Każdego dnia spotykamy na swojej drodze różnych ludzi, zarówno w środowisku prywatnym, jak i zawodowym. To, z kim obcujemy jest szczególnie ważne zwłaszcza w tej drugiej sferze, ponieważ to od zespołu i relacji między podwładnymi a pracodawcą zależą nie tylko atmosfera pracy, ale też osiągnięcia i zdobywane cele. Pracowników można podzielić na konformistów i nonkonformistów, którzy różnią się od siebie charakterami, temperamentami i ugodowością. Kim jest nonkonformista? Jak wygląda współpraca z taką osobą? Czym różni się od konformisty? Zapraszamy do lektury!

Nonkonformizm – co to takiego?

Nonkonformizm to pojęcie używane w psychologii jako antyteza do znacznie częściej występującego pojęcia zwanego konformizmem. Jest to postawa przejawiająca się w społeczeństwie, która oznacza, że dana osoba charakteryzuje się samodzielnością myślenia, posiada odmienny niż reszta własny system wartości oraz często jest krytyczna wobec zachowań i zwyczajów panujących w danej grupie społecznej. Należy podkreślić, że choć taka jednostka jest skłonna przeciwstawianiu się normom społecznym, to jej zachowanie nie jest w żadnym stopniu negatywne. Jeśli już próbuje nakłonić grupę do zmiany postrzegania problemu, to jest w swoich działaniach łagodna.

Potocznie rozumiany nonkonformizm cechuje te osoby, które żyją w zgodzie z własnymi przekonaniami oraz racjami i nie poddają się społecznej presji, a przy tym są przyjazne dla otoczenia. Nonkonformista nie ma większych trudności w tym, aby wyrazić publicznie swoje odmienne zdanie i polemizować z innymi osobami, ale jednocześnie nie jest zaborczy i nie przejawia agresywnych, apodyktycznych zachowań.

Typy nonkonformizmu – jak rozpoznać?

Obecnie zauważa się dwa typy nonkonformizmu, które można zauważyć zarówno w badaniach, jak i literaturze naukowej. Wyróżniamy:

  • Nonkonformizm konstruktywny

Osoba przejawiająca ten typ nonkonformizmu jest otwarta na nowe doświadczenia i bez większych trudności dostosowuje się do zmieniających się warunków. Ma wysokie poczucie własnej wartości, jest ciekawa świata, a każdą przeszkodzę traktuje nie jako problem a nową zagwozdkę do rozwiązania. Jest to osoba wnikliwa i zdeterminowana, dzięki czemu prawie nigdy się nie poddaje i zawsze doprowadza działanie do końca. W kontaktach z innymi lubi dominować oraz przejawia cechy dobrego lidera, przywódcze. Chętnie wysłuchuje innych, ale swoje zdanie stawia na pierwszym miejscu. W przypadku konfliktów uciążliwie dąży do ugody i zadowolenia każdej ze stron. Jest osobą charyzmatyczną.

  • Nonkonformizm pozorny

Osobie przejawiającej ten typ nonkonformizmu zależy, aby być w ciągłym centrum uwagi i wyrażać podziw u wszystkich dookoła. Z tego tez powodu angażuje się w działalności polityczne, artystyczne, społeczne czy sportowe. Stara się ubierać odmiennie, by tym samym z powodzeniem przykuwać uwagę innych. Taka osoba wszystko i wszystkich poddaje krytyce oraz nie zgadza się z powszechnie obowiązującymi normami i zasadami. Niemal zawsze ma odmienne zdanie niż wszyscy dookoła, nawet jeśli pozostali mają rację. Co ważne, zazwyczaj nie potrafi uargumentować swojej postawy. Uwielbia sprawować kontrolę, przyczyniać się do powstawania konfrontacji i wywoływać negatywne emocje u innych osób. Nie potrafi przyjmować krytyki, nawet konstruktywnej, ponieważ w gruncie rzeczy ma niskie poczucie własnej wartości.

Na podstawie powyższych opisów, można w łatwy sposób zauważyć ewidentne różnice w każdej z postaw.

Nonkonformizm a konformizm – różnice i podobieństwa

Warto na tym etapie zaprezentować różnice odnośnie postawy konformistycznej i nonkonformistycznej. Są to dwa zupełnie różne pojęcia, które również oddają cechy dostrzegalne w społeczeństwie. Konformizm rozumiany jest jako skłonność do uległości i podejmowanie zdania innych osób, by tym samym zmienić swoją opinię lub zachowanie. Na czym dokładniej polegają różnice między tymi dwoma postawami?

Nonkonformista

  • wysokie poczucie własnej wartości,

  • spontaniczność i umiejętność pracy pod presją czasu,

  • odporność na stres,

  • wysoka asertywność,

  • niska tendencja do popadania w choroby psychiczne (nerwica, depresja),

  • potrzeba rywalizacji i osiągania sukcesów,

  • niezależność i umiejętność wyrażania własnych, często odmiennych opinii,

  • gotowość do podejmowania ryzyka,

  • odporność na presję społeczną,

  • szybkie odnajdywanie się w nowych sytuacjach.

Konformista

  • niskie poczucie własnej wartości,

  • brak spontaniczności i nieradzenie sobie z pracą pod presją czasu,

  • poddawanie się sytuacjom stresowym,

  • niska asertywność,

  • wysoka tendencja do popadania w choroby psychiczne (nerwica, depresja),

  • brak potrzeby rywalizacji i osiągania sukcesów,

  • uległość, strach przed wyrażeniem własnego zdania i przeciwstawienia się innym,

  • niechęć do podejmowania ryzyka,

  • brak odporności na presję społeczną,

  • niechęć do przeprowadzanych zmian.

Powyższy podział cech i zachowań pokazuje, że w rzeczywistości nonkonformizm jest przeciwieństwem konformizmu.

Co ważne, postawę konformistyczną przyjmuje większość społeczeństwa z różnych powodów: nie mają odwagi, by przeciwstawić się innym, nie mają chęci na ewentualne sprzeczki i dyskusje czy boją się kary za nieprzestrzeganie zasad. Taka postawa zdaje się być dla jednostki łatwiejsza i prostsza do zastosowania w codziennym życiu.

Nonkonformizm pracownika – wady oraz zalety

Tak jak każdy z nas jest odmienny w życiu prywatnym, tak samo różnimy się w życiu zawodowym – mamy inne wartości, zasady moralne, podejście do obowiązków w pracy czy nawet odmienny stosunek do współpracowników i przełożonego. Pracodawcy często obawiają się zatrudniać osoby, które z natury są nonkonformistami, gdyż boją się, że w krytycznych sytuacjach natrafią na opór ze strony swoich podwładnych i w ten sposób zostanie zaburzona hierarchia zawodowa. Jest to jednak mylne myślenie, ponieważ prawidłowo zbudowany, zgrany zespół, który będzie składał się z osób o odpowiednich charakterach oraz na dedykowanych stanowiskach będzie w stanie osiągać znacznie wyższe cele niż zespół składający się tylko z ugodowych konformistów. Z tego wynika, że w każdym zespole powinny znaleźć się jednostki, które reprezentują obie grupy, a ich starcie nie doprowadzi do zawieszenia działalności, a jej pożytecznego rozkwitu.

Do największych zalet nonkonformistów niewątpliwie można zaliczyć fakt, że są osobami niezwykle kreatywnymi, którzy zainicjują grupową burzę mózgu oraz poprowadzą zespół jako liderzy. Co powinien zrobić pracodawca? Jego zadaniem jest stworzenie osobie przejawiającej takie cechy możliwości do rozwoju, pozwolenie na podejmowanie kluczowych decyzji, prowadzenie zespołu czy dążenie do wyznaczonych sobie celów. Nonkonformiści potrzebują ciągłych wyzwań, by dzięki temu móc sprawdzać się w coraz to nowszym zakresie.

Czy zatem mimo przydatnych zalet nonkonformiści posiadają jakiekolwiek wady? Niestety. Jak już zostało wspomniane, pracodawcy nie bez powodu obawiają się zatrudniania osób tego pokroju. O czym dokładniej mowa? Nonkonformiści są indywidualistami, którzy zazwyczaj sami ustalają własne zasady gry, przez co miewają trudności z podporządkowaniem się pracodawcy i trzymaniem się wyznaczonych przez niego reguł. Z tego też powodu nonkonformiści powinni zatrudniać się w przedsiębiorstwach, w których ufa się swoim podwładnym i daje im pełną swobodę działania. Dzięki takiemu podejściu pracodawca zyska niezastąpionego pracownika, a pracownik będzie mógł w pełni realizować się zawodowo.

Czy praca z nonkonformistą jest możliwa?

Skoro już wiadomo, co powinni zrobić pracodawcy, aby dogadywać się ze swoimi pracownikami-nonkonformistami, to pozostaje pytanie, czy jest szansa na pojednanie między współpracownikami. Aby obie grupy odnajdywały się w pracy, dobrze jest zastosować podział na liderów (nonkonformistów) oraz wykonawców poleceń (konformistów). Dzięki temu jedni zajmą się kreowaniem i wynajdywaniem doskonałych rozwiązań, a drudzy będą budować wspólny sukces przedsiębiorstwa. Warto tu zauważyć, że nonkonformiści szybko wspinają się po szczeblach kariery i zajmują często kierownicze stanowiska lub otwierają własne przedsiębiorstwa.

Nonkonformizm w grupie społecznej

Nie można oceniać żadnej z postaw jako lepszej czy gorszej, choć z powszechnego punktu widzenia można stwierdzić, że opisywana wyżej postawa jest ważniejsza i pożyteczniejsza. Tak naprawdę w społeczeństwie niezwykle ważne jest, aby członkowie różnych grup przybierali zarówno postawy nonkonformistyczne, jak i konformistyczne. Gdyby w obrębie danego zespołu istniały tylko jedne postawy, to praca całej grupy byłaby z góry skazana na porażkę.

Dlaczego? W przypadku przeważającej liczby nonkonformistów byłoby za dużo przywódców, którzy uznawaliby tylko swoje własne zdanie. Z tego też powodu zamiast rzeczywistej współpracy dochodziłoby do samych sprzeczek i dyskusji. Z kolei w przypadku przeważającej liczby konformistów, uległość i bierność byłyby skutkiem braku jakiegokolwiek działania. Dlatego wspólne istnienie każdej z dwóch postaw jest bardzo ważne dla prawidłowego funkcjonowania całego społeczeństwa.

Oceń artykuł
0/5 (0)