Czy na wypowiedzeniu mogę iść na L4 – to pytanie wraca jak bumerang zawsze wtedy, gdy w czasie rozstania z firmą dopada nas choroba albo czeka nas zaplanowany zabieg. Z jednej strony pojawia się stres związany z zakończeniem współpracy, z drugiej – realne problemy zdrowotne, które uniemożliwiają normalne wykonywanie obowiązków. W głowie rodzi się więc wątpliwość: czy zwolnienie lekarskie pracownika w okresie wypowiedzenia jest „dozwolone” i jak wpływa na umowę o pracę? W tym artykule wyjaśniam krok po kroku, jakie masz prawa przy L4 na wypowiedzeniu, czy zwolnienie lekarskie przedłuża okres wypowiedzenia, kto płaci za czas choroby i co dzieje się po ustaniu stosunku pracy.

L4 na wypowiedzeniu – czy to w ogóle legalne?

Na początek najważniejsze: tak, możesz iść na zwolnienie lekarskie w okresie wypowiedzenia. Jeżeli Twój stan zdrowia rzeczywiście uniemożliwia wykonywanie pracy, lekarz ma pełne prawo wystawić Ci zwolnienie lekarskie (e-ZLA), nawet jeśli umowa jest już w fazie rozwiązywania.

Przepisy nie wprowadzają zakazu korzystania z L4 w okresie wypowiedzenia, niezależnie od tego, czy:

  • wypowiedzenie wręczył Ci pracodawca,
  • czy to Ty zdecydowałeś się złożyć wypowiedzenie danemu pracodawcy.

Kluczowe jest to, że:

  • o L4 decyduje stan zdrowia, a nie etap trwania umowy o pracę;
  • lekarz wystawia zaświadczenie na podstawie obiektywnej oceny Twojej niezdolności do pracy z powodu choroby;
  • pracodawca nie ma prawa „odmówić” uznania prawidłowo wystawionego zwolnienia lekarskiego.

Co ważne, w czasie L4 w okresie wypowiedzenia przysługuje Ci:

  • wynagrodzenie chorobowe (przez część okresu niezdolności do pracy), a następnie
  • zasiłek chorobowy, jeśli niezdolność się przedłuża i spełniasz warunki do wypłaty świadczenia.

Czy zwolnienie lekarskie przedłuża okres wypowiedzenia?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań: czy L4 na wypowiedzeniu wydłuża okres wypowiedzenia? A może zwolnienie lekarskie przedłuża okres wypowiedzenia automatycznie?

Odpowiedź jest prosta: co do zasady choroba nie przedłuża okresu wypowiedzenia. Okres wypowiedzenia biegnie normalnie, niezależnie od tego, czy w tym czasie przebywasz na zwolnieniu lekarskim, czy świadczysz pracę. Po upływie okresu wypowiedzenia umowa o pracę rozwiązuje się w zwykłym, zaplanowanym terminie.

Dla porządku: często spotykane sformułowania w stylu „zwolnienie lekarskie przedłuża okres wypowiedzenia” albo „L4 wydłuża okresu wypowiedzenia” są po prostu mitem. Poprawnie jest powiedzieć, że zwolnienie lekarskie nie wydłuża okresu wypowiedzenia, a umowa kończy się z końcem okresu wypowiedzenia wskazanego w wypowiedzeniu.

W praktyce oznacza to, że:

  • zwolnienie lekarskie nie przedłuża okresu wypowiedzenia, nawet jeśli trwa przez cały ten czas;
  • po zakończeniu okresu wypowiedzenia stosunek pracy ustaje – choroba nie „dokleja” dodatkowych dni zatrudnienia;
  • jeśli po ustaniu stosunku pracy nadal jesteś niezdolny do pracy, możesz pobierać zasiłek chorobowy, ale już nie od pracodawcy, tylko z ZUS.

Mit o tym, że zwolnienie lekarskie przedłuża okres wypowiedzenia, często wynika z pomieszania dwóch różnych zasad:

  1. Zakaz wypowiedzenia w czasie choroby – pracodawca co do zasady nie może zwolnić pracownika (wręczyć mu wypowiedzenia umowy o pracę) w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności z powodu choroby.
  2. Skuteczność wcześniej złożonego wypowiedzenia – jeśli wypowiedzenie zostało złożone jeszcze przed chorobą, L4 w okresie wypowiedzenia nie cofa ani nie przedłuża tego wypowiedzenia.

Czyli:

  • przed chorobą można skutecznie złożyć wypowiedzenie,
  • w czasie choroby pracodawca nie powinien dopiero wówczas wręczać wypowiedzenia,
  • ale jeśli wypowiedzenie już złożono, choroba nie zatrzymuje biegu okresu wypowiedzenia.

Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy w okresie wypowiedzenia

Skoro wiadomo już, że możesz iść na L4 na wypowiedzeniu, pojawia się kolejne pytanie: kto płaci za czas niezdolności do pracy?

W polskim systemie ubezpieczeń schemat wygląda tak:

  • przez pierwsze dni choroby w danym roku kalendarzowym pracownik otrzymuje od pracodawcy wynagrodzenie chorobowe (wypłacane z tytułu wynagrodzenia za czas choroby),
  • po wykorzystaniu tego limitu wypłatę przejmuje ZUS, wypłacając zasiłek chorobowy z tytułu ubezpieczenia chorobowego.

Standardowo:

  • osoby poniżej 50. roku życia otrzymują wynagrodzenie chorobowe przez 33 dni w roku,
  • po ukończeniu 50 lat – przez 14 dni,
    a następnie przysługuje zasiłek chorobowy.

W okresie wypowiedzenia działa to tak samo:

  • jeśli choroba zaczyna się i trwa w ramach tych pierwszych dni, przysługuje Ci wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy;
  • jeśli limit został już wcześniej wykorzystany, od początku L4 w okresie wypowiedzenia pieniądze wypłaca ZUS w formie zasiłku chorobowego;
  • jeżeli nie podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu (np. na niektórych umowach cywilnoprawnych), to zasiłek chorobowy może Ci nie przysługiwać.

Ważne jest, że okres wypowiedzenia nie wpływa na sam mechanizm wypłaty świadczeń – liczy się przede wszystkim podleganie ubezpieczeniu chorobowemu oraz łączna długość niezdolności do pracy.

L4 po ustaniu stosunku pracy – zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne

Może się zdarzyć, że Twoje zwolnienie lekarskie wykracza poza koniec okresu wypowiedzenia. Co wtedy?

Jeżeli jesteś nadal niezdolny do pracy po ustaniu stosunku pracy, a niezdolność do pracy z powodu choroby powstała:

  • w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego (czyli gdy umowa o pracę jeszcze obowiązywała), albo
  • w krótkim czasie po jej zakończeniu,

to nadal możesz otrzymywać zasiłek chorobowy. Po rozwiązaniu umowy:

  • świadczenie wypłaca już Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie były pracodawca;
  • warunkiem jest udokumentowana niezdolność do pracy i nieprzekroczenie maksymalnego okresu pobierania zasiłku chorobowego.

Jeżeli Twoja niezdolność do pracy trwa długo, a lekarze przewidują, że dalsze leczenie i rehabilitacja mogą umożliwić powrót do pracy, możesz ubiegać się o:

  • świadczenie rehabilitacyjne – wypłacane po wyczerpaniu okresu zasiłkowego,
  • pobierania świadczenia rehabilitacyjnego można domagać się maksymalnie przez 12 miesięcy, o ile lekarz orzecznik uzna, że dalsze leczenie rokuje poprawę stanu zdrowia.

Wniosek: nawet po rozwiązaniu umowy o pracę nie zostajesz „bez niczego” – o ile spełniasz warunki do otrzymania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego.

Czy pracodawca może zwolnić pracownika na L4 w okresie wypowiedzenia?

Tutaj warto rozróżnić dwie sytuacje:

1. Wypowiedzenie przed chorobą

Jeśli to pracodawca wcześniej zdecydował się złożyć wypowiedzenie (albo Ty wypowiedziałeś umowę), a dopiero później zachorowałeś, to:

  • okres wypowiedzenia biegnie normalnie,
  • umowa rozwiązuje się z upływem okresu wypowiedzenia,
  • L4 nie wpływa na fakt, że praca rozwiązuje się w planowanym terminie.

Zwolnienie lekarskie nie powoduje cofnięcia ani zawieszenia złożonego już wypowiedzenia umowy o pracę. Nie następuje też automatyczna modyfikacja warunków umowy czy zmiana rodzaju umowy.

2. Choroba przed wypowiedzeniem

Jeśli już jesteś na L4, a pracodawca dopiero chciałby wręczyć Ci wypowiedzenie umowy o pracę, to co do zasady:

  • nie może zwolnić pracownika w czasie usprawiedliwionej nieobecności z powodu choroby,
  • wyjątkiem są szczególne przypadki, np. upływ długotrwałego okresu nieobecności, który umożliwia rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia, albo ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych.

Z drugiej strony Ty jako pracownik możesz:

  • złożyć wypowiedzenie również wtedy, gdy jesteś na L4,
  • samodzielnie zdecydować, że chcesz rozwiązać umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia w czasie choroby.

Przepisy nie zabraniają pracownikowi złożenia wypowiedzenia w czasie zwolnienia lekarskiego – to Twoje jednostronne oświadczenie woli, którego pracodawca nie może „zablokować”.

L4 a dorabianie – czego nie wolno robić w okresie wypowiedzenia?

Pokusa jest spora: skoro i tak kończysz współpracę, a jesteś na L4, to może dałoby się gdzieś dorobić albo intensywnie zaangażować w nową pracę? Niestety – zwolnienie lekarskie ma służyć leczeniu i powrotowi do zdrowia, a nie pracy zarobkowej.

Na co musisz uważać:

  • Zasiłek chorobowy i wynagrodzenie chorobowe przysługują pod warunkiem, że wykorzystujesz zwolnienie zgodnie z celem – czyli leczysz się, a nie pracujesz.
  • ZUS ma prawo kontrolować sposób wykorzystywania L4 – również w okresie wypowiedzenia i po ustaniu stosunku pracy.
  • Jeśli ZUS stwierdzi, że pracownik wykonywał pracę zarobkową lub działał w sposób sprzeczny z celem zwolnienia (np. ciężka praca fizyczna przy L4 z powodu problemów z kręgosłupem), może wstrzymać wypłatę zasiłku chorobowego, zażądać zwrotu świadczeń, a nawet zakwestionować zasadność zwolnienia lekarskiego.

Inaczej mówiąc – L4 na wypowiedzeniu nie daje „licencji na dorabianie”. Nawet jeśli formalnie nie łączy Cię już silna więź z pracodawcą, nadal odpowiadasz przed ZUS za to, że korzystasz ze zwolnienia lekarskiego zgodnie z jego przeznaczeniem.

Jak mądrze korzystać z L4 w okresie wypowiedzenia – praktyczne wskazówki

Jeżeli zastanawiasz się, czy na wypowiedzeniu mogę iść na L4, warto podejść do sprawy spokojnie i świadomie.

1. Kieruj się stanem zdrowia, a nie emocjami

  • Zwolnienie lekarskie powinno wynikać z rzeczywistej niezdolności do pracy z powodu choroby, a nie z chęci „odegrania się” na pracodawcy.
  • Pamiętaj, że lekarz wystawia L4 na podstawie oceny medycznej – to nie jest narzędzie do załatwiania konfliktów w firmie.

2. Sprawdź, z czego będziesz mieć wypłaty

  • zobacz, ile dni wynagrodzenia chorobowego wykorzystałeś już w danym roku;
  • ustal, czy i od kiedy przysługuje Ci zasiłek chorobowy;
  • upewnij się, że podlegałeś ubezpieczeniu chorobowemu, aby mieć prawo do świadczeń.

3. Pamiętaj, że L4 nie zatrzymuje wypowiedzenia

  • Po prostu: zwolnienie lekarskie nie wydłuża okresu wypowiedzenia.
  • Umowa kończy się z ostatnim dniem okresu wypowiedzenia, a dalsze świadczenia chorobowe mogą być wypłacane już po ustaniu stosunku pracy.

4. Jeśli choroba się przedłuża – poznaj swoje prawa dalej

  • jeżeli Twój stan zdrowia po wyczerpaniu okresu zasiłkowego nadal nie pozwala wrócić do pracy, rozważ wniosek o świadczenie rehabilitacyjne;
  • pamiętaj, że najważniejsza jest pełna, rzetelna dokumentacja medyczna potwierdzająca niezdolność do pracy.

Podsumowanie – L4 na wypowiedzeniu bez mitów

Najważniejsze wnioski:

  • Tak – możesz iść na L4 w okresie wypowiedzenia, jeśli Twój stan zdrowia tego wymaga.
  • Zwolnienie lekarskie nie wydłuża okresu wypowiedzenia – umowa rozwiązuje się w terminie wskazanym w wypowiedzeniu, niezależnie od tego, czy w tym czasie jesteś na L4.
  • W okresie wypowiedzenia przysługuje Ci wynagrodzenie chorobowe, a następnie zasiłek chorobowy, jeśli spełniasz warunki ubezpieczenia chorobowego.
  • Po ustaniu stosunku pracy możesz nadal pobierać zasiłek chorobowy, a w razie potrzeby również świadczenie rehabilitacyjne, jeśli Twój stan zdrowia tego wymaga.
  • L4 nie jest narzędziem do „przedłużania” umowy o pracę, tylko elementem systemu ochrony zdrowia – warto korzystać z niego odpowiedzialnie.

Jeżeli Twoja sytuacja jest bardziej złożona (ciąża, kilka umów równocześnie, działalność gospodarcza obok etatu), warto skonsultować się indywidualnie z prawnikiem prawa pracy lub doradcą ZUS. Dzięki temu zyskasz pewność, że korzystasz ze swoich uprawnień w pełni i nie narażasz się na utratę świadczeń z tytułu wynagrodzenia i zasiłku chorobowego.

Źródło zdjęcia: https://pixabay.com/photos/computer-business-typing-keyboard-1149148/