Aby uniknąć nadużyć pracodawców w kwestii wypłaty zbyt niskiego wynagrodzenia, pod względem prawnym ma zastosowanie płaca minimalna. Jest ona poddawana waloryzacji, co ma odzwierciedlać zmieniające się warunki ekonomiczne w kraju. Sprawdzamy, kogo dotyczy minimalna krajowa, jak jest obliczana oraz ile wynosi w 2024 roku.

minimalna krajowa 2024

Ustalenie minimalnego wynagrodzenia za pracę ma swój cel. Z jednej strony ma zapewniać godziwą pensję za wykonywane obowiązki zawodowe. Z drugiej jej regularne podnoszenie w dobie wzrastających kosztów prowadzenia działalności może przyczynić się do zwiększającej się redukcji zatrudnienia. Ile wynosi minimalna krajowa 2024? Jakie są zasady podwyższania pensji minimalnej?

Minimalne wynagrodzenie za pracę

Zgodnie z treścią Ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, kwota wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może być niższa od wysokości minimalnego wynagrodzenia. Dotyczy to pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

Minimalne wynagrodzenie za pracę jest takie samo dla wszystkich pracujących na etacie. Na jego wysokość nie wpływa również staż pracy. W przypadku, gdy wynagrodzenie za pracę dla pracownika jest niższe niż wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę, które może wynikać z określonych terminów wypłat niektórych składników wynagrodzenia lub z rozkładu czasu pracy, pracodawca musi zrealizować wyrównanie, a więc uzupełnić wynagrodzenie.

Minimalna krajowa dotyczy również osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, ale w niepełnym wymiarze czasu pracy. Pracownik zatrudniony w takim trybie otrzymuje kwotę proporcjonalną do liczby godzin pracy przepracowanych w danym miesiącu.

Minimalna krajowa a płaca zasadnicza

Ustalenie płacy minimalnej nie odnosi się wyłącznie do płacy zasadniczej. Dotyczy ona bowiem oprócz płacy zasadniczej również pozostałych świadczeń wynikających z zatrudnienia.

Do obliczenia wysokości wynagrodzenia pracownika, które nie może być niższe niż płaca minimalna, uwzględnia się przysługujące mu składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, zaliczone według zasad statystyki zatrudnienia i wynagrodzeń określonych przez Główny Urząd Statystyczny do wynagrodzeń osobowych (art. 6 Ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę). Należą do nich:

1) wynagrodzenia zasadnicze w formie czasowej, akordowej, prowizyjnej i innej;

2) dodatki za staż pracy oraz inne dodatki (dodatkowe wynagrodzenia) za szczególne właściwości pracy, szczególne kwalifikacje lub warunki pracy;

3) premie i nagrody regulaminowe i uznaniowe;

4) dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych;

5) wynagrodzenia dodatkowe za prace wykonywane w obowiązującym wymiarze czasu pracy, ale niewynikające z zakresu czynności;

6) wynagrodzenia za czynności przewidziane do wykonania poza normalnymi godzinami pracy w zakładzie lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę typu dyżur czy pełnienie pogotowia domowego.

Jednocześnie określenie wysokości minimalnego wynagrodzenia jak wymienia serwis gov.pl nie dotyczy elementów takich jak:

1) nagroda jubileuszowa;

2) odprawa pieniężna pracownika wynikająca z przejścia na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy;

3) wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych;

4) dodatek do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej;

5) dodatek za staż pracy.

Wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę

Zgodnie z art. 2 Ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę jest corocznie przedmiotem negocjacji w ramach Rady Dialogu Społecznego. Ustalana w tej kwestii płaca jest ogłaszana przez Radę Ministrów na postawie stosownego rozporządzenia w danym roku.

Wysokość płacy minimalnej nie jest stała, ponieważ podlega waloryzacji względem określonych czynników. Jej podnoszenie wiąże się ze wzrostem kosztów ponoszonych przez pracodawcę, a jednocześnie kwoty świadczeń, które zależą od aktualnego minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Co ma wpływ na wysokość płacy minimalnej?

Podwyższenie płacy minimalnej jest wynikiem różnych czynników. Przede wszystkim art. 5 ustawy (Dz.U.2020.2207 t.j.) wskazuje, że wysokość minimalnego wynagrodzenia jest określona tak, aby przeciętna wysokość minimalnego wynagrodzenia w danym roku wzrastała w stopniu nie niższym niż prognozowany na dany rok wskaźnik cen.

W zależności od tego czynnika związanego z cenami, zwiększenie płacy minimalnej może wystąpić raz lub dwa razy w roku. Art. 3 ustawy wskazuje, że jeśli w kolejnym roku prognozowany wskaźnik cen wyniesie co najmniej 105%, w danym roku, a więc również w 2024, ustalane są dwa terminy zmiany wysokości wynagrodzeń minimalnych.

Kolejnymi czynnikami, które mają wpływ na ostateczną kwotę minimalnego wynagrodzenia, jest realny wzrost gospodarczy, a także postulaty różnych podmiotów takich jak związki zawodowe, organizacje pracodawców, czy eksperci ds. rynku pracy, które rząd w ustalaniu polityki płacowej może lub nie musi wziąć pod uwagę.

Podwyżki płacy minimalnej, które nastąpiły 2024 roku, są określone na podstawie Rozporządzenia w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2024 roku.

Minimalna krajowa 2024 – ile wynosi?

Minimalne wynagrodzenie przysługujące pracownikowi zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 września 2023 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2024 r. jest następujące:

  • od 1 stycznia 2024 roku wyniosło 4242 zł;

  • od 1 lipca 2024 roku wynosi 4300 zł.

Najniższe wynagrodzenie po tych dwóch podwyżkach to kwota brutto. Oznacza to, że do pracownika trafi mniejsza pensja pomniejszona o różne koszty związane z zatrudnieniem pracownika.

Minimalne wynagrodzenie za pracę na rękę

Aby uzyskać informację o tym, jaka jest pensja netto, należy od kwot na 2024 rok odliczyć poszczególne koszty. Są nimi:

1) składki na ubezpieczenia społeczne, czyli na ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenie rentowe i ubezpieczenie chorobowe;

2) składka na ubezpieczenie zdrowotne;

3) zaliczka na podatek dochodowy (PIT).

Biorąc pod uwagę płacę obowiązującą od 1 stycznia 2024 r. wynoszącą 4242 zł brutto, pracownik otrzyma kwotę w wysokości 3 221,98 zł netto. Przy odliczeniu powyższych kosztów od płacy minimalnej ustalonej od lipca, czyli 4300 zł brutto, do zatrudnionego trafi 3 261,53 zł netto.

W przypadku zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia, kwoty minimalnej krajowej netto mogą się nieco różnić od wyżej wymienionych stawek. Na wysokość takiej płacy wpływają w tej konkretnej sytuacji również cechy takie jak status studenta, wiek poniżej 26 lat, opłacanie ZUS u innego pracodawcy, a nawet decyzja o dobrowolnym opłacaniu składek na ubezpieczenie chorobowe.

Minimalna krajowa na niepełnym etacie

Jak wspomnieliśmy wyżej, pracownicy zatrudnieni na niepełny etat mają odzwierciedlenie w płacy minimalnej odnoszącej się do proporcjonalnie przepracowanych godzin. A jakich kwot ona dotyczy?

1) Płaca minimalna od stycznia 2024 roku:

  • 3/4 etatu – 3 181,50 zł brutto,

  • 1/2 etatu – 2 121 zł brutto,

  • 1/3 etatu – 1 414 zł brutto,

  • 1/4 etatu – 1 060,50 zł brutto.

2) Płaca minimalna od lipca 2024 roku:

  • 3/4 etatu – 3 225 zł brutto,

  • 1/2 etatu – 2 150 zł brutto,

  • 1/3 etatu – 1 433,33 zł brutto,

  • 1/4 etatu – 1 075 zł brutto.

Minimalna stawka godzinowa w 2024 roku

W rozporządzeniu wskazano, ile dokładnie wynosi minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych. Kwota również zwiększyła się dwukrotnie:

  • od 1 stycznia 2024 roku wyniosła 27,70 zł brutto,

  • od 1 lipca 2024 roku wynosi 28,10 zł brutto.

Ze względu na to, że są to kwoty brutto, minimalna stawka godzinowa na rękę, czyli netto dla osób pracujących na podstawie umowy zlecenie jest niższa i od lipca wynosi 22,70 zł. Jeśli pracownik zdecyduje się na dobrowolne odprowadzanie składki chorobowej, kwota netto stawki godzinowej wynosić będzie 22,07 zł.

Ile wynosi minimalne wynagrodzenie dla uczestnika PPK?

W związku z programem Pracownicze Plany Kapitałowe, który dotyczy pracowników zatrudnionych w wieku 18-69 lat, za które pracodawca odprowadza składki emerytalno-rentowe, wynagrodzenie nie trafi w pełnej puli do pracownika. Jeśli nie zrezygnuje w uczestnictwie, musi on zadeklarować wysokość wpłat na PPK, o które będzie pomniejszane jego comiesięczne wynagrodzenie.

Ile może wynosić wpłata pracownika? Zgodnie z zasadami Pracowniczych Planów Kapitałowych, może ona dotyczyć 2% wynagrodzenia. Istnieje również możliwość finansowania przez zatrudnionego wpłaty dodatkowej w wysokości do 2% wynagrodzenia. W sumie taka wpłata od pracownika wynosi maksymalnie 4%. Co więcej, osoba, która otrzymuje pensje nie wyższą niż 1,2-krotność minimalnego wynagrodzenia, ma też możliwość obniżenia wpłaty podstawowej do 0,5% wynagrodzenia.

Minimalna krajowa w 2024 roku – jaki koszt dla pracodawcy?

Wszelkie zmiany dotyczące minimalnej krajowej mają również wpływ na zwiększanie się wydatków podnoszonych przez firmę w związku z zatrudnianiem osoby z taką pensją. Ze względu na konieczność finansowania składek przez firmę, koszt dla pracodawcy minimalnej krajowej wynosi:

  • od 1 stycznia 2024 roku – 5 110,76 zł;

  • od 1 lipca 2024 roku – 5 180,64 zł.

Jeśli chodzi o poszczególne składki w 2024 roku, które musi pokryć pracodawca po obu terminach podwyżek minimalnej krajowej, są one następujące:

1) składka emerytalna w wysokości 9,76% – od stycznia 414,02 zł, od lipca 419,68 zł;

2) składka rentowa w wysokości 6,5% – od stycznia 275,73 zł, od lipca 279,50 zł;

3) składka wypadkowa w wysokości 1,67% – od stycznia 70,84 zł, od lipca 71,81 zł;

4) składka na Fundusz Pracy w wysokości 2,45% – od stycznia 103,93 zł, od lipca 105,35 zł;

5) składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w wysokości 0,10% – od stycznia 4,24 zł, od lipca 4,30 zł.

W sumie pracodawca oprócz wynagrodzenia minimalnego od 1 stycznia musiał zapłacić jeszcze kwotę 868,76 zł na składki ZUS, a od 1 lipca 2024 roku już przekazywać wpłaty w wysokości 880,64 zł na składki ZUS.

Jak wzrośnie minimalna krajowa w przyszłym roku?

W 2025 roku może spodziewać się, że płaca minimalna wzrośnie po raz kolejny. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazało, że proponowane kwoty na kolejny rok od 1 stycznia to:

1) minimalne wynagrodzenie za pracę – 4626 zł brutto (wzrost o 7,6%, czyli 326 zł względem kwoty od 1 lipca 2024 roku wynoszącej 4 300 zł brutto);

2) minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych – 30,20 zł brutto (wzrost o 7,5%, czyli o 2,10 zł względem kwoty od 1 lipca 2024 roku wynoszącej 28,10 zł brutto).

Jak wskazał resort rodziny prawdopodobnie w 2025 roku pracowników, którzy za swoją pracę otrzymują wynagrodzenie minimalne, będzie już ponad 3,1 mln osób.

Źródła zdjęć:

  • https://pl.123rf.com/photo_130852380_wachlarz-wykonany-z-dwustu-z%C5%82otych-polskich-banknot%C3%B3w-trzymanych-za-r%C4%99k%C4%99-m%C4%99%C5%BCczyzny.html
  • https://pl.123rf.com/photo_106123221_pieni%C4%85dze-w-walucie-polskiej-w-portfelu-na-bia%C5%82ym-tle-koncepcja-finans%C3%B3w.html