próg zgłoszenia: gotówkę o wartości 10 000 euro lub więcej trzeba zadeklarować, kiedy wjeżdżasz na terytorium Unii Europejskiej albo z niego wyjeżdżasz. Wynika to z unijnego rozporządzenia o kontroli środków pieniężnych, które obowiązuje od 3 czerwca 2021 roku. Próg dotyczy osoby, która niesie gotówkę, i obejmuje łącznie wszystkie waluty: 5 000 euro i 5 000 funtów w jednej kieszeni to już kwota do zgłoszenia.

Jako środki pieniężne liczą się banknoty i monety, także wycofane z obiegu, jeśli bank jeszcze je wymienia, czeki i czeki podróżne na okaziciela, złote monety o zawartości złota co najmniej 90 procent, sztabki o czystości co najmniej 99,5 procent oraz niespersonalizowane karty przedpłacone.

Między krajami Unii jednolitych przepisów nie ma. Kiedy wracasz z Niemiec, Holandii czy Austrii, czyli ze strefy Schengen, niczego nie zgłaszasz. Inaczej wygląda powrót spoza Unii, na przykład z Wielkiej Brytanii: wtedy obowiązuje unijny próg 10 000 euro, a do tego przepisy kraju, z którego wyjeżdżasz.

Deklarację składasz na polskim przejściu granicznym u funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, w dwóch egzemplarzach, a funkcjonariusz stempluje i podpisuje oba. Formularz możesz wypełnić wcześniej na portalu PUESC jako wstępną deklarację dewizową, ale papierową wersję przy odprawie i tak trzeba mieć. Za brak zgłoszenia albo nieprawdziwe dane grozi w Polsce grzywna za wykroczenie skarbowe. W Wielkiej Brytanii Border Force może zatrzymać całą gotówkę, a żeby ją odzyskać, możesz zapłacić karę do 5 000 funtów. W Norwegii kara wynosi 20 procent przewożonej kwoty.

Skąd wracasz z gotówką i co zgłaszasz na granicy. Progi liczone łącznie dla wszystkich walut, stan na wrzesień 2026.

Skąd wracasz Przy wyjeździe Przy wjeździe do Polski
Niemcy, Holandia, Austria
UE, strefa Schengen
Bez deklaracji Bez deklaracji. Unijny próg 10 000 euro dotyczy tylko granic zewnętrznych UE.
Wielka Brytania Od 10 000 funtów: deklaracja online lub telefoniczna, najwcześniej 72 godziny przed podróżą. Od 10 000 euro w przeliczeniu: deklaracja u celnika w dwóch egzemplarzach, wstępnie także na PUESC.
Norwegia Od 25 000 koron norweskich: deklaracja w dwóch egzemplarzach w urzędzie celnym. Jak z każdego kraju spoza UE: od 10 000 euro w przeliczeniu deklaracja u celnika.

Brak deklaracji lub nieprawdziwe dane: w Polsce grzywna za wykroczenie skarbowe, w Wielkiej Brytanii zatrzymanie gotówki i kara do 5 000 funtów, w Norwegii 20 procent przewożonej kwoty.

Przy okazji lotów wraca pytanie, ile gotówki można mieć przy sobie na pokładzie. Przepisy celne nie ograniczają kwoty; ograniczają tylko to, od jakiej sumy trzeba ją zgłosić. Rozliczenie dochodu z zagranicy to osobny temat i jeśli masz wątpliwości, zapytaj w swoim urzędzie skarbowym.

Przelew czy gotówka: co się dzieje z euro, zanim trafi do wymiany

Zanim porównasz kursy, sprawdź, w jakiej formie pieniądze w ogóle do ciebie docierają. Są trzy scenariusze.

Pensja wpływa na konto w złotych. Bank przewalutuje ją po własnym kursie z dnia księgowania. O tym kursie nie decydujesz i poznajesz go po fakcie, w tabeli banku.

Pensja wpływa na konto walutowe w euro. Wtedy decyzja należy do ciebie: przelewasz euro dalej, wypłacasz je i wymieniasz w kantorze albo czekasz na kurs, który ci odpowiada. To wariant z największą swobodą, ale wymaga założenia konta w euro przed pierwszą wypłatą.

Gotówka. Dostajesz pieniądze do ręki, przewozisz je zgodnie z zasadami z poprzedniej części i wymieniasz w kantorze po powrocie.

Przelew z Anglii do Polski działa tak samo: funty przelane na konto złotowe bank odbiorcy przewalutuje po swoim kursie. Zanim wyślesz większą kwotę, sprawdź w swoim banku dwie rzeczy: kurs, po jakim przewalutuje przelew, i opłatę za przelew zagraniczny. To te same liczby, które za chwilę porównasz w kantorze.

Gdzie wymienić euro na złotówki: kantor, bank czy wymiana online

Euro na złotówki wymienisz w kantorze stacjonarnym, w kantorze internetowym albo w banku. Różnią się kursem, opłatami i tym, czy dostajesz gotówkę od ręki. Kursy zmieniają się w ciągu dnia i różnią się między punktami, więc żaden ranking nie odpowie, gdzie wymienisz najtaniej w dniu, w którym akurat idziesz do kasy. Odpowie za to porównanie, które zrobisz sam.

Najpierw kolumny na tablicy. Sprzedając euro, dostajesz kurs kupna, czyli cenę, po której kantor kupuje walutę od ciebie. Kurs sprzedaży dotyczy sytuacji odwrotnej, kiedy to ty kupujesz euro. Jeśli więc wracasz z pracy z euro w kieszeni, patrz na kolumnę „kupno”.

Metoda: tego samego dnia, o tej samej porze i dla tej samej kwoty zapisz trzy liczby w każdym miejscu, które bierzesz pod uwagę: kurs kupna, prowizję i inne opłaty. Dopiero suma pokazuje, ile dostaniesz. Do tego dwa pytania do kasjera albo na infolinię: czy kurs zależy od kwoty i czy kurs w internecie jest taki sam jak na tablicy w punkcie.

Punktem odniesienia jest kurs średni NBP z tabeli A. Bank centralny publikuje ją w dni robocze między 11:45 a 12:15. Po tym kursie nie wymienisz gotówki, ale możesz nim zmierzyć, ile dany punkt odejmuje od rynku.

W Warszawie kursy kupna i sprzedaży publikuje online np. kantor Argentarii: wymiana euro w Warszawie na Woli odbywa się bez prowizji, a kurs możesz zarezerwować przez kalkulator na stronie albo telefonicznie, bezpłatnie, na 60 minut.

Oleksandr Tiulin, kierownik kantoru Argentarii: „Sprzedając euro, dostajesz nasz kurs kupna. Nie pobieramy prowizji i nie zmieniamy kursu w zależności od kwoty. Kurs, który publikujemy na stronie, jest lepszy niż ten na tablicy w kantorze; przy kasie wystarczy o niego poprosić. Dotyczy to aktualnych, nieuszkodzonych banknotów, nie obejmuje niskich nominałów, starszych edycji ani bilonu”.

Przykład poglądowy: przy kursie kupna 4,25 zł za 100 euro dostaniesz 425 zł. Kurs sprawdź w dniu wymiany, przed wyjściem z domu.

W banku zasady różnią się między instytucjami, dlatego zamiast rankingu przyda ci się lista pytań: czy oddział prowadzi obsługę gotówkową w euro, czy kwotę trzeba zamówić z wyprzedzeniem i czy kurs dla osób bez konta jest inny niż dla klientów banku.

Funty z pracy w Anglii: polimerowe wymienisz, papierowe zostały w Banku Anglii

Papierowe banknoty 20 funtów z Adamem Smithem i 50 funtów z Jamesem Wattem i Matthew Boultonem przestały być prawnym środkiem płatniczym 30 września 2022 roku. W obiegu są polimerowe banknoty z Elżbietą II i Karolem III i tylko takie wymienisz w kantorze po powrocie.

Jeśli w szufladzie zostały ci stare papierowe funty, załatw to jeszcze w Wielkiej Brytanii. Bank Anglii wymienia wycofane banknoty bez terminu końcowego: pocztą, na adres działu wymiany w Loughton, albo osobiście w siedzibie przy Threadneedle Street w Londynie, od poniedziałku do piątku między 9:30 a 15:00. Przy kwocie powyżej 700 funtów dołączasz kopie dokumentu tożsamości i potwierdzenia adresu. Bank uprzedza, że rozpatrzenie przesyłki trwa teraz do 90 dni roboczych. Szybsza droga to wpłata starych banknotów na własne konto w brytyjskim banku albo w placówce Post Office; część placówek Post Office wymienia do 300 funtów od ręki.

Oleksandr Tiulin: „Funty przyjmujemy wyłącznie polimerowe, w obiegu, emitowane przez Bank Anglii. Papierowe dwudziestki i pięćdziesiątki od września 2022 roku nie są środkiem płatniczym, a banknotów banków szkockich i północnoirlandzkich nie wymieniamy. Najprościej załatwić jedno i drugie jeszcze w Wielkiej Brytanii, w banku albo w Banku Anglii”.

Jeśli pracowałeś w Szkocji albo w Irlandii Północnej, wymień więc tamtejsze banknoty na banknoty Banku Anglii jeszcze na miejscu. Wyjeżdżając z Wielkiej Brytanii z gotówką od 10 000 funtów, składasz deklarację online albo telefonicznie, najwcześniej 72 godziny przed podróżą. Aktualny kurs funta w kantorze sprawdzisz online przed wizytą; przy większej kwocie zadzwoń dzień wcześniej, a gotówka będzie przygotowana na umówioną godzinę.

Czego kantor nie wymieni: bilon, uszkodzone banknoty i stare serie

Bilon. Kantor Argentarii nie przyjmuje monet w żadnej walucie, bo koszt ich rozliczenia przewyższa wartość. Słoik dwueurówek wygląda solidnie, ale w tej kasie nie zamieni się w złotówki. Zanim wrócisz, wydaj drobne euro na miejscu albo wpłać je na konto w banku w strefie euro.

Uszkodzone banknoty. Naderwanych, sklejonych taśmą, poplamionych albo popisanych banknotów kantor Argentarii nie przyjmuje. Z euro sprawa jest do załatwienia, tylko trzeba ją zaplanować: banki centralne strefy euro wymieniają uszkodzone banknoty bezpłatnie, jeśli zachowała się więcej niż połowa banknotu albo udowodnisz, że reszta została zniszczona. Robisz to w kraju, w którym pracujesz. Deutsche Bundesbank przyjmuje takie banknoty w oddziałach i pocztą, w Narodowym Centrum Analiz w Moguncji, a rozpatrzenie trwa do trzech miesięcy. Banknotów zniszczonych celowo bank centralny nie wymieni.

Stare serie. W każdej walucie są emisje, które wyszły z obiegu i których kantor nie przyjmie; przykładem są franki szwajcarskie, gdzie ważna jest tylko dziewiąta seria. Zanim ruszysz do kantoru z banknotem, który wygląda inaczej niż te z bankomatu, sprawdź serię na stronie danej waluty. Zasady przyjmowania banknotów kantor Argentarii na Woli publikuje na stronie każdej z 24 walut, które ma w stałej ofercie; wszystkie 24 waluty kupuje i sprzedaje.

Dokument, limity i rezerwacja: co sprawdzić przed wizytą w kantorze

Kantor nie ogranicza kwoty, którą wymienisz. Od równowartości 15 000 euro, liczonej po średnim kursie NBP, poprosi cię jednak o dokument tożsamości: dowód osobisty, paszport albo kartę pobytu. Tak nakazuje ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i dotyczy to każdego kantoru w Polsce. Przy mniejszych kwotach wymiana jest anonimowa.

Każdy kantor działa na podstawie wpisu do rejestru działalności kantorowej, który prowadzi Prezes Narodowego Banku Polskiego. Wpis sprawdzisz w wyszukiwarce na stronie NBP; to szybki sposób, żeby upewnić się, że punkt, do którego idziesz, jest kantorem.

Oleksandr Tiulin: „Dokument tożsamości sprawdzamy od równowartości 15 000 euro po średnim kursie NBP, niezależnie od waluty. Przy większej kwocie albo nietypowych nominałach warto zadzwonić dzień wcześniej, wtedy gotówka czeka na umówioną godzinę”.

Rezerwacja kursu jest bezpłatna i obowiązuje przez 60 minut. Robisz ją przez kalkulator na stronie kantoru albo telefonicznie i w tym czasie przychodzisz z gotówką.

Najczęstsze pytania

Ile gotówki można mieć przy sobie w samolocie?

Dowolną kwotę. Przepisy nie ograniczają sumy, tylko nakazują ją zgłosić: od 10 000 euro łącznie we wszystkich walutach, przy wjeździe do Unii Europejskiej i przy wyjeździe z niej. Na lotach między krajami strefy Schengen, na przykład z Niemiec do Polski, deklaracji nie składasz.

Ile dostanę za 100 euro w kantorze?

Kwotę wyznacza kurs kupna pomnożony przez 100. Przy poglądowym kursie 4,25 zł to 425 zł. Kurs sprawdź w dniu i o godzinie wymiany, bo zmienia się w ciągu dnia. W kantorze Argentarii kurs ze strony jest lepszy niż na tablicy; poproś o niego przy kasie, dotyczy aktualnych, nieuszkodzonych banknotów.

Gdzie lepiej wymienić euro: w banku czy w kantorze?

Stałej odpowiedzi nie ma. Porównaj trzy liczby tego samego dnia: kurs kupna, prowizję i opłaty, i zapytaj, czy kurs jest inny dla osób bez konta w danym banku. Wybierz miejsce, w którym suma dla twojej kwoty wychodzi najwyżej, a gotówkę dostaniesz wtedy, kiedy jej potrzebujesz.

Gdzie wymienić euro bez prowizji?

Brak prowizji nie oznacza braku kosztu. Kantor bez prowizji zarabia na różnicy między kursem kupna a kursem sprzedaży, więc koszt wymiany siedzi w kursie. Porównuj kurs kupna; hasło „0 procent prowizji” nie mówi, ile dostaniesz za swoje euro, a dwa punkty z zerową prowizją mogą wypłacić ci za tę samą kwotę różne pieniądze.

Czy można jeszcze wymienić stare funty?

Tak. Bank Anglii wymienia wycofane papierowe banknoty bez terminu końcowego, pocztą albo osobiście w Londynie, a brytyjskie banki i Post Office przyjmują je jako wpłatę na konto. W Polsce kantor Argentarii przyjmuje tylko polimerowe banknoty Banku Anglii, dlatego stare funty załatw przed wyjazdem.

Kiedy najlepiej wymienić euro na złotówki?

Kantor nie prognozuje kursów i nie doradza, czy czekać. Jeśli termin wymiany jest elastyczny, obserwuj kurs kupna przez kilka dni na stronie kantoru i zarezerwuj go online na 60 minut, gdy ci odpowiada. Jeśli pieniędzy potrzebujesz od razu, liczy się dzisiejsze porównanie trzech liczb z tego poradnika.

Kantor Argentarii, ul. Grzybowska 61, Warszawa (Wola, Platinum Towers, przy rondzie Daszyńskiego), czynny siedem dni w tygodniu: pon.–pt. 9:00–21:00, sob. 10:00–20:00, niedz. 11:00–20:00, tel. +48 791 901 979.

Artykuł sponsorowany