Polacy także mogą ubiegać się o wypłatę emerytury w Portugalii. Ile wynosi i na jakich zasadach jest przyznawana? Poniżej opisujemy, jak działa portugalski system emerytalny i z jakich filarów się składa, a także jaki obowiązuje wiek emerytalny w Portugalii.

System emerytalny w Portugalii – jak działa? Polacy na emeryturze w Portugalii

System emerytalny w Portugalii, podobnie jak w innych europejskich krajach, musiał przejść kilka reform, aby stać się wydajniejszym. Ten kraj również musiał podwyższyć wiek emerytalny, podobnie jak miało to miejsce w przypadku np. emerytur w Hiszpanii, aby zapewnić płynność wypłat świadczeń w przyszłości. Reforma przeprowadzona w 2015 roku była ostatnią z kilku, które miały na celu ujednolicić system ubezpieczenia społecznego dla wszystkich grup zawodowych.

Podniesienie wieku emerytalnego było bezpośrednio związane z wydłużeniem średniej długości życia obywateli Portugalii, która przekroczyła 80 lat. Ci, którzy skorzystają z możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę, muszą liczyć się z 14% spadkiem wartości świadczenia w stosunku do tego, które otrzymaliby po osiągnięciu pełnego wieku emerytalnego.

Emerytura w Portugalii – filary

Portugalski system emerytalny oparty jest o filary, na podstawie których różnicowana jest wysokość i warunki otrzymania świadczenia. Przyjrzyjmy się po kolei każdemu z nich.

Emerytura publiczna w Portugalii: I filar

Pierwszym filarem systemu emerytalnego w Portugalii jest emerytura finansowana z funduszy publicznych (tzw. składki skredytowane). Przysługuje ona osobom, które ukończyły 66 lat, a ich przychody były niższe, niż 30% wartości minimalnego wynagrodzenia za pracę, lub 50% w przypadku jedynych żywicieli rodziny.

II filar: emerytura składkowa

Kolejnym filarem emerytury w Portugalii są emerytury składkowe. Wartość świadczenia zależy tu od wysokości przychodu lub wynagrodzenia, przy czym określono zarówno wartość minimalną, jak i maksymalną, jaką może osiągnąć wypłacana emerytura.

Przy naliczaniu wartości świadczenia pod uwagę brane jest 10 najlepszych lat pracy pod względem uzyskiwanej wysokości wynagrodzenia, spośród ostatnich 15 lat aktywności zawodowej.

Jesteś mieszkańcem województwa łódzkiego? Sprawdź oferty pracy w Łodzi

Emerytura prywatna – III filar

Ostatnim filarem systemu emerytalnego w Portugalii jest natomiast ten, finansowany z prywatnych oszczędności emeryta. Portugalczycy pieniądze na „spokojną starość” oszczędzają za pośrednictwem:

  • zakładowych programów emerytalnych,
  • indywidualnych planów oszczędnościowych i emerytalnych.

Ile wynosi emerytura w Portugalii?

Jaka jest wysokość emerytury w Portugalii? Obowiązujący w tym kraju publiczny system emerytalny należy do tzw. earnings – related schemes, co oznacza, że wartość przyszłej emerytury jest tu ściśle powiązana z wysokością zarobków w trakcie kariery zawodowej.

Wyliczanie portugalskiej emerytury

Aby uzyskać pełną wartość świadczenia emerytalnego w Portugalii, trzeba także wykazać się 40-letnim stażem pracy na terenie tego kraju. Aby zaś móc ubiegać się już o wypłatę świadczenia, konieczne jest przepracowanie okresu minimum 15 lat.

Oczywiście jego wartość ulegnie wtedy stosownemu pomniejszeniu. Trzeba będzie także udokumentować 120 dni zaksięgowanych składek z wynagrodzenia dla każdego uwzględnianego roku kalendarzowego.

Następnie kwotę emerytury oblicza się, wybierając z ostatnich 15 aktywności zawodowej danego emeryta 10 tych najlepszych pod kątem wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia.

Minimalna emerytura w Portugalii

Wysokość minimalnej emerytury portugalskiej zależy od ilości posiadanych lat ubezpieczenia i wynosi pomiędzy 60,58% a 90,41% tzw. wskaźnika pomocy społecznej IAS (Indexante dos Apoios Sociais).

W 2021 roku wskaźnik ten wyniósł 438,81 euro. Warto wspomnieć, że obecna sytuacja jest i tak już znacznie korzystniejsza finansowo dla emerytów. Jeszcze w 2011 roku konieczne było zawieszenie aktualizacji owej stawki ze względu na potrzebę zmniejszenia deficytu budżetowego w Portugalii.

Dodatki do emerytury w Portugalii

Oprócz podstawowego świadczenia emerytalnego portugalskim seniorom oferowane są także dodatki do niego. Podstawowy jest zarezerwowany dla najbiedniejszych mieszkańców, których wysokość emerytury jest niższa od gwarantowanych wartości minimalnych.

Otrzymują oni wtedy specjalny dodatek, którego wysokość odpowiada różnicy między wartością gwarantowaną a emeryturą w systemie powszechnym.

Dodatek świąteczny i wakacyjny

W lipcu oraz grudniu wszyscy portugalscy portugalscy emeryci otrzymują również tzw. dodatek wakacyjny, oraz świąteczny. Jego wartość jest równa kwocie otrzymywanej przez daną osobę, miesięcznej emerytury.

Ten zabieg sprawia również, że w Portugalii w roku kalendarzowym wypłacanych jest nie 12, a 14 miesięcznych świadczeń emerytalnych.

Dodatek na opiekę długoterminową

Tzw. Complemento por Dependência, czyli dodatek na opiekę długoterminową jest z kolei przeznaczony dla tych portugalskich seniorów, którzy pomimo pobierania emerytury potrzebują dodatkowej pomocy finansowej w utrzymaniu. Podobne formy dodatkowego wsparcia emerytów stosowane są np. w przypadku emerytur w Szwecji.

Dodatek solidarnościowy dla osób starszych w Portugalii

Dodatek solidarnościowy, zwany Complemento Solidário para Idosos, jest dodatkową formą wsparcia finansowego dla osób starszych, które ukończyły wymagany wiek 66 lat i 2 miesięcy i znajdują się złej sytuacji materialnej.

Warunkiem otrzymania tego dodatku do portugalskiej emerytury jest nie tylko osiągnięcie wymaganego wieku, ale i potwierdzenie faktu zamieszkania na terenie Portugalii od co najmniej 6 lat przez złożenie wniosku o dodatek. 

Ważna przy przyznawaniu dodatku jest także wysokość rocznego dochodu, jaki osiąga dany emeryt. Nie może on przekroczyć określonej wartości granicznej, która w 2021 roku wynosi 5059 euro.

Wiek emerytalny w Portugalii – ile wynosi?

Stopniowe podnoszenie wieku emerytalnego to zjawisko, z którym mamy do czynienia w wielu krajach. Do tego zabiegu przystąpiono m.in. w przypadku emerytur w Rosji. Konieczność podwyższania wieku, po którego osiągnięciu możemy przejść w „stan spoczynku”, jest spowodowana starzejącym się społeczeństwem, co mogłoby w przyszłości zagrozić płynności wypłat świadczeń.

Obecnie wiek emerytalny w Portugalii wynosi 66 lat, zarówno dla kobiet jak i mężczyzn. Aby jednak móc ubiegać się o pełną wartość świadczenia, konieczne jest przepracowanie okresu co najmniej 40 lat na terenie Portugalii.

Dla kogo wcześniejsza emerytura w Portugalii?

Prawo do przejścia na wcześniejszą emeryturę w Portugalii zyskują automatycznie osoby, które ukończyły 60 lat, jak i posiadają udokumentowany okres składkowy, wynoszący co najmniej 40 lat.

Jednak ci, którzy się zdecydują na taki krok, muszą liczyć się z adekwatną obniżką wartości świadczenia. 

Możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę zyskują także osoby bezrobotne, pod warunkiem ukończenia 62 lat. Jest to jednak uwarunkowane tym, że w chwili rozpoczęcia bezrobocia miały już ukończone 57 lat, a także posiadają okres składkowy w wymaganej długości.

Na wcześniejszą emeryturę w Portugalii przejść mogą również osoby, wykonujące wyjątkowo ciężką, lub szkodliwą dla zdrowia pracę. Muszą one jednak najpierw ukończyć wymagany wiek 55 lat.

Polska emerytura w Portugalii

Jesteście seniorami, którym marzy się emerytura w ciepłych krajach? Portugalia posiada korzystne dla Polaków warunki zarówno do pobierania na jego terenie polskiej emerytury, jak i sumowania okresów ubezpieczeń z obu tych krajów.

Czy polska emerytura w Portugalii ulega podwójnemu opodatkowaniu?

Portugalia i inne państwa członkowskie Unii Europejskiej zawarły porozumienie. Traktat ten pozwala uniknąć podwójnego opodatkowania emerytur publicznych. Podobne rozwiązanie zastosowano w przypadku np. emerytur w Irlandii.

Co ciekawe, z takiej formy umowy wycofać się do 2022 roku chce Szwecja, która od lat z niezadowoleniem obserwuje zjawisko masowego przesiedlania się skandynawskich emerytów do Portugalii. Czy tak się rzeczywiście stanie? Zdaniem specjalistów, zmianie mogą ulec co najwyżej warunki umowy.

„Wypowiedzenie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania to krok raczej rzadko spotykany w stosunkach międzynarodowych. Państwa, które zauważają problemy w dotychczasowej umowie, decydują się raczej na renegocjacje i podpisanie protokołu korygującego istniejące luki albo negocjują całkowicie nowe umowy, które zastępują dotychczasowe” – komentował dla „Dziennika Gazety Prawnej” Józef Banach, radca prawny w InCorpore Banach Szczypiński i Partnerzy.

Polacy nie muszą się jednak o to obawiać – nasz kraj nie planuje zmian w zawartej umowie.

Jak się ubiegać o polską emeryturę w Portugalii?

Aby móc ubiegać się wypłatę emerytury z Polski w Portugalii, konieczne jest zgłoszenie się z wnioskiem o to do portugalskiego Krajowego Centrum Emerytalnego (Centro Nacional de Pensoes, w skrócie CNP). 

Następnie wyślą oni odpowiednie dokumenty do polskiego oddziału ZUS-u, który podejmie decyzję w sprawie przeniesienia środków do Portugalii. 

Czy warto pracować w Portugalii do emerytury? Plusy i minusy systemu. Na co może liczyć polski emeryt

Portugalski system emerytalny ma swoje mocne strony, ale też ograniczenia, które warto poznać przed podjęciem decyzji o długoterminowej pracy w tym kraju. Dla wielu osób zaletą jest stały, przewidywalny system składkowy i jasne zasady naliczania świadczeń. Dodatkowo, Portugalia oferuje ulgowy system podatkowy dla emerytów, co może uczynić ten kraj atrakcyjnym miejscem do życia po zakończeniu aktywności zawodowej w poszczególnych krajach UE. Z drugiej strony, średnia emerytura dla osób, które nie przepracowały pełnego okresu składkowego w Portugalii, może być relatywnie niska. Dlatego warto planować karierę z wyprzedzeniem, analizując lokalne przepisy i możliwości uzupełniania stażu pracy.

Emerytura w Portugalii a praca za granicą – jak wygląda rozliczenie?

Osoby, które pracowały w różnych krajach Unii Europejskiej, mogą liczyć na tzw. emeryturę łączoną. Oznacza to, że Portugalia uwzględnia okresy składkowe uzyskane za granicą przy ustalaniu prawa do świadczenia. W praktyce oznacza to, że jeśli ktoś przepracował część kariery np. w Polsce, a resztę w Portugalii, oba okresy zostaną zsumowane. Każde państwo wypłaca emeryturę za przepracowany u siebie czas – w proporcji do liczby lat składkowych. Wniosek składa się w kraju ostatniego zatrudnienia, a procedura, choć czasochłonna, pozwala uniknąć utraty wypracowanego świadczenia. Warto też wiedzieć, że emerytura zagraniczna może podlegać odrębnemu opodatkowaniu.

Wiek emerytalny w Portugalii – co warto wiedzieć?

W Portugalii wiek emerytalny jest uzależniony od liczby przepracowanych lat. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, osoby, które przepracowały wystarczającą liczbę lat (minimum 15 lat składkowych), mogą przejść na emeryturę w wieku 66-67 lat. System emerytalny w Portugalii pozwala na wcześniejsze przejście na emeryturę, ale wiąże się to z niższymi świadczeniami. Istnieje również możliwość odłożenia przejścia na emeryturę, co pozwala na uzyskanie wyższej emerytury.

Wysokość emerytury w Portugalii – jak jest obliczana?

Wysokość emerytury w Portugalii zależy od wysokości składek, które były opłacane przez pracownika przez całą karierę zawodową. Im wyższe składki, tym wyższe świadczenia emerytalne. Średnia wysokość emerytury w Portugalii jest zbliżona do średniej europejskiej, ale może być niższa w zależności od przepracowanych lat i wysokości pensji. Pracownicy, którzy planują przejście na emeryturę w Portugalii, powinni zatem śledzić zmiany w przepisach emerytalnych oraz zaplanować swoją sytuację finansową na starość.

Źródło zdjęcia: https://pixabay.com/pl/photos/portugalia-pla%C5%BCa-woda-g%C3%B3ry-kosta-4442631/