Gwarancja to dobrowolne zobowiązanie gwaranta, najczęściej producenta, do zapewnienia określonej jakości towaru. Stanowi ona dodatkową ochronę dla konsumenta, niezależną od ustawowej odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru z umową. Choć gwarancja nie jest obowiązkowa, jej obecność może znacząco wpłynąć na decyzję zakupową klienta.

Czym jest gwarancja i kto może być gwarantem?

Gwarancja to oświadczenie gwarancyjne, w którym gwarant określa swoje obowiązki wobec kupującego w przypadku, gdy sprzedany towar nie spełnia określonych właściwości. Gwarantem może być producent, importer, dystrybutor lub sprzedawca. Oświadczenie to powinno być sformułowane jasno i zrozumiale, w języku polskim, i zawierać:

  • Nazwę i adres gwaranta.
  • Procedurę korzystania z gwarancji.
  • Wskazanie rzeczy objętych gwarancją.
  • Warunki gwarancji.
  • Informację o niezależności gwarancji od odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru z umową.

W przypadku braku dokumentu gwarancyjnego, konsument ma prawo żądać jego wydania na papierze lub innym trwałym nośniku. Brak takiego dokumentu nie ogranicza uprawnień kupującego wynikających z gwarancji.

Obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego

Gwarant, w ramach oświadczenia gwarancyjnego, zobowiązuje się do wykonania określonych działań w przypadku ujawnienia wady towaru. Do obowiązków gwaranta mogą należeć:

  • Naprawa towaru.
  • Wymiana towaru na nowy.
  • Zwrot zapłaconej kwoty.
  • Zapewnienie innych usług, np. bezpłatne holowanie w przypadku awarii pojazdu.

Kupujący, korzystając z uprawnień wynikających z gwarancji, powinien dostarczyć wadliwy towar na koszt gwaranta do miejsca wskazanego w gwarancji lub miejsca wydania towaru. Jeśli wada powinna zostać usunięta na miejscu (np. w przypadku dużych gabarytów), konsument jest zobowiązany udostępnić towar gwarantowi.

Termin wykonania obowiązków przez gwaranta powinien być określony w oświadczeniu gwarancyjnym. Jeśli nie został wskazany, gwarant powinien wykonać swoje obowiązki niezwłocznie, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia dostarczenia mu towaru przez konsumenta.

Gwarancja a odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru z umową

Warto pamiętać, że gwarancja nie wyłącza, nie ogranicza ani nie zawiesza uprawnień kupującego wynikających z przepisów o odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru z umową. Oznacza to, że konsument może dochodzić roszczeń zarówno na podstawie gwarancji, jak i rękojmi.

W przypadku skorzystania z gwarancji, termin do wykonania uprawnień z tytułu niezgodności towaru z umową ulega zawieszeniu od dnia zawiadomienia sprzedawcy o wadzie. Termin ten biegnie dalej od dnia odmowy przez gwaranta wykonania obowiązków wynikających z gwarancji albo bezskutecznego upływu czasu na ich wykonanie.

Podsumowując, gwarancja stanowi dodatkowe zabezpieczenie dla konsumenta, ale nie zastępuje ustawowej odpowiedzialności sprzedawcy. Dlatego przed dokonaniem zakupu warto zapoznać się zarówno z warunkami gwarancji, jak i przysługującymi prawami z tytułu niezgodności towaru z umową.

Jakie informacje powinien zawierać dokument gwarancyjny i jak go czytać?

Dokument gwarancyjny to kluczowy element przy dochodzeniu roszczeń z tytułu gwarancji. W praktyce przybiera on różne formy – może być częścią instrukcji obsługi, osobnym załącznikiem do faktury lub nawet cyfrowym dokumentem przesłanym na maila. Niezależnie od formy, musi on zawierać konkretne dane, które umożliwią kupującemu korzystanie z przysługujących mu uprawnień kupującego wynikających z gwarancji.

Dokument powinien zawierać:

  • dokładny adres gwaranta,
  • opis obowiązków gwaranta i uprawnień kupującego,
  • informacje o warunkach gwarancji,
  • termin gwarancji oraz datę jego rozpoczęcia (najczęściej biegnie od dnia zakupu lub chwili ujawnienia wady),
  • sposób usunięcia wady fizycznej rzeczy,
  • wskazanie miejsca wskazanego do zwrotu wadliwego towaru,
  • adnotację, że gwarancja nie wpływa na odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu niezgodności rzeczy sprzedanej z umową.

Oświadczenie gwarancyjne utrwalone powinno być napisane jasnym językiem, tak aby przeciętny konsument nie miał wątpliwości co do jego treści. W przypadku niejasności, gwarancji ponosi gwarant obowiązek doprecyzowania zasad. Ważne, by zachować kopię dokumentu – może być niezbędna w razie sporu.

Złożenie oświadczenia gwarancyjnego przez sprzedawcę lub producenta nie powinno być traktowane jako gest dobrej woli – to formalna deklaracja. Gdy dochodzi do reklamacji, treści oświadczenia gwarancyjnego stają się podstawą do rozstrzygania sporu między kupującym a gwarantem wykonania obowiązków wynikających z gwarancji.

Gwarancja a rękojmia – co wybrać i kiedy?

Kupując towar konsumpcyjny, konsumenci często nie wiedzą, że przysługują im równolegle dwa źródła ochrony: gwarancja oraz odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru z umową, czyli rękojmia. Wybór między tymi rozwiązaniami zależy od okoliczności wynikających z danej sytuacji.

Gwarancja to dodatkowe zobowiązanie udzielane przez gwaranta (np. producenta), dobrowolne i często bardziej elastyczne, jeśli chodzi o zakres ochrony. Może trwać dłużej niż rękojmia, obejmować inne przypadki niż tylko wady fabryczne i zawierać dodatkowe świadczenia, jak naprawa na miejscu. Z kolei rękojmia to ustawowe prawo konsumenta, które wiąże sprzedawcę niezależnie od gwarancji.

Z tytułu gwarancji konsument może domagać się naprawy, wymiany towaru, a nawet zwrotu pieniędzy. Z kolei z tytułu niezgodności towaru z umową może żądać obniżenia ceny, usunięcia wady lub – w określonych przypadkach – odstąpić od umowy. Warto przy tym pamiętać, że:

  • Termin gwarancji biegnie zazwyczaj od momentu wydania towaru lub ujawnienia wady.
  • Rękojmia trwa dwa lata od chwili dostarczenia rzeczy wolnej od wad.
  • Skorzystanie z jednego uprawnienia nie wyklucza drugiego – można równocześnie żądać np. usunięcia wady fizycznej rzeczy w ramach gwarancji i powołać się na rękojmię, jeśli gwarant nie spełni obowiązków.

Warto mieć świadomość, że zawiesza uprawnień kupującego wynikających z gwarancji okres rozpatrywania reklamacji. Po bezskutecznym upływie czasu na jej realizację, klient może domagać się swoich praw z innego tytułu.

Co zrobić, gdy gwarant nie wywiązuje się z obowiązków?

Niestety, nie każda gwarancja jest realizowana zgodnie z jej założeniami. W takich przypadkach konsument powinien wiedzieć, jakie ma uprawnienia kupującego i jak może egzekwować obowiązki gwaranta.

Jeśli gwarant wydania towaru lub usługi nie spełnia swoich obietnic, w pierwszej kolejności należy skontaktować się z firmą – najlepiej na piśmie. Wskazane jest, aby zgłoszenie zawierało:

  • numer dokumentu zakupu,
  • opis wady i moment jej ujawnienia,
  • kopię dokumentu gwarancyjnego,
  • wyraźne żądanie z tytułu gwarancji.

W przypadku braku reakcji lub odmowy, warto zgłosić sprawę do miejskiego rzecznika konsumentów. W skrajnych przypadkach możliwe jest także dochodzenie roszczeń na drodze sądowej, choć wcześniej warto wyczerpać polubowne formy rozwiązania sporu. Także w sprawie sprzedanego towaru konsumpcyjnego.

Pamiętajmy, że zgodnie z przepisami, obowiązany udzielić kupującemu jasnych informacji o przysługujących mu prawach jest nie tylko gwarant, ale również sprzedawca. Brak reakcji lub niepełne informacje to naruszenie praw konsumenta.

W przypadku wad, termin gwarancji biegnie dalej od dnia usunięcia usterki – jeśli usterka powróci, okres ten może zostać ponownie wydłużony. Klient nie traci więc ochrony z powodu jednej reklamacji, o ile działa zgodnie z zapisami dokumentu gwarancyjnego.

Nie zapominajmy również, że obowiązki gwaranta są niezależne od tego, czy właściwość sprzedanego towaru wskazywała na potencjalne ryzyko. Nawet jeśli wada wynika z typowego zużycia, jej zakres musi odpowiadać normom określonym umową kupującemu.

Źródło zdjęcia: https://pixabay.com/pl/photos/wi%C4%85%C5%BC%C4%85ca-umowa-kontrakt-bezpieczne-948442/