Crowdfunding to dla wielu osób bardzo zagadkowe pojęcie. W rzeczywistości jednak stosuje bardzo prostą zasadę działania. W znaczeniu ogólnym jest on procesem wykorzystującym finansowanie społecznościowe różnych przedsięwzięć i projektów. Zobacz, co warto wiedzieć o crowdfundingu.
Crowdfunding – nowoczesny sposób na rozwinięcie biznesu
Rozwój w wielu dziedzinach życia łączy się z kreatywnością, nowymi pomysłami i innowacjami. Nierzadko jednak ich pomysłodawcom brakuje funduszy, by zrealizować całe przedsięwzięcie. Szansą na zniwelowanie bariery związanej z finansami jest crowdfunding. Czym jest? Jak działa crowdfunding? Jakie są jego rodzaje? Czy crowdfunding jest regulowany prawnie? Sprawdź odpowiedzi na te pytania w poniższym artykule.
Crowdfunding – co to jest?
Pojęcie crowdfundingu tłumaczone jest jako finansowanie społecznościowe w realizacji różnych projektów, przedsięwzięć i planów. Zasada jego działania opiera się na pozyskiwaniu środków pieniężnych od grupy indywidualnych podmiotów, które są tym zainteresowane.
Najprościej rzecz biorąc osoba lub firma, która ma pomysł na realizację danego pomysłu, biznesu czy inwestycji, ale nie dysponuje odpowiednim kapitałem, może zwrócić się do społeczności, by pojedyncze podmioty przekazały jej nawet niewielkie wsparcie pieniężne. W sumie uzyskać można dzięki temu wysokie kwoty. Badanie „Crowdfunding udziałowy 3.0” przeprowadzone przez Związek Przedsiębiorstw Finansowych wskazuje, że w 2021 roku kwota zebranych w ramach prowadzonych kampanii i zbiórek pieniędzy dla spółek na 16 platformach wyniosła ponad 277 milionów złotych. Pierwszy portal crowdfundingowy ArtistShare.net był przeznaczony tylko dla artystów. Korzystało z niego mnóstwo z nich, m.in. zespół Marillion, który zebrał 60 tys. dolarów na trasę koncertową.
Crowdfunding – co w zamian?
Crowdfunding można teoretycznie porównać ze zbiórką charytatywną – przecież w obu przypadkach proces polega na finansowaniu społecznościowym określonego celu. Główną różnicą jest fakt, że w przypadku crowdfundingu pojawia się określone świadczenie zwrotne. Może mieć ono różną formę – od tej symbolicznej, po określone przedmioty czy udziały. Wyjątkiem jest crowdfunding charytatywny, który nie przewiduje świadczenia zwrotnego.
Crowdfunding a regulacje prawne
Zbiórki dotyczące konsumentów i działanie w tym zakresie, które umożliwia platforma crowdfundingowa, nie ma odpowiednich regulacji prawnych. Z kolei w przypadku, gdy realizowane jest finansowanie społecznościowe dla przedsięwzięć gospodarczych, stosuje się ustawę z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom. Opisuje ona wymagania dotyczące działalności świadczenia usług finansowania i tryb wykonywania nadzoru nad dostawcami takich usług.
W Polsce crowdfunding inwestycyjny działa legalnie, jednak aby zachować wszystkie regulacje prawne, najlepiej korzystać z usług specjalistycznych portali, które zajmują się finansowaniem społecznościowym na szeroką skalę.
Najlepsze oferty pracy w Krakowie? Sprawdź ogłoszenia na GoWork!
Jakie są rodzaje crowdfundingu?
Ze względu na to, że świadczenie zwrotne może mieć różny charakter, proces finansowania społecznościowego dzieli się na różne typy crowdfundingu. Do podstawowych jego rodzajów należy:
Crowdfunding z systemem nagród
W tym systemie w zamian za wsparcie finansowe, realizujący wpłaty otrzymują od pomysłodawcy przedsięwzięcia różne profity – produkty, usługi, bonusy. Obie strony uzyskują tu korzyści, które są jasno określone. W systemie nagród można rozróżnić kolejne modele wsparcia (w obu inicjator przyznaje nagrody). Jest to:
- all or nothing – na zbiórkę wyznacza się określony czas, a jeśli pomysłodawca nie zdąży uzbierać całej kwoty, wszystkie wpłaty wracają do wspierających;
- flexible funding – niezależnie od tego, ile pomysłodawca uzbiera środków, są mu one przekazywane w całości.
Crowdfunding inwestycyjny
To sposób pozyskania środków finansowych przez spółki lub podmioty. Crowdfunding inwestycyjny opiera się na świadczeniu zwrotnym w postaci udziałów lub prawa do zysku. Metoda ta podlega regulacjom prawnym. Jest to także rozwiązanie, z którego korzystają startupy – firmy uzyskują kapitał do rozkręcenia biznesu, a wspierający mogą sprzedać udziały, gdy wartość przedsięwzięcia znacznie wzrośnie.
Crowdfunding pożyczkowy
Jak sama nazwa wskazuje, wsparcie ma formę pożyczki. Pomysłodawca składa wniosek, wykorzystując do tego platformy crowdfundingowe. Ma ona kontakt ze wspierającymi, który oferują wpłaty finansowe. Osoba, która ma pomysł i otrzymuje pieniądze na jego realizację, musi w tym wypadku oddać całą pożyczoną kwotę wraz z odsetkami. Platformy crowdfundingowe pełnią tu rolę banku, a więc są one odpowiedzialne za sprawdzanie wypłacalności czy określenie wysokości odsetek.
Crowdfunding charytatywny
Ten model polega na tym, że pomysłodawca za wpłaty nie oferuje wspierającym nic w zamian. Cały proces obiera się na formie darowizny. Jest to rozwiązanie korzystne dla pomysłodawcy – nie musi oddawać pieniędzy, aby zebrać ich w określonym czasie. Jednak w związku z tym, że taki crowdfunding wiąże się z darowizną, wymaga opłacenia odpowiedniego podatku.
To, jaki rodzaj crowdfundingu jest najlepszy, zależy głównie od tego, co jest celem inwestycji czy projektu. Jeśli finansowanie dotyczy innowacyjnego produktu, warto zastosować model z systemem nagród, gdzie inwestor nagrodzi swoich fanów, a jednocześnie fundatorów próbką stworzonej rzeczy. Jeśli autor przedsięwzięcia nie przewiduje świadczenia zwrotnego, jedynym wyjściem jest model dotyczący darowizny.
Jak zdobywać kapitał przy wykorzystaniu crowdfundingu?
Dzięki crowdfundingowi szansę na realizację mają projekty nawet przy braku funduszy pomysłodawcy. Jednak aby tak się stało, należy się odpowiednio przygotować. Narzędziem, które pozwala przeprowadzić cały proces, jest kampania crowdfundingowa. Projekt to dopiero początek. Środki finansowe można uzyskać w określony sposób.
Na samym początku należy wybrać odpowiedni portal, z pomocą którego możliwe jest uzyskanie pomocy finansowej w realizacji projektów. Platformy mają swoje specjalizacje, w obrębie których działają np. jedna platforma może się zajmować crowdfundingiem charytatywnym, inna z kolei pożyczkowym. Trzeba to uwzględnić przy wyborze metody pozyskiwania wpłat. Warto pamiętać, że portale pobierają również określone opłaty – wstępne i od kwoty zbiórki.
Później czas na określenie kwoty zbiórki. Musi być ona oparta na rzeczywistych szacunkach. Kwota powinna wystarczyć do realizacji celu, a nie być jak najwyższą, co może odstraszyć potencjalnych inwestorów.
Kolejnym krokiem jest przygotowanie materiałów promocyjnych i tworzenie społeczności wokół prowadzonej zbiórki.
Kampania obejmuje decyzje, które są w stanie wpłynąć na to, czy projekt zakończy się sukcesem. Pomysłodawca powinien zrobić rozeznanie rynku, wyznaczyć grupę docelową, czy zaplanować za pomocą jakich kanałów będzie promować swój projekt.
Najpopularniejsze platformy crowdfundingowe
Wśród najbardziej znanych platform crowdfundingowych możemy wyróżnić:
- wspieram.to
- polakpotrafi.pl
- Kickstarter
- Indiegogo
- Beesfund
- Seedrs
- Seedinvest
- Mintos
- Fast Invest
Zalety crowdfundingu
Czy w Polsce warto zdecydować się na realizację projektu za pomocą finansowania społecznościowego? Lokalny rynek cały czas się rozwija, a kwoty pozyskiwane za pomocą promocji produktów i pomysłów na platformach osiągają coraz większe fundusze. Zaletą działania w tym obszarze jest fakt, że finansowanie może dotyczyć wielu różnych celów – prowadzenia badań, tworzenia gier i oprogramowania, realizacji projektów filmowych i muzycznych, budowa obiektów oraz wiele innych. Ważne jest, że konkretny produkt czy usługa może ostatecznie przysłużyć się społeczności, w wielu przypadkach korzystnie wpływając na jakość i standard życia.
