Pojęcie archetypu na dobre zadomowiło się w obszarze brandingu. Budowanie marki pracodawcy opiera się na podobnych zasadach. Wykorzystaj tę koncepcję do kształtowania pożądanego wizerunku, a przyciągniesz do swojej firmy kandydatów spragnionych adekwatnych doświadczeń.

Archetyp – co to jest?

Koncepcję archetypów wprowadził Carl Gustav Jung. Według niego archetypy to ukryte motywy, które funkcjonują w ludzkiej psychice od zarania dziejów. Symbolicznie opisują doświadczenia uniwersalne dla całego świata. Różni się jedynie sposób ich wyrażania, w zależności od kontekstu kulturowego. Archetypy Junga przejawiają się w opowiadanych historiach, mitologii, sztuce, kinie, literaturze, a także codziennym życiu. Odbieramy je instynktownie, co manifestuje się w doświadczaniu wyjątkowego zafascynowania w zetknięciu z daną postacią i jej historią. Towarzyszą mogą temu silne emocje.

Archetypy w strategii komunikacji marki

Silna marka charakteryzuje się wyraźnie zaznaczoną osobowością. Przypomina osobę, z którą odbiorca chciałby się utożsamić lub wejść w bliską relację, wysłuchać jej opowieści i przeżyć doświadczenie, jakie oferuje.

Archetypy korespondują z nadrzędnymi wartościami danej firmy. Pobudzają wyobraźnię kandydatów i przyciągają tych, którzy wyznają podobne idee. Wywołują w nich określone emocje i doznania, których pragną doświadczać. Dlatego decydują się podjąć współpracę i stać się częścią wspólnie tworzonej historii. 

Osobowość firmy kształtuje sposób porozumiewania się z odbiorcami. Kreując strategię komunikacji marki weź pod uwagę, jaki archetyp jej odpowiada. Zastanów się, w jaki sposób taka postać porozumiewa się z innymi. Jakich słów używa? Jakie doświadczenia powstają w relacji z nią? Ludzie mają różne potrzeby, dlatego przekaz marki nie trafi do wszystkich osób.

Opisywanie osobowości marki na bazie archetypów jest lepszą strategią niż skupianie się na pojedynczych cechach czy zachowaniach. Archetypy tworzą spójną, złożoną całość – taką jak człowiek. Wybierając je, najlepiej ograniczyć się do dwóch: jeden kluczowy i jeden uzupełniający w proporcji 70% i 30%. Wiarygodne osobistości mają w sobie pewną złożoność. Pierwszy archetyp stanowi ogólny klimat doświadczenia, drugi natomiast nadaje mu wielowymiarowość.

Praca w firmie, której archetyp spójny jest z archetypami pracowników, jest źródłem wyjątkowych doświadczeń. Pozwala pracownikom realizować swoje wartości, tworząc historię wspólnego sukcesu. Pociąga to za sobą osobiste zaangażowanie i poczucie odpowiedzialności. To kolejny powód, dla którego warto pytać kandydatów, co jest dla nich najważniejsze i jakich wartości poszukują na swojej ścieżce zawodowej.


Sprawdź też: Marka konsumencka a marka pracodawcy


12 archetypów marki

Każdy archetyp związany jest z potrzebą, którą pragnie zaspokoić, a także obiektem lęku, którego chciałby uniknąć. Posiada przypisany zestaw sygnaturowych cech, które odróżniają go od pozostałych typów. Każdy z nich w inny sposób oddziałuje na odbiorców. Oto one:

1. Odkrywca

Wartość: wolność

Atrybuty: niezależny nonkonformista, uwielbia przygody i wyzwania

Pragnienie: poznawać nieznane

Obawa: zniewolenie

Oddziaływanie: zachęca do podróżowania w głąb siebie i przekraczania ograniczeń

2. Mędrzec

Wartość: wiedza

Atrybuty: głodny wiedzy, inteligentny, wpływowy

Pragnienie: zrozumieć rzeczywistość

Obawa: ignorancja

Oddziaływanie: dzieli się zdobytą wiedzą

3. Niewinny

Wartość: pokój

Atrybuty: pogodny, szczery, łagodny

Pragnienie: cieszenie się spokojnym życiem

Obawa: konflikty

Oddziaływanie: dostrzeżenie piękna w prostocie

4. Twórca

Wartość: kreatywność

Atrybuty: inspirujący, wyzywający, oryginalny

Pragnienie: tworzenie rzeczy nowych i wyjątkowych

Obawa: przeciętność

Oddziaływanie: zachęca do wyrażania siebie

5. Władca

Wartość: kontrola

Atrybuty: elokwentny, pewny siebie, odpowiedzialny

Pragnienie: wysoki status i bogactwo

Obawa: słabość

Oddziaływanie: przewodzi i wprowadza porządek

6. Opiekun

Wartość: dobroć

Atrybuty: troskliwy, ciepły, altruistyczny

Pragnienie: nieść pomoc potrzebującym

Obawa: egoizm

Oddziaływanie: stawia innych na pierwszym miejscu

7. Towarzysz 

Wartość: przynależność

Atrybuty: przyjacielski, skromny, autentyczny

Pragnienie: bycie częścią grupy

Obawa: wykluczenie

Oddziaływanie: tworzy przyjazną społeczność

8. Błazen

Wartość: przyjemność

Atrybuty: życie tu i teraz, optymistyczny, beztroski

Pragnienie: dobra zabawa

Obawa: nuda

Oddziaływanie: rozwesela i niesie radość

9. Kochanek

Wartość: intymność

Atrybuty: zmysłowy, empatyczny, kojący

Pragnienie: bliskość

Obawa: samotność

Oddziaływanie: uwodzi i prawi komplementy

10. Bohater

Wartość: mistrzostwo

Atrybuty: szczery, odważny, wytrwały

Pragnienie: zwycięstwo

Obawa: upadek

Oddziaływanie: udowadnia swoją wartość

11. Mag

Wartość: fantazja

Atrybuty: tajemniczy, pełen wiary, bogata wyobraźnia

Pragnienie: spełnianie marzeń

Obawa: zwątpienie

Oddziaływanie: dokonuje przemiany dzięki wizji

12. Buntownik

Wartość: rewolucja

Atrybuty: wolny, silny, konfrontacyjny

Pragnienie: zmienianie świata na lepsze

Obawa: zależność

Oddziaływanie: podważa status quo

Rola archetypów marki – dlaczego są ważne?

Archetypy marki odgrywają kluczową rolę w budowaniu tożsamości i komunikacji marki. Dzięki nim firmy mogą zdefiniować swoją osobowość, lepiej dotrzeć do odbiorców oraz wyróżnić się na tle konkurencji. Archetypy pomagają markom tworzyć spójne historie, które wyrażają wartości, angażują klientów emocjonalnie i budują lojalność. Dodatkowo, pomagają w utrzymaniu spójności w działaniach marketingowych, od reklam, poprzez media społecznościowe, aż po kontakt z klientami. To sprawia, że marka staje się łatwiej rozpoznawalna i bardziej przyciągająca.

Przenosi się to również na płaszczyznę w relacji pracownik – kandydat oraz pracodawca – pracownik. Firma dzięki pozytywnej marce może przyciągnąć wykwalifikowane i utalentowane osoby, które ciężko jest pozyskać na współczesnym rynku pracy.

Jak wybrać odpowiedni archetyp dla marki e-commerce?

Wybór odpowiedniego archetypu dla marki e-commerce jest kluczowy dla jej spójności i skuteczności komunikacji z klientami. Proces ten powinien rozpocząć się od dogłębnej analizy wartości firmy, jej misji oraz grupy docelowej. Na przykład, jeśli marka stawia na innowacyjność i nowoczesność, archetyp „Twórcy” może być najbardziej odpowiedni. Z kolei firmy promujące bezpieczeństwo i zaufanie mogą skłaniać się ku archetypowi „Opiekuna”. Ważne jest, aby wybrany archetyp rezonował z autentycznymi wartościami firmy i był konsekwentnie wdrażany we wszystkich aspektach działalności.

Jakie archetypy znajdujesz w marce Twojej firmy? Które z nich są według Ciebie najciekawsze z punktu widzenia prowadzenia biznesu? Podziel się z nami swoimi przemyśleniami.

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_75973823_s%C5%82owo-brand-na-drewnianym-oznakowaniu-vintage-aparat-i-sztuczne-t%C5%82o-ro%C5%9Blinne-dla-koncepcji.html