Urlop macierzyński daje gwarancję zachowania wynagrodzenia oraz miejsca zatrudnienia. Gdy opieka nad noworodkiem dobiega końca, część pracownic bierze pod uwagę odejście z pracy po macierzyńskim i znalezienie nowego miejsca zatrudnienia. Sprawdzamy, kiedy to zrobić i czy pracodawca może wypowiedzieć umowę po urlopie macierzyńskim.

 

Urlop macierzyński przysługuje pracownicy po porodzie, choć zgodnie z przepisami może zacząć z niego go wykorzystać nie więcej niż 6 tygodni przed przewidywaną datą porodu. O ile w tym okresie bardzo trudno jest zwolnić pracownicę, o tyle po jego skończeniu może ona sama zainicjować zmianę pracy, składając wypowiedzenie. Jak wygląda wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę w trakcie i po urlopie macierzyńskim? Co na to Kodeks pracy? Czy pracownica może złożyć powiedzenie o pracę już podczas urlopu macierzyńskiego?

Kiedy złożyć wypowiedzenie umowy po urlopie macierzyńskim? – pytanie do Eksperta GoWork

W komentarzu pod jednym z najchętniej czytanych artykułów na naszym Blogu pt. „Pracodawca nie chce podpisać wypowiedzenia – co robić?” (stanowiącego część cyklu „Pracodawca to nie Twój wróg”), nasza Czytelniczka napisała:

Czy jeśli urlop macierzyński przysługuje mi np do 10.07, to mogę złożyć wypowiedzenie z zachowaniem okresu wypowiedzenia 3-miesięcznego z dniem np 10.06 tak, aby naliczał się ten okres (3 miesięcy) już od 1.07??? (jeśli przez te 10 dni lipca będę jeszcze na urlopie macierzyńskim)???
Pytam ponieważ (…) taka opcja byłaby dla mnie najbezpieczniejsza… Wówczas okres wypowiedzenia pokrywałby się z ilością zaległych dni urlopu wypoczynkowego… Mogłabym równocześnie złożyć wniosek o zaległy urlop wypoczynkowy, aby był kontynuacją urlopu macierzyńskiego i wypowiedzenie? Możne te dwa pisma złożyć jednocześnie?
Jeśli złożę wypowiedzenie wraz z końcem urlopu macierzyńskiego, rozumiem, że sam pracodawca nie ma obowiązku wysłać mnie na cały zaległy urlop wypoczynkowy? A czy wówczas może nakazać mi powrót do pracy, jeśli mam dużo zaległego urlopu?
Proszę o odpowiedź
Dziękuję bardzo

Wypowiedzenie umowy na czas nieokreślony w trakcie trwania urlopu macierzyńskiego

Czy można złożyć wypowiedzenie na urlopie macierzyńskim? Zgodnie z art. 177 Kodeksu pracy, pracodawca nie może ani wypowiedzieć, ani rozwiązać umowy o pracę z pracownicą przebywającą na urlopie macierzyńskim (poza określonymi wyjątkami), co jest związane z tzw. okresem ochronnym po macierzyńskim.

Zgodnie z zapisami artykułu, w okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego oraz od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego albo jego części, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo jego części, urlopu ojcowskiego albo jego części, urlopu rodzicielskiego albo jego części – do dnia zakończenia tego urlopu pracodawca nie może nawet prowadzić przygotowań do wypowiedzenia stosunku pracy z pracownikiem.

Tym, na co warto zwrócić w tym miejscu szczególną uwagę, jest to, że pracodawca nie ma prawa nie tylko wypowiedzieć umowy (czyli jednostronnie zdecydować o zakończeniu współpracy), ale również rozwiązać umowy (do którego może dojść również wskutek obustronnej decyzji, czyli rozwiązania umowy za porozumieniem stron).

Oznacza to, że pracodawca nie może również zwolnić pracownicy w ciąży za porozumieniem stron, do którego miałoby dojść z jego inicjatywy – może się to stać wyłącznie w sytuacji, gdy to ona zainicjuje zakończenie współpracy. Po stronie pracownicy możliwe jest więc złożenie wypowiedzenia po urlopie macierzyńskim wcześniej, tj. jeszcze w trakcie jego trwania tak, aby okres wypowiedzenia zaczął obowiązywać jeszcze w okresie trwania tegoż urlopu.

Tak zwana „szczególna ochrona” kobiety w ciąży jest przywilejem, a nie obowiązkiem pracownicy – może ona więc z niej zrezygnować i wypowiedzieć umowę w trakcie trwania urlopu macierzyńskiego, co podkreśla określone w art. 10 i 11 Kodeksu pracy prawo do wyboru pracy i swobody nawiązania stosunku pracy.

Czy pracodawca może rozwiązać stosunek pracy w trakcie urlopu macierzyńskiego?

Na ogół firma nie może więc rozwiązać stosunku pracy w trakcie urlopu macierzyńskiego, jednak jest to dopuszczalne w wyjątkowych przypadkach.

Rozwiązanie przez pracodawcę umowy z pracownicą przebywającą na urlopie macierzyńskim jest możliwe tylko w dwóch przypadkach – w sytuacji ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Konieczne w wypowiedzeniu umowy jest podanie przyczyny, a w przypadku braku możliwości zapewnienia innego zatrudnienia, zatrudnionej należą się stosowne świadczenia.

Sprawdź również:

 

Jak przygotować się do zmiany pracy po macierzyńskim?

Powrót na rynek pracy po urlopie macierzyńskim bywa wyzwaniem, ale odpowiednie przygotowanie może uczynić ten proces znacznie łatwiejszym. Oto kilka kroków, które warto rozważyć:

  • Zaktualizowanie CV – dodaj nowe umiejętności zdobyte podczas przerwy, np. organizację czasu czy zarządzanie domowym budżetem.

  • Analiza rynku pracy – sprawdź, jakie stanowiska są dostępne w Twojej branży i jakie umiejętności są obecnie poszukiwane.

  • Rozmowa z pracodawcą – przed złożeniem wypowiedzenia warto przeprowadzić rozmowę, aby dowiedzieć się, czy istnieje możliwość dostosowania warunków pracy do nowej sytuacji życiowej.

Dobre przygotowanie pozwala na świadome podejmowanie decyzji i minimalizuje stres związany z powrotem do aktywności zawodowej.

Jakie prawa przysługują pracownikowi wracającemu po urlopie macierzyńskim?

Osoby powracające do pracy po urlopie macierzyńskim mają określone prawa, które chronią ich interesy w miejscu pracy. Do najważniejszych należą:

  • Prawo do powrotu na poprzednie stanowisko – jeśli nie jest to możliwe, pracodawca musi zaproponować równorzędne stanowisko z zachowaniem wynagrodzenia.

  • Ochrona przed zwolnieniem – przez pewien okres po powrocie z urlopu macierzyńskiego pracownik nie może zostać zwolniony bez szczególnych przyczyn.

  • Prawo do elastycznego czasu pracy – możliwość skorzystania z obniżenia etatu lub pracy w systemie hybrydowym, jeśli pozwala na to charakter pracy.

Znajomość tych praw umożliwia lepsze negocjacje z pracodawcą i świadome zarządzanie swoją ścieżką zawodową po powrocie z urlopu.

Kiedy jest najlepszy moment na złożenie wypowiedzenia po urlopie macierzyńskim?

Podjęcie decyzji o złożeniu wypowiedzenia po urlopie macierzyńskim wymaga dokładnego przemyślenia sytuacji zawodowej i rodzinnej. Warto wziąć pod uwagę:

  • Aktualną sytuację finansową – upewnij się, że masz zabezpieczenie na czas poszukiwania nowej pracy.

  • Planowanie nowej kariery – jeśli masz już ofertę nowego zatrudnienia, złożenie wypowiedzenia w odpowiednim terminie pozwoli uniknąć przerw w zatrudnieniu.

  • Relacje z pracodawcą – podjęcie rozmów na temat odejścia może pomóc w rozwiązaniu umowy w sposób polubowny.

Najlepszy moment na zmianę pracy to ten, w którym masz pewność, że nowa rola będzie lepiej dopasowana do Twoich potrzeb i możliwości. Podejmowanie decyzji z wyprzedzeniem pozwala na spokojne i kontrolowane przejście między miejscami pracy.

Wypowiedzenie umowy o pracę po urlopie macierzyńskim – kiedy złożyć je najwcześniej?

Jeżeli pracownica chciałaby jak najszybciej odejść z pracy po urlopie macierzyńskim, to może złożyć wypowiedzenie umowy o pracę w dowolnym momencie urlopu macierzyńskiego – wówczas urlop macierzyński zakończy się wraz z okresem trwania wypowiedzenia.

Myślisz o zmianie pracy? Zajrzyj do naszej zakładki z ofertami pracy we Wrocławiu!

Urlop wypoczynkowy po urlopie macierzyńskim a wypowiedzenie

Zgodnie z art. 163 § 3 Kodeksu pracy, na wniosek pracownicy udziela się jej urlopu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. Oznacza to, że pracownica może wykorzystać urlop wypoczynkowy tuż po formalnym powrocie do pracy po urlopie macierzyńskim, nawet bez konieczności fizycznego powrotu do pracy.

Złożenie wypowiedzenia po urlopie macierzyńskim wraz z wnioskiem urlopowym – przepisy

Nic nie stoi na przeszkodzie, by złożyć wypowiedzenie umowy o pracę po urlopie macierzyńskim wraz z wnioskiem o urlop wypoczynkowy. Nie obowiązuje tutaj regulacja wynikająca z art. 41 Kodeksu pracy, zgodnie z którą nie jest możliwe wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi przebywającemu na urlopie, bowiem w takiej sytuacji z inicjatywą rozwiązania umowy wychodzi pracownik.

Urlop wypoczynkowy a wypowiedzenie umowy o pracę po macierzyńskim

Jeżeli zatem pracownica złoży wypowiedzenie umowy na czas nieokreślony po urlopie macierzyńskim wraz z wnioskiem urlopowym, to nie ma przeszkód, by okres wypowiedzenia i wliczony w niego czas urlopu stanowiły bezpośrednią kontynuację urlopu macierzyńskiego.

Warunkiem jednak jest zgoda pracodawcy na udzielenie kobiecie w okresie wypowiedzenia umowy o pracy po macierzyńskim urlopu, który nabyła w danym roku kalendarzowym. W myśl bowiem art. 167[1] Kodeksu pracy, w okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu. Takie zastosowanie jednakże nie dotyczy urlopu zaległego, za który – jeśli niemożliwe jest jego wykorzystanie – przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Odpowiadając na pytanie postawione przez naszą Czytelniczkę, pracownica wypowiadająca umowę po macierzyńskim ma obowiązek wykorzystać przysługujący jej urlop wypoczynkowy, który nabyła w danym roku, jeżeli pracodawca jej go udzieli. Jeżeli nie, to przysługuje jej ekwiwalent pieniężny.

Pracodawca może, ale nie musi „wysłać” ją na urlop wypoczynkowy po macierzyńskim (ale wyłącznie ten, do którego nabyła prawo w danym roku), zaś za urlop zaległy, jeżeli nie może zostać wykorzystany, przysługuje wyłącznie ekwiwalent pieniężny.

Może Cię zainteresować także:

 

Czy pracodawca może wypowiedzieć umowę po urlopie macierzyńskim?

Skoro do wypowiedzenia umowy po urlopie macierzyńskim może dojść z inicjatywy pracownika, czy jest to możliwe ze strony pracodawcy? Okazuje się, że tak, ponieważ okres ochronny dotyczy tylko przebywania na urlopie macierzyńskim. Z drugiej strony pracodawcę czekają tu jednak pewne ograniczenia.

Może się okazać, że powrót po zakończeniu urlopu macierzyńskiego będzie utrudniony, ponieważ firma zatrudniła na dotychczasowym stanowisku nową osobę. Pracodawca może teoretycznie rozwiązać umowę, jednak tutaj też obowiązuje pewna ochrona stanowiska pracy.

Jego obowiązkiem jest przycięcie do pracy pracownicy po urlopie macierzyńskim, jednak w przypadku braku dotychczasowego stanowiska pracy, pracodawca musi umożliwić takiej osobie zatrudnienie na stanowisku równorzędnym, które odpowiada jego kwalifikacjom zawodowym. Warunki pracy, w tym również wynagrodzenie powinno być nie mniej korzystne niż przed urlopem. Jeżeli jednak pracodawca nie ma możliwości przeniesienia pracownika na inne stanowisko pracy odpowiadające jego kwalifikacjom, może zdecydować się na rozwiązanie umowy.

Wypowiedzenie umowy o pracę po urlopie rodzicielskim

W przypadku urlopu rodzicielskiego stosuje się przepisy związane z udzieleniem urlopu wychowawczego. To oznacza, że pracodawca nie może zwolnić pracownika nawet przez 12 miesięcy od momentu powrotu do pracy z urlopu rodzicielskiego.

W tym przypadku ma zastosowanie art. 186⁸, który brzmi następująco:

„§  1. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o:

1) udzielenie urlopu wychowawczego – do dnia zakończenia tego urlopu;

2) obniżenie wymiaru czasu pracy – do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy”.

Podobnie jak w przypadku urlopu macierzyńskiego, rozwiązanie umowy przez pracodawcę jest możliwe wyłącznie w przypadku ogłoszenia upadłości, likwidacji pracodawcy oraz pojawienia się przyczyn uzasadniających rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Czy można odejść z pracy bezpośrednio po powrocie z macierzyńskiego?

Wielu młodych rodziców rozważa zmianę pracodawcy zaraz po zakończeniu urlopu macierzyńskiego. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, pracownik ma pełne prawo do złożenia wypowiedzenia zaraz po powrocie, niezależnie od tego, czy wykorzystał cały urlop macierzyński, czy tylko jego część. Nie obowiązuje tutaj żadna dodatkowa ochrona stosunku pracy, ponieważ ochrona ta wygasa wraz z zakończeniem urlopu macierzyńskiego.

Warto jednak pamiętać, że zakończenie stosunku pracy wiąże się z określonym okresem wypowiedzenia, który zależy od stażu pracy u danego pracodawcy. Jeśli pracownik chce szybciej zakończyć współpracę, może skorzystać z porozumienia stron.

Dodatkowo, warto zaznaczyć, że powrót do pracy po urodzeniu dziecka nie wpływa na prawo do zasiłku macierzyńskiego, który przysługuje za cały okres urlopu. Pracownik nie traci też prawa do urlopu wypoczynkowego ani innych świadczeń. Przed podjęciem decyzji o odejściu warto jednak przeanalizować swoją sytuację zawodową i rodzinną, by ocenić, czy zmiana pracy rzeczywiście jest najlepszym rozwiązaniem.

Jak przygotować się do rozmowy z pracodawcą?

Zmiana pracy po urlopie macierzyńskim może być trudnym momentem – zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy. Przepisy prawa nie nakładają na pracownika obowiązku informowania o planach odejścia z wyprzedzeniem, ale warto przeprowadzić rozmowę w sposób profesjonalny i dobrze się do niej przygotować.

Jeśli powodem zmiany są obowiązki rodzicielskie, konieczność elastycznych godzin pracy czy chęć pracy zdalnej, warto otwarcie, lecz taktownie o tym wspomnieć. W wielu przypadkach możliwe jest wypracowanie alternatywnego rozwiązania, takiego jak elastyczny grafik czy praca hybrydowa. Pracownik może też zapytać o możliwość skorzystania z innych form urlopu – np. urlopu wychowawczego lub części urlopu macierzyńskiego, jeśli nie został on jeszcze w pełni wykorzystany.

Warto pamiętać, że pracodawca ma swoje obowiązki względem pracownika wracającego po urlopie macierzyńskim. Powinien zapewnić mu stanowisko zgodne z kwalifikacjami i dotychczasowymi warunkami zatrudnienia. Dobra, spokojna i rzeczowa rozmowa pozwoli uniknąć nieporozumień i umożliwi wypracowanie optymalnego rozwiązania dla obu stron.

Urlopów związanych z rodzicielstwem a ryzyko zwolnienia dyscyplinarnego – co warto wiedzieć

W praktyce bardzo często pojawia się pytanie, czy w trakcie urlopów związanych z rodzicielstwem, a w szczególności w czasie urlopu macierzyńskiego, pracownica może zostać zwolniona w trybie natychmiastowym. Odpowiedź brzmi: co do zasady nie, jednak istnieją wyjątki, które warto znać, aby świadomie oceniać swoją sytuację prawną.

Zwolnienie dyscyplinarne jest szczególnym trybem rozwiązania umowy o pracę i może nastąpić wyłącznie w przypadku ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, popełnienia przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnianie lub zawinionej utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy. Ochrona wynikająca z urlopu macierzyńskiego nie znosi całkowicie tej możliwości, ale znacząco ją ogranicza. Pracodawca musi wykazać istnienie wyjątkowych, jednoznacznych przesłanek, a także dochować rygorystycznych wymogów formalnych.

W praktyce oznacza to, że zwolnienie dyscyplinarne w czasie urlopu macierzyńskiego jest możliwe jedynie wtedy, gdy naruszenie obowiązków nastąpiło przed rozpoczęciem urlopu lub ma charakter ciągły i rażący. Co istotne, pracodawca musi udowodnić, że działa w granicach prawa i że nie wykorzystuje trybu dyscyplinarnego jako pretekstu do obejścia ochrony rodzicielskiej. W takich sprawach sądy pracy badają nie tylko samą przyczynę rozwiązania umowy, ale również moment jej ujawnienia i proporcjonalność sankcji.

Warto też pamiętać, że w trakcie urlopu macierzyńskiego pracownica nie świadczy pracy, dlatego zakres obowiązków, które mogłyby zostać naruszone, jest w praktyce bardzo ograniczony. To sprawia, że ryzyko skutecznego zwolnienia dyscyplinarnego w tym okresie jest niskie, choć nie zerowe. W razie jakichkolwiek wątpliwości zawsze warto skonsultować się z prawnikiem lub złożyć odwołanie do sądu pracy, ponieważ błędne zastosowanie trybu dyscyplinarnego może skutkować przywróceniem do pracy lub odszkodowaniem.

Zwolnienie lekarskie w czasie urlopu macierzyńskiego i obowiązki pracodawcy po powrocie

Kolejnym zagadnieniem, które budzi wiele wątpliwości, jest relacja między zwolnieniem lekarskim a urlopem macierzyńskim oraz sytuacja pracownicy po jego zakończeniu. Warto jasno podkreślić, że w czasie urlopu macierzyńskiego nie można korzystać ze zwolnienia lekarskiego, ponieważ urlop ten ma pierwszeństwo przed innymi usprawiedliwionymi nieobecnościami w pracy. Zasiłek macierzyński zastępuje w tym okresie wynagrodzenie chorobowe, a ewentualne problemy zdrowotne nie zmieniają podstawy nieobecności.

Inaczej wygląda sytuacja po zakończeniu urlopu macierzyńskiego. Jeżeli pracownica nie jest zdolna do pracy, może bezpośrednio po nim przejść na zwolnienie lekarskie, pod warunkiem że lekarz stwierdzi niezdolność do pracy. Jest to rozwiązanie w pełni legalne i często stosowane, zwłaszcza gdy powrót do obowiązków zawodowych jest utrudniony ze względów zdrowotnych lub psychofizycznych.

Po powrocie pracownicy z urlopu macierzyńskiego pracodawca ma obowiązek dopuścić ją do pracy na dotychczasowym stanowisku lub – jeżeli nie jest to możliwe – na stanowisku równorzędnym, zgodnym z kwalifikacjami. Oznacza to, że pracodawca dysponował odpowiednim zakresem obowiązków i warunków pracy już w momencie planowania powrotu pracownicy. Nie może on uzależniać dopuszczenia do pracy od dodatkowych warunków ani traktować nieobecności rodzicielskiej jako pretekstu do pogorszenia sytuacji zawodowej.

W praktyce zdarza się, że bezpośrednio po macierzyńskim pracownica decyduje się na zwolnienie lekarskie, a następnie na złożenie wypowiedzenia. Jest to rozwiązanie dopuszczalne, o ile nie narusza zasad współżycia społecznego i nie ma charakteru nadużycia prawa. Każdy taki przypadek należy jednak oceniać indywidualnie, pamiętając, że prawo pracy w tym obszarze w szczególny sposób chroni rodziców, ale jednocześnie wymaga uczciwego działania obu stron stosunku pracy.

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_92240307_m%C5%82ody-wielozadaniowy-businessmam-ubiera%C5%82-w-kostiumu-pracuje-z-laptopem-i-dokumentami-siedzi-z-jej.html