Czym jest metoda DCF? Jak ją wykorzystać? Zalety i wady wyceny metodą DCF

Metoda DCF (z ang.: „discounted cash flow”), to jedna z opcji wycen przedsiębiorstw, oparta o matematyczną formułę oceniającą wartość przyszłych przepływów pieniężnych w kontekście ryzyka inwestycyjnego. Wycena przedsiębiorstwa czy wycena spółki to nie wszystkie sytuacje, w których ta jest stosowana. Może ona również analizować bieżące wyniki finansowe spółki lub wartość jej aktywów.

 

Czy metoda DCF naprawdę jest tak skomplikowana jak prezentuje się na pierwszy rzut oka? Czy rzeczywiście jest to jeden z najlepszych sposobów wyceny firmy? Czym jest średni ważony koszt kapitału i co określamy jako stopę dyskonta? Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć w niniejszym materiale.

Metoda DCF, czyli zdyskontowane przepływy pieniężne

Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych to jedna z metod w ekonomii, dzięki którym wycena spółki lub jej części składowych może być wyjątkowo precyzyjna. W swych obliczenia bierze ona pod wzgląd nie tylko bieżącą sytuację finansową przedsiębiorstwa, ale również wartość przyszłych przepływów pieniężnych, starannie oszacowanych na podstawie teraźniejszej sytuacji.

Na pierwszy rzut oka może się ona wydawać dość skomplikowana (z uwagi na dużą ilość zmiennych, ujętych w mało przejrzysty wzór), jednak tak naprawdę tematykę tę można łatwo zrozumieć. Co ciekawe, początków metody DCF można upatrywać już w starożytności, kiedy to po raz pierwszy pożyczono pieniądze na procent – wynika stąd, że o to rozmawiamy o jednej z fundamentalnych kwestii w dziedzinie ekonomii, stanowiącej niemalże fundament racjonalnego na nią spojrzenia.

 

Na czym polega metoda DCF?

Jak już mieliśmy okazję wspomnieć wyżej, zastosowanie metody DCF może w łatwy sposób zobrazować nam wartość przedsiębiorstwa – dotyczy to zarówno wartości obecnej, jak i przyszłej. Nie trzeba jej jednak stosować wyłącznie do wyceny przedsiębiorstwa jako całości – z powodzeniem można analizować również poszczególne jego obszary, na przykład szacunki dotyczące bieżącej i przyszłej płynności finansowej („cash flow”) podmiotu.

Metoda DCF wykorzystuje podejście rachunku wartości pieniądza w czasie, dzięki czemu prowadzone obliczenia są niezwykle precyzyjne. Niemniej, jest to proces czasochłonny i wymagający, głównie z uwagi na ilość danych i zmiennych, jakie należy wziąć pod uwagę. Suma kosztów operacyjnych, kapitał obrotowy netto, podatek dochodowy, kapitał własny, wartość rezydualna papierów wartościowych i podobnych aktywów, prognozowana stopa zwrotu inwestycji… To tylko wierzchołek góry lodowej.

Do wyceny firmy metodą DCF warto podejść skrupulatnie – nawet najmniejszy błąd może oznaczać całkowite fiasko przedsięwzięcia, nie tylko generując niepotrzebne koszty, ale i grożąc poważniejszymi konsekwencjami w przypadku wykorzystywania błędnych danych.

---

Sprawdź też: Skąd wziąć pieniądze na własny biznes?

---

Metoda DCF a inne sposoby wyceny

Metoda DCF (Discounted Cash Flow) to jedna z najbardziej popularnych i precyzyjnych technik wyceny, ale jednocześnie wymaga od wyceniającego zaawansowanej analizy oraz solidnych założeń. W porównaniu z innymi metodami, DCF jest niezwykle podatna na przyjęte prognozy i może prowadzić do przeszacowania wartości, zwłaszcza w przypadku projektów, które jeszcze nie osiągnęły pełnego potencjału komercyjnego.

Kluczowym elementem jest tutaj odpowiednia stopa dyskontowa. Przyjęcie jej na zbyt niskim poziomie może nie oddać realnych ryzyk związanych z przedsięwzięciem, co może znacząco wpłynąć na wynik wyceny.

Jednakże DCF najlepiej sprawdza się w przypadku firm dojrzałych lub tych, które działają w stabilnych branżach i mają przewidywalne przepływy pieniężne. Dla takich podmiotów metoda ta jest idealna, ponieważ opiera się na prognozowaniu przyszłych dochodów w oparciu o dane historyczne i obecne warunki rynkowe.

W przypadku start-upów oraz firm działających w dynamicznie zmieniających się branżach, gdzie przyszłe przepływy pieniężne są trudniejsze do prognozowania, lepszym rozwiązaniem mogą okazać się inne metody, takie jak metoda Berkusa, Payne’a lub metoda odtworzeniowa. Te techniki pozwalają lepiej ocenić wartość firmy, kiedy brak jest pewności co do przyszłych zysków lub rozwój przedsiębiorstwa jest dopiero w fazie początkowej.

 

Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych – rodzaje

Zasadniczo możemy wyróżnić przynajmniej cztery warianty wchodzące w skład wyceny metodą DCF. Każdy z nich znajdzie nieco inne zastosowanie, zależnie od naszych potrzeb. Pierwszą z nich będzie FCFE, czyli metoda przepływów pieniężnych dla właścicieli kapitałów, która stosuje podejście własnościowe. Wolne przepływy pieniężne to saldo środków (nadwyżka lub niedobór) po uregulowaniu wszelkich zobowiązań wobec inwestorów. Daje ona pogląd na skuteczność i kompetencje zarządu spółki oraz słuszność (bądź nie) aktualnie przyjętej strategii.

Inną z niezbędnych do wyróżnienia metod będzie APV, czyli metoda skorygowanej wartości bieżącej. Zakłada podejście podmiotowe, mówiąc o tym, że wartość kapitału własnego i obcego danej firmy, równa się wartości przedsiębiorstwa nieobarczonego długami, do której dodać należy wartość netto przepływów pieniężnych.

Metoda WACC z kolei, w pewnym sensie stanowi narzędzie pomocnicze dla ustalania wartości firmy, gdy zabieramy się za to przy pomocy niżej opisanej metody FCFF. Wartość przedsiębiorstwa nie jest w tym przypadku podstawowym czynnikiem który obliczamy, ale dyskontujemy jedynie wartość spółki.

Wyżej wspomniana metoda FCFF pozwala na obliczenie wolnych przepływów pieniężnych oraz ich wierzycieli. Również ona zakłada podejście podmiotowe, stanowiąc jedną z pełniejszych i bardziej precyzyjnych metod.

 

Metoda DCF krok po kroku

Obliczenie wartości spółki metodą DCF nie jest łatwe i bardzo często wymaga wytężonych wysiłków wielu różnych specjalistów. Najważniejsze jest jednak to, by starannie planować każdy swój kolejny krok, upewniając się przy tym co jakiś czas, że w żadnym miejscu nie popełniliśmy istotnego błędu.

W poniższej liście staraliśmy się wykazać najistotniejsze punkty teorii obliczania wartości metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Warto mieć je na uwadze nawet wówczas, gdy nasze umiejętności praktyczne czy doświadczenie w rzeczonym zakresie uznajemy za duże.

 

Opis modelu biznesowego firmy

W pierwszej kolejności należy opisać aktualny model biznesowy firmy, a także środowisko biznesowe w którym działa. Chodzi przede wszystkim o specyfikę sektora, jak również bieżącą strategię firmy w rzeczonym sektorze działającej.

Jest to opis wstępny, wyjściowy, który pozwoli nam na pełniejsze zrozumienie później uwzględnianych cech rynku na którym operujemy, powiązań z partnerami, możliwości i działań konkurencji, a także w sposób realny zobrazuje nasze cele i nadzieje w kontekście weryfikowanego stanu przedsiębiorstwa.

Analiza mikrootoczenia

Analiza mikrootoczenia stanowi jedno z dwóch dopełnień wyżej wzmiankowanego opisu. Dotyczy ona przede wszystkim powiązań przedsiębiorstwa z partnerami i inwestorami, rozliczając wszelkie wady i zalety w tym kontekście.

Skupia się ona również na pobieżnej analizie najbliższej konkurencji i sposobie jej oddziaływania na przedsiębiorstwo – na tym etapie nie rozważamy jednak żadnych zmian w bieżącej strategii, a jedynie opisujemy zastaną rzeczywistość.

Analiza bieżącej sytuacji rynkowej

Drugim z dopełnień jest analiza bieżącej sytuacji rynkowej. Chodzi w tej materii o ocenę kondycji sektora, w którym nasze przedsiębiorstwo funkcjonuje – jego obecną wartość i możliwości, a także to, w jaki sposób stan ten może się zmienić w ciągu najbliższych kilku lat.

Rzeczony aspekt należy rozważać w kontekście dynamicznie zmieniających się potrzeb konsumentów i tego, jak będzie wyglądała naturalna odpowiedź rynku na nie. Być może będziemy musieli zainwestować w szereg nowych technologii, być może przyjdzie nam się mierzyć z przybierającą na liczebności konkurencją, a być może powinniśmy przygotować się na poważny kryzys i szukać oszczędności, w konsekwencji czego wartość naszego przedsiębiorstwa zmaleje.

 

Przygotowanie modelu finansowego przedsiębiorstwa

Dopiero w tym momencie należy dokładnie określić bieżącą sytuację finansową firmy. Wycena spółki musi w tym kontekście brać pod uwagę nie tylko aktualną kondycję finansową czy prognozowane na najbliższy czas sumy wolnych przepływów pieniężnych, czy zysków i strat z innych źródeł. Pod uwagę należy wziąć całościowy stan majątkowy, płynność finansową (również w kontekście nadchodzących wydatków), koszty, przychody i wynik netto.

Prognoza finansowa firmy

Prognoza finansowa firmy może stanowić jeden z najbardziej czasochłonnych etapów całej metody DCF – jest on również jednym z najbardziej skomplikowanych, wymagając przy tym największej uwagi i skupienia. Aby podejść do tej kwestii jak najrzetelniej, warto stworzyć czytelny arkusz kalkulacyjny i na nim prowadzić obliczenia.

Ustalenie wysokości wolnych przepływów pieniężnych w okresie szczegółowej prognozy jest szczególnie ważne. W tym kontekście będziemy korzystać z trzech wskaźników – cyklu należności, cyklu zapasów i cyklu zobowiązań. Wśród pozostałych czynników wymienić należy przewidywania dotyczące zysków i strat w przyszłości oraz ich ogólny bilans.

 

Analiza wskaźników makroekonomicznych

W przypadku analizy wskaźników makroekonomicznych, będzie nam chodziło przede wszystkim o zestawienie kondycji całego sektora z naszymi wynikami finansowymi i wynikami konkurencji. Jest to główny z czynników odpowiadających za kształtowanie stopy dyskonta.

Podsumowanie uzyskanych wyników

Spisanie kompleksowego raportu podsumowującego wycenę metodą DCF, będzie idealnym zwieńczeniem wykonanej pracy – jednocześnie tworząc jego esencję i stanowiąc cel, dla którego podjęliśmy się całej operacji.

To właśnie ten raport będzie stanowił docelową informację, po którą sięgną inwestorzy zainteresowani wsparciem naszej spółki, kontrahenci zainteresowani jej kupnem, bądź po prostu odpowiednie działy przedsiębiorstwa, których zadaniem jest przygotowanie i wdrożenie właściwych strategii biznesowych spółki.

 

Zalety i wady wyceny metodą DCF

Wycena metodą DCF, podobnie jak każda inna metoda teoretyczna, oparta o szereg trudnych do przewidzenia zmiennych, cieszy się zarówno zaletami, jak i wadami. Do niewątpliwych zalet należy zaliczyć fakt, że jest ona jedną z dokładniejszych w swojej dziedzinie, precyzyjnie informując inwestorów o najistotniejszych dla nich parametrach, związanych z kondycją finansową przedsiębiorstwa.

Niewątpliwą wadą może być jednak to, że cały proces jest na tyle skomplikowany, że nietrudno w nim o pomyłkę, nawet wówczas, gdy przeprowadzają go najbardziej doświadczeni specjaliści. Wystarczy jeden, drobny błąd, by cała analiza całkowicie straciła swoją wartość, podając w ostateczności fałszywą wycenę spółki. O ile błąd zostanie w porę zauważony, będziemy w stanie go naprawić, generując po prostu dodatkowe koszty – gorzej, jeżeli zostanie pominięty i odczujemy konsekwencje bazowania na niezgodnych z prawdą danych.

Tak czy inaczej, metoda DCF nie bez powodu cieszy się pozytywnymi opiniami przedsiębiorców i ekonomistów, którzy stosują ją na co dzień w swojej pracy. Dokładność wyceny firmy oferowana przez rzeczoną metodę, z całą pewnością jest warta podjęcia ryzyka związanego z ewentualnym brakiem skrupulatności.

Podsumowanie – zalety i wady metody DCF w wycenie przedsiębiorstw

Metoda DCF (Discounted Cash Flow) pozwala na precyzyjną wycenę wartości przedsiębiorstwa poprzez prognozowanie przyszłych przepływów pieniężnych i dyskontowanie ich na dzień dzisiejszy. Główne zalety to możliwość uwzględnienia specyfiki firmy oraz elastyczność w dostosowywaniu założeń finansowych. Wadą jest natomiast duża wrażliwość na przyjęte założenia oraz ryzyko błędnych prognoz. Dlatego wymaga ona dużej wiedzy analitycznej oraz dostępu do rzetelnych danych finansowych.

Jakie błędy najczęściej popełniają analitycy stosując metodę DCF?

Najczęstszym błędem jest zbyt optymistyczne prognozowanie przyszłych przepływów pieniężnych, co prowadzi do przeszacowania wartości przedsiębiorstwa. Często pomija się również ryzyko związane z branżą lub nie uwzględnia zmienności stóp procentowych. Kolejnym problemem jest niewłaściwe oszacowanie kosztu kapitału, co może prowadzić do błędnego dyskontowania przyszłych zysków. Dlatego ważne jest realistyczne podejście do analizy oraz regularna aktualizacja założeń.

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_131577011_wykres-forex-pod-r%C4%99k%C4%85-robi%C4%85cy-notatki-koncepcja-podw%C3%B3jnej-ekspozycji-badawczej.html