Baby Boomersi, Generacja X, Millenialsi, Post-Millenialsi – każde pokolenie dorastało w innym kontekście socjoekonomicznym. Unikalne doświadczenia charakterystyczne dla danego okresu historycznego ukształtowały wewnętrzną kulturę każdej z grup. I choć poszczególne osoby różnią się między sobą niezależnie od czynników globalnych, można wyodrębnić pewne powtarzające się trendy. Znajdują one odzwierciedlenie w preferencjach dotyczących miejsca pracy.
Charakterystyka poszczególnych pokoleń
Badacze studiujący różnice międzypokoleniowe mają różne pomysły na wyznaczanie przedziałów czasowych dla poszczególnych generacji. Rozpiętości mają swe źródła w zróżnicowanych wynikach badań. Z czasem poszerzana jest wiedza na temat charakterystyki poszczególnych pokoleń. Ponadto w grę wchodzą różnice związane z przełomowymi wydarzeniami w niektórych krajach, prowadzącymi do przemian społeczno-gospodarczych. W związku z tym, do lat granicznych należy podchodzić z umiarkowanym zaufaniem.
Pokolenie Baby Boomers: 1946-1964
Część przedstawicieli tego pokolenia jest już na emeryturze, pozostałym zostało już tylko kilka lat aktywności zawodowej. Nie zmienia to faktu, że są wśród nich osoby gotowe kontynuować swoją pracę – najczęściej będą to ci, którzy wykonują wolne zawody oraz przedsiębiorcy. Baby Boomersi ciężko pracowali na swoją pozycję. Dla nich praca jest wartością samą w sobie. Wierni autorytetom, zazwyczaj dobrze radzą sobie ze stresem i sytuacjami konfliktowymi. Stabilizację cenią sobie najbardziej ze wszystkich aktualnie pracujących pokoleń.
Pokolenie X: 1965-1979
Ta grupa wciąż stanowi dużą siłę na rynku pracy. Przedstawiciele pokolenia X dorastali w czasach niepewności i gwałtownych przemian społeczno-ustrojowych. W dużej mierze skoncentrowani są na gromadzeniu zasobów materialnych. Cenią sobie stabilność i bezpieczeństwo – ostrożnie podchodzą do zmian, mimo to dobrze się adaptują. Charakteryzuje ich lojalność, odpowiedzialność oraz szacunek do autorytetów. Nie boją się ciężkiej pracy, unikają za to konfliktów.
Pokolenie Y (Millenialsi): 1980-1994
Obecnie Millenialsi zaczynają dominować na rynku pracy. Wysoko wykształceni, nastawieni na rozwój i rywalizację, cenią sobie wysokie osiągnięcia. Optymistycznie patrzą w przyszłość. Wierzą, że mogą zajść daleko. Dorastali w czasach szybkiego rozwoju, zatem z łatwością odnajdują się w świecie nowych technologii oraz mediów społecznościowych. Na rynek pracy wchodzą w późniejszym wieku niż poprzednie pokolenia, a także dłużej mieszkają z rodzicami.
Pokolenie Z: 1995-2012
Przedstawiciele tego pokolenia są szczególnie tolerancyjni wobec odmienności. Preferują niezależność w wyborze swojej drogi życiowej, mają dystans wobec autorytetów. Nie są skłonni do podejmowania nadmiernego ryzyka. Istotna część ich życia rozgrywa się w świecie wirtualnym. Facebook i Instagram to ich drugi dom, w związku z tym preferują kontakty na odległość. W kwestii kariery, cechuje ich znacznie mniejszy optymizm, niż Millenialsów.
Preferencje dotyczące środowiska pracy
W jaki sposób różnice międzypokoleniowe odzwierciedlają się w oczekiwaniach, jakie mają reprezentanci poszczególnych generacji w kontekście miejsca zatrudnienia? Przedstawiamy garść wniosków płynących z dwóch różnych raportów.
Raport XYZ
W opracowaniu przygotowanym przez firmę ProLearning uwzględniono preferencje pokolenia X, Y oraz Z. Jedna z analizowanych kwestii dotyczyła oczekiwań wobec miejsca pracy.
- Pokolenie X najczęściej wskazywało szacunek, dobrą atmosferę, rozwój. Najmniej wskazań dotyczyło wysokiego wynagrodzenia i możliwości wykorzystania swojego potencjału.
- Pokolenie Y – najwięcej wskazań: dobra atmosfera, szacunek, rozwój, stabilność zatrudnienia. Najmniej wskazań: elastyczne godziny pracy.
- Pokolenie Z – najwięcej wskazań: dobra atmosfera (najwięcej ze wszystkich grup), szacunek, rozwój, wysokie wynagrodzenie, uznanie. Jest to jedyna grupa, która określiła wszystkie powyższe czynniki jako istotne – każdy otrzymał minimum 55% wskazań.
Pytano także o idealną formę pracy. Wszystkie grupy wytypowały małą lub średnią firmę oraz pełen etat jako najbardziej pożądane opcje. We wszystkich grupach, najmniejszą popularnością cieszył się freelancing oraz praca poza granicami kraju – przy czym pokolenie Z było najbardziej otwarte na taką możliwość. Korporacja cieszyła się największą popularnością w grupie Y, elastyczny wymiar godzin w grupie X, natomiast posiadanie własnej firmy w grupie Z.
W kwestii motywatorów, jedyne znaczące różnice odnotowano w wariancie „jasno postawione cele” – pokolenie Z nie było nim zainteresowane, w odróżnieniu od pozostałych grup.
W przypadku zachowań, których nie pochwalają ze strony zwierzchników, wszystkie grupy wskazały autorytaryzm i dyktatorstwo. Pokolenie Z było najbardziej tolerancyjne w tym zakresie, wykazało natomiast najmniejszą przychylność wobec spoufalania się, co z kolei nie przeszkadzało pozostałym grupom.
Raport Myths, exaggerations and uncomfortable truths
IBM w swoim badaniu uwzględnił pokolenie X, Y oraz Baby Boomers.
Pod względem aspiracji, Baby Boomersi w pracy najbardziej pragną pomagać rozwiązywać problemy społeczne lub środowiskowe. Pokolenie X chce przede wszystkim pracować w przedsiębiorstwie o najwyższej pozycji w branży, natomiast pokoleniu Y najbardziej zależy na wywieraniu pozytywnego wpływu na rozwój organizacji.
Na zaangażowanie pokolenia Baby Boomers najsilniej wpływa możliwość wspólnego działania, wychodzenia z inicjatywą oraz przejrzystość strategii biznesu. W przypadku pokolenia X jest podobnie – z tą różnicą, że zamiast przejrzystości, ważniejszy jest work-life balance. Z kolei pokolenie Y motywuje najbardziej inspirujące przywództwo oraz jasna strategia biznesu.
Idealny szef dla przedstawicieli pokolenia Baby Boomers przede wszystkim wykazuje etyczną postawę i postępuje fair wobec innych, można na nim polegać, jest też otwarty na nowe sposoby działania. Dla pokolenia X taki szef jest przede wszystkim transparentny, chętnie dzieli się informacjami, jasno definiuje oczekiwania i cele, odznacza się etyczną postawą i postępuje fair. Dla pokolenia Y najważniejsza jest transparentność, postawa etyczna oraz możliwość polegania na szefie.
W sytuacji zmiany miejsca zatrudnienia, we wszystkich grupach dominuje motywacja związana z uzyskaniem wyższych zarobków oraz ze znalezieniem się w bardziej twórczym i rozwojowym środowisku. W grupie Baby Boomersów i Y-ków, drugim istotnym motywem jest poszukiwanie większej odpowiedzialności i reputacji, natomiast pokolenia X stawia na drugim miejscu pracę, która będzie jednocześnie pasją.
Na koniec warto podkreślić, że patrzenie na kandydatów jedynie przez pryzmat pokolenia, do którego przynależą, może prowadzić do utrwalania szkodliwych stereotypów. W związku z tym różnice międzypokoleniowe należy traktować z pewnym dystansem. Najlepiej przyjąć je jedynie jako punkt wyjścia w projektowaniu spersonalizowanej strategii komunikacji, o której opowiemy w kolejnym artykule.
Wyzwania i szanse wynikające z różnorodności pokoleniowej w firmach
Różnorodność pokoleniowa w miejscu pracy stwarza zarówno wyzwania, jak i możliwości. Każde pokolenie przynosi ze sobą unikalne doświadczenia, wartości oraz oczekiwania. Młodsze pokolenia, takie jak millenialsi czy pokolenie Z, często oczekują elastyczności, innowacyjności oraz możliwości rozwoju osobistego. Z kolei starsze pokolenia, takie jak baby boomers, mogą preferować stabilność i tradycyjne podejście do pracy. Zrozumienie tych różnic i umiejętne ich wykorzystanie może przyczynić się do stworzenia zharmonizowanego zespołu, który jest w stanie osiągnąć lepsze wyniki.
Jak dostosować strategię zarządzania do potrzeb różnych pokoleń?
Firmy powinny dostosować swoje strategie zarządzania do różnorodności pokoleniowej. Kluczowe jest wprowadzenie elastycznych form pracy, takich jak telepraca czy elastyczne godziny pracy, aby sprostać oczekiwaniom młodszych pracowników. Równocześnie ważne jest, aby starsi pracownicy czuli się doceniani i mieli możliwość dzielenia się swoim doświadczeniem. Programy mentorskie, które łączą młodszych pracowników z bardziej doświadczonymi, mogą być skutecznym rozwiązaniem w budowaniu pozytywnej atmosfery współpracy.
Źródła:
Career Planner
Investopedia
ProLearning – Raport XYZ
IBM – Myths, exaggerations and uncomfortable truths
Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_83188111_przyci%C4%99ty-obraz-biznesmena-trzymaj%C4%85cego-tekturow%C4%85-kartk%C4%99-z-fraz%C4%85-%E2%80%9Eszukam-pracy%E2%80%9D-siedz%C4%85cego-na.html
Komentarze
Cora
Niestety Z zaczyna się w mentalności dopiero od 2000 roku i nawet 1998 nieestety z Z ma niewiele wspólnego. Cały rynek HR czeka na 2 z przodu…