Wysokość zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia 2023 – zasady, wymiar i okres pobierania

Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia to świadczenie pieniężne przysługujące osobom, które stały się niezdolne do pracy z powodu choroby, nawet po rozwiązaniu umowy o pracę lub po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego. Prawo do świadczenia jest niezwykle istotne, ponieważ pozwala pracownikowi zachować wsparcie finansowe w okresie, gdy po ustaniu zatrudnienia nie przysługuje mu już wynagrodzenie chorobowe od byłego pracodawcy. W artykule przedstawiamy szczegółowo zasady przyznawania zasiłku chorobowego po ustaniu w 2023 i 2026 roku, wyjaśniamy, jak ustalana jest podstawa wymiaru zasiłku chorobowego, jakie są wyjątki i kiedy pracownik zachowuje prawo do świadczenia.

Sprawdź kto ma prawo do zasiłku chorobowego

Prawo do zasiłku chorobowego przysługuje osobom, które w czasie zatrudnienia podlegały obowiązkowemu ubezpieczeniem chorobowemu lub dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu i które stały się niezdolne do pracy w okresie ubezpieczenia lub wkrótce po jego ustaniu.

Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia przysługuje tym osobom, które spełniają ustawowe warunki dotyczące czasu trwania ubezpieczenia i powstania niezdolności do pracy. W przypadku osób, których objawy chorobowe ujawniają się po ustaniu tytułu ubezpieczenia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustala okres pobierania świadczenia oraz jego wysokość. Wyjątki dotyczą sytuacji związanych z niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek tkanek i narządów oraz zabiegów ich pobrania, a także chorób w czasie ciąży lub gruźlicy.

Prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia nie przysługuje osobom, które:

• mają ustalone prawo do renty lub emerytury z tytułu niezdolności do pracy,
• kontynuują działalność zarobkową lub prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą, która stanowi tytuł do objęcia ubezpieczeniem chorobowym,
• są uprawnione do zasiłku dla bezrobotnych lub zasiłku przedemerytalnego,
• nie nabyły prawa do zasiłku w trakcie ubezpieczenia, ponieważ nie przepracowały wymaganego okresu wyczekiwania,
• ubezpieczenie ustało po wyczerpaniu pełnego okresu pobierania zasiłku.

Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego

Podstawa wymiaru zasiłku przysługującego ustalana jest na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. W skład podstawy wchodzą wszystkie składniki wynagrodzenia przysługujące pracownikowi, w tym wynagrodzenie zasadnicze, premie, dodatki oraz nagrody. Od kwoty brutto potrącane są składki na ubezpieczenie społeczne, aby ustalić faktyczną wysokość zasiłku chorobowego.

W przypadku zwolnienia po ustaniu zatrudnienia, ZUS ustala wysokość świadczenia na podstawie dokumentów dostarczonych przez byłego płatnika składek, np. formularza ZUS Z-3 lub odpowiedniego formularza dla osób prowadzących działalność gospodarczą lub inne grupy ubezpieczonych. Dzięki temu okres pobierania świadczenia po ustaniu zatrudnienia oraz jego wysokość są zgodne z przepisami i rzeczywistym wynagrodzeniem pracownika.

Okres pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia

Od 2022 roku wprowadzono skrócony okres pobierania zasiłku po ustaniu tytułu ubezpieczenia, który wynosi 91 dni. Wyjątki dotyczą sytuacji, gdy niezdolność do pracy powstała w czasie zatrudnienia wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów, w trakcie ciąży lub w wyniku choroby zakaźnej.

W przypadku zwolnienia lekarskiego wystawionego w okresie po ustaniu zatrudnienia, pracownik otrzymuje świadczenie z ZUS. Jeśli objawy chorobowe ujawniają się po ustaniu tytułu ubezpieczenia, świadczenie wypłacane jest maksymalnie do 91 dni, a podstawa wymiaru zasiłku chorobowego jest obliczana na podstawie danych z poprzednich miesięcy i składników wynagrodzenia przysługujących w czasie trwania zatrudnienia.

Wyjątki i szczególne przypadki

Istnieją sytuacje, gdy zasiłek chorobowy przysługuje w pełnej wysokości mimo ustania zatrudnienia. Są to przypadki:

• choroby powstałej w czasie ciąży,
• chorób zakaźnych,
• pracy powstałej wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów,
• zabiegu pobrania komórek, tkanek i narządów.

Okres niezdolności do pracy w takich przypadkach może zostać wydłużony ponad standardowy okres 91 dni.

Jak uzyskać zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia

Aby uzyskać prawo do świadczenia, osoba uprawniona powinna złożyć w ZUS:

• zwolnienie lekarskie e-ZLA lub jego wydruk,
• oświadczenie ZUS Z-10,
• zaświadczenie od płatnika składek: ZUS Z-3, ZUS Z-3a lub ZUS Z-3b, w zależności od formy zatrudnienia lub prowadzonej działalności.

Na podstawie tych dokumentów ZUS ustala okres zasiłkowy, wysokość świadczenia oraz składniki wynagrodzenia przysługujące w okresie pobierania zasiłku chorobowego.

Porównanie 2023 i 2026

W 2023 roku wysokość zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia była obliczana na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc choroby, z uwzględnieniem wszystkich składników wynagrodzenia przysługujących pracownikowi i potrąceniem składek na ubezpieczenie społeczne. Od 2022 roku okres pobierania zasiłku po ustaniu ubezpieczenia został skrócony do 91 dni, z wyjątkiem szczególnych przypadków.

W 2026 roku zasady obliczania wysokości zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia pozostają zasadniczo niezmienione, ale minimalna podstawa wymiaru świadczenia wzrosła. Zasiłek chorobowy przysługuje w wysokości 80 procent podstawy wymiaru, a w przypadku chorób w ciąży lub niezdolności wynikającej z badań dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów – 100 procent. Okres pobierania po ustaniu tytułu ubezpieczenia nadal wynosi 91 dni, a ZUS wypłaca świadczenie po dostarczeniu wszystkich wymaganych dokumentów i potwierdzeniu niezdolności do pracy.

Podsumowanie

Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia zapewnia pracownikom stabilne wsparcie finansowe w przypadku niezdolności do pracy. Wysokość świadczenia zależy od podstawy wymiaru zasiłku przysługującego, okresu pobierania oraz rodzaju choroby. Znajomość przepisów i prawidłowe przygotowanie dokumentów w ZUS pozwala skutecznie korzystać z prawa do świadczenia, niezależnie od tego, czy choroba ujawniła się w trakcie okresu ubezpieczenia, czy po ustaniu tytułu ubezpieczenia.