Nowe przepisy w Kodeksie pracy, które dotyczą pracy zdalnej, weszły w życie z dniem 7 kwietnia 2023 roku. Dotyczą one zasad stosowania takiej formy zatrudnienia, a jednocześnie nakładają one na pracodawców pewne obowiązki. Państwowa Inspekcja Pracy sprawdziła, jak przestrzegane są nowe przepisy, przeprowadzając stosowne kontrole.
Kontrola PIP pracy zdalnej – z czym pracodawcy mają problem?
Państwowa Inspekcja Pracy już od samego początku przyglądała się wdrażaniu nowych przepisów przez pracodawców. Podjęła się kontroli już w tym samym roku, w którym zaczęły one obowiązywać. Miały one wykazać początkowe nieprawidłowości.
Zgodnie z danymi pozyskanymi przez Grant Thornton, w 2023 roku PIP zrealizował 248 kontroli. Tylko 99 takich weryfikacji (40%) nie wykazało problemów z implementacją nowych przepisów. Z kolei aż 149 kontroli (60%) wskazało na nieprawidłowości w tym zakresie.
Jakie błędy popełniali pracodawcy? Najczęściej było to:
1) naruszenie obowiązku przekazania pracownikowi informacji o jednostce organizacyjnej pracodawcy i osobie lub organie, odpowiedzialnych za współpracę z pracownikiem wykonującym pracę zdalną oraz upoważnionych do przeprowadzania kontroli w miejscu wykonywania pracy zdalnej;
2) brak odbioru od pracownika oświadczenia informującego, że na stanowisku pracy zdalnej w miejscu wskazanym przez pracownika oraz uzgodnionym z pracodawcą są zapewnione bezpieczne i higieniczne warunki tej pracy, oświadczenia o zapoznaniu z oceną ryzyka zawodowego oraz informacją z zasadami bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy zdalnej;
3) uchylanie się od obowiązku pokrywania kosztów energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej;
4) nieprawidłowości w wypłacie ekwiwalentu albo zastąpienia go ryczałtem w przypadku wykorzystywania przez pracowników własnych narzędzi pracy i materiałów.
Wśród stwierdzonych nieprawidłowości odnotowano 7 wykroczeń:
-
naruszenia względem niewypłacania świadczenia przysługującego pracownikowi;
-
naruszenia uwzględnienia wniosku pracowników uprzywilejowanych o wykonywanie pracy zdalnej;
-
brak pisemnego potwierdzenia warunków zatrudnienia przy pracy zdalnej;
-
nieprzestrzeganie przepisów lub zasad BHP.
W wyżej wymienionych przypadkach wykorzystano jedynie środki oddziaływania wychowawczego. Warto jednak przypomnieć, że pracodawcy, który dokona takich wykroczeń, grozi kara grzywny od 1000 zł do 30 000 zł, a czasami nawet 45 000 zł.
Przyszłe kontrole PIP w kwestii pracy zdalnej
W 2024 roku PIP planuje zrealizować aż 60 tys. ogólnych kontroli z zakresu prawa pracy. Część z nich będzie dotyczyła trybu zdalnego. Jak stwierdziła w rozmowie z serwisem gazetaprawna.pl Katarzyna Łażewska-Hrycko, czyli Główny Inspektor Pracy, weryfikowane będą praktycznie te same kwestie, z którymi pracodawcy mieli problem w 2023 roku. Tegoroczne kontrole mają dotyczyć więc:
1) prawidłowego określenia zasad wykonywania pracy zdalnej;
2) zapewnienia pracownikom wykonującym pracę zdalną materiałów i narzędzi pracy, wypłaty ekwiwalentu albo ryczałtu w związku z wykorzystaniem przez pracowników własnych narzędzi i materiałów;
3) spełnienia wymagań w zakresie BHP – prawidłowego sporządzania oceny ryzyka związanego z wykonywaniem pracy zdalnej oraz przekazywania informacji zawierającej zasady bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy zdalnej.
Warto mieć na uwadze, że podczas tegorocznych kontroli mogą pojawić się już kary pieniężne.
