Zostać sędzią nie każdy chce i nie każdy może. Zawód ten wymaga bowiem ogromnej wiedzy i posiadania konkretnych predyspozycji. Zastanówmy się więc, ile zarabiają sędziowie pracujący w poszczególnych instytucjach i na jakie dodatki mogą oni liczyć.
Ile zarabiają sędziowie w Polsce?
Zarobki sędziów w Polsce reguluje odpowiednia ustawa. Dowiadujemy się z niej m.in., że każdemu sędziemu należy zapewnić warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi obowiązków. Co to dokładnie oznacza?
Jak jest wyliczana pensja sędziego?
Wynagrodzenie sędziego jest obliczane na podstawie wysokości średniej krajowej. Podstawą, jaką musimy wziąć pod uwagę, jest II kwartał roku poprzedzającego. Kwotę tę należy pomnożyć przez współczynnik z zakresu od 2,05 do 3,23. A od czego uzależniona jest wysokość współczynnika? Oczywiście od zajmowanego przez danego sędziego szczebla.
Spójrzmy, jak to się kształtuje w poszczególnych instytucjach.
Sądy rejonowe
W sądach rejonowych mamy pięć progów:
- wynagrodzenie I – 2,05
- wynagrodzenie II – 2,17
- wynagrodzenie III – 2,28
- wynagrodzenie IV – 2,36
- wynagrodzenie V – 2,50
Sądy okręgowe
W sądach okręgowych współczynnik ten rośnie w następujący sposób:
- wynagrodzenie IV i V – 2,36 i 2,50
- wynagrodzenie VI – 2,65
- wynagrodzenie VII – 2,75
- wynagrodzenie VIII – 2,92
Sądy apelacyjne
Następnie w sądach apelacyjnych współczynniki wynoszą:
- wynagrodzenie VII i VIII – 2,75 i 2,92
- wynagrodzenie IX – 3,12
- wynagrodzenie X – 3,23
Co miało wpływ na płace sędziów?
Warto w tym miejscu dodać, że wcześniej obowiązywał model, który uzależniał wynagrodzenia sędziów w Polsce od uznaniowych decyzji władzy ustawodawczej i wykonawczej. Dziś obowiązuje ich Ustawa z dnia 27 lipca 2001 roku, czyli Prawo o ustroju sądów powszechnych. Do tej dość dużej zmiany doszło na skutek postulatów środowiska sędziowskiego i zgłaszanych przez nich zastrzeżeń co do sposobu kształtowania wynagrodzeń sędziów.
Czy wynagrodzenia sędziów rosną razem z inflacją?
Stowarzyszenie Iustitias wylicza, że wzrost wynagrodzeń sędziów w latach 2020-2023 wyniesie łącznie 12,51%. Tymczasem prognozowany wzrost przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej wyniesie łącznie 34,2%, a prognozowana inflacja 34,79%. W rzeczywistości więc sędziowie odczują spadek wynagrodzeń brutto o ponad 16%. Jest to radykalne oderwanie wysokości wynagrodzeń sędziowskich od sytuacji na rynku pracy.
Ile zarabia sędzia sądu rejonowego?
Dla sędziów orzekających w sądach rejonowych przewidziane jest wynagrodzenie zasadnicze sędziego od stawki pierwszej do piątej, czyli mnożniki z zakresu 2,05 do 2,50. Biorąc pod uwagę średnią pensję w II kwartale poprzedniego roku, najniższa możliwa pensja zasadnicza sędziowska w 2023 roku wynosić będzie 11 284,27 zł brutto miesięcznie.
Bardziej szczegółowe wyliczenia wyglądają w ten sposób:
- 11,2 tys. zł brutto miesięcznie,
- 11,9 tys. zł brutto miesięcznie,
- 12,5 tys. zł brutto miesięcznie,
- 12,9 tys. zł brutto miesięcznie,
- 13,7 tys. zł brutto miesięcznie.
Dodatki płacowe
Oczywiście mało który sędzia dostaje wyłącznie podstawowe wynagrodzenie. Na ostateczną wysokość pensji wpływ bowiem ma również staż pracy, trzynasta pensja oraz dodatki funkcyjne, które mogą wynieść nawet 20% minimalnej pensji zasadniczej. Ponadto sędziowie mogą liczyć na gratyfikację jubileuszową. Zasadnicze wynagrodzenie sędziego może być więc bardzo różne dla pracowników tej samej instytucji.
Należy również pamiętać, że pensja netto sędziów nie jest naliczana w ten sam sposób, jak w przypadku pracowników sektora prywatnego czy publicznego. Sędziowie nie płacą składek ZUS z własnej wypłaty, co z pewnością jest odczuwalne w ich wynagrodzeniu.
Ile zarabia sędzia sądu okręgowego?
Najniższa pensja zasadnicza sędziego sądu okręgowego zaczyna się od czwartej stawki wynagrodzenia zasadniczego i może dochodzić do stawki ósmej. Jeszcze do niedawna były to więc kwoty:
- 12,9 tys. zł brutto miesięcznie,
- 13,7 tys. zł brutto miesięcznie,
- 14,5 tys. zł brutto miesięcznie,
- 15,1 tys. zł brutto miesięcznie,
- 16 tys. zł brutto miesięcznie.
Oni również mogą liczyć na dodatki płacowe i nie odprowadzają składek ZUS ze swojego wynagrodzenia.
Ile zarabia sędzia w sądzie apelacyjnym?
Mechanizm ustalania wynagrodzeń sędziów w sądach apelacyjnych jest bardzo podobny do tych niższych szczeblem. Wysokość wypłaty liczona jest jednak tym razem z uwzględnieniem mnożników od 2,75 do 3,23 i przedstawiała się dotychczas następująco:
- 15,1 tys. zł brutto miesięcznie,
- 16 tys. zł brutto miesięcznie,
- 17,1 tys. zł brutto miesięcznie,
- 17,7 tys. zł brutto miesięcznie.
Oczywiście sędziowie sądu apelacyjnego są wynagradzani także sporą liczbą dodatków.
Ile zarabia sędzia Sądu Najwyższego?
Wobec sędziów Sądu Najwyższego stosuje się mnożnik 4,13. Biorąc zatem dane z poprzedniego roku, pracujący w tym zawodzie mogli liczyć na wypłatę w wysokości co najmniej 22,7 tysięcy złotych brutto miesięcznie.
To jednak nie wszystko. Po 7 latach służby w ramach struktur SN, wynagrodzenie sędziego jest naliczane według stawki awansowe, czyli 115% stawki podstawowej. Ponadto sędziom Sądu Najwyższego przyznaje się dodatek funkcyjny i inne gratyfikacje pieniężne.
Ile zarabia sędzia Trybunału Konstytucyjnego?
O Trybunale Konstytucyjnym słyszymy ostatnio bardzo dużo i są to niestety dość kontrowersyjne, czasem sprzeczne ze sobą informacje. Tymczasem powinna być to najbardziej szanowana w kraju instytucja, a jej pracownicy wynagradzani adekwatnie do pełnionych funkcji.
I faktycznie, wysokość wynagrodzeń sędziów TK jest największa. Sędziom tym przysługuje mnożnik średniej krajowej wynoszący 5. W tamtym roku więc wynagrodzenie zasadnicze sędziego wynosiło 27,5 tysiąca złotych brutto miesięcznie.
Sędziowie, którzy mieszkają poza Warszawą, mogą liczyć także na bezpłatne zakwaterowanie na terenie miasta.
Ile zarabiają sędziowie orzekający w KRS?
KRS, czyli Krajowa Rada Sądownictwa to organ państwowy odpowiedzialny za pilnowanie niezależności i niezawisłości polskich sądów.
Sędziowie zasiadający w Krajowej Radzie Sądownictwa są wynagradzani poprzez diety (wypłacane im za uczestnictwo w posiedzeniach czy uczestnictwo w pracach poszczególnych zespołów). Wysokość ich pensji będzie więc zależna od zakresu sprawowanych obowiązków.
Ile wynosi dieta? Jej wysokość naliczana jest jako 20% średniej krajowej obowiązującej w II kwartale poprzedniego roku. Za jeden dzień pracy w KRS sędzia otrzyma więc dietę w wysokości co najmniej 1100 złotych.
Jak sędziowie mogą sobie dorobić?
Należy tutaj dodać, że sędziowie nie mogą podejmować innych prac zarobkowych, prowadzić własnej działalności gospodarczej czy zasiadać w zarządach spółek prawa handlowego. Jedynym ich dodatkowym zajęciem może być działalność dydaktyczna.
Podwyżki dla sędziów w 2025 roku
Rząd przyjął 28 września projekt ustawy budżetowej na 2025 rok, w którym zaplanowano znaczące podwyżki wynagrodzeń dla sędziów i prokuratorów. Dokument trafił do Sejmu 30 września, określając nowe priorytety finansowe, w tym zwiększenie uposażeń tych grup zawodowych o 14%.
Najbardziej spektakularny wzrost dotyczy sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Ich pensje, ustalane na poziomie pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia krajowego, w 2025 roku wzrosną do 40 192 zł brutto miesięcznie, co oznacza ponad 2 tysiące złotych więcej niż dotychczas. Dzięki tym zmianom pensje sędziów i prokuratorów będą jeszcze bardziej powiązane z ros
Zostać sędzią nie każdy chce i nie każdy może. Zawód ten wymaga bowiem ogromnej wiedzy i posiadania konkretnych predyspozycji. Zastanówmy się więc, ile zarabiają sędziowie pracujący w poszczególnych instytucjach i na jakie dodatki mogą oni liczyć.
Ile zarabiają sędziowie w Polsce?
Zarobki sędziów w Polsce reguluje odpowiednia ustawa. Dowiadujemy się z niej m.in., że każdemu sędziemu należy zapewnić warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi obowiązków. Co to dokładnie oznacza?
Jak jest wyliczana pensja sędziego?
Wynagrodzenie sędziego jest obliczane na podstawie wysokości średniej krajowej. Podstawą, jaką musimy wziąć pod uwagę, jest II kwartał roku poprzedzającego. Kwotę tę należy pomnożyć przez współczynnik z zakresu od 2,05 do 3,23. A od czego uzależniona jest wysokość współczynnika? Oczywiście od zajmowanego przez danego sędziego szczebla.
Spójrzmy, jak to się kształtuje w poszczególnych instytucjach.
Sądy rejonowe
W sądach rejonowych mamy pięć progów:
- wynagrodzenie I – 2,05
- wynagrodzenie II – 2,17
- wynagrodzenie III – 2,28
- wynagrodzenie IV – 2,36
- wynagrodzenie V – 2,50
Sądy okręgowe
W sądach okręgowych współczynnik ten rośnie w następujący sposób:
- wynagrodzenie IV i V – 2,36 i 2,50
- wynagrodzenie VI – 2,65
- wynagrodzenie VII – 2,75
- wynagrodzenie VIII – 2,92
Sądy apelacyjne
Następnie w sądach apelacyjnych współczynniki wynoszą:
- wynagrodzenie VII i VIII – 2,75 i 2,92
- wynagrodzenie IX – 3,12
- wynagrodzenie X – 3,23
Co miało wpływ na płace sędziów?
Warto w tym miejscu dodać, że wcześniej obowiązywał model, który uzależniał wynagrodzenia sędziów w Polsce od uznaniowych decyzji władzy ustawodawczej i wykonawczej. Dziś obowiązuje ich Ustawa z dnia 27 lipca 2001 roku, czyli Prawo o ustroju sądów powszechnych. Do tej dość dużej zmiany doszło na skutek postulatów środowiska sędziowskiego i zgłaszanych przez nich zastrzeżeń co do sposobu kształtowania wynagrodzeń sędziów.
Czy wynagrodzenia sędziów rosną razem z inflacją?
Stowarzyszenie Iustitias wylicza, że wzrost wynagrodzeń sędziów w latach 2020-2023 wyniesie łącznie 12,51%. Tymczasem prognozowany wzrost przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej wyniesie łącznie 34,2%, a prognozowana inflacja 34,79%. W rzeczywistości więc sędziowie odczują spadek wynagrodzeń brutto o ponad 16%. Jest to radykalne oderwanie wysokości wynagrodzeń sędziowskich od sytuacji na rynku pracy.
Ile zarabia sędzia sądu rejonowego?
Dla sędziów orzekających w sądach rejonowych przewidziane jest wynagrodzenie zasadnicze sędziego od stawki pierwszej do piątej, czyli mnożniki z zakresu 2,05 do 2,50. Biorąc pod uwagę średnią pensję w II kwartale poprzedniego roku, najniższa możliwa pensja zasadnicza sędziowska w 2023 roku wynosić będzie 11 284,27 zł brutto miesięcznie.
Bardziej szczegółowe wyliczenia wyglądają w ten sposób:
- 11,2 tys. zł brutto miesięcznie,
- 11,9 tys. zł brutto miesięcznie,
- 12,5 tys. zł brutto miesięcznie,
- 12,9 tys. zł brutto miesięcznie,
- 13,7 tys. zł brutto miesięcznie.
Dodatki płacowe
Oczywiście mało który sędzia dostaje wyłącznie podstawowe wynagrodzenie. Na ostateczną wysokość pensji wpływ bowiem ma równieżstaż pracy, trzynasta pensja oraz dodatki funkcyjne, które mogą wynieść nawet 20% minimalnej pensji zasadniczej. Ponadto sędziowie mogą liczyć na gratyfikację jubileuszową. Zasadnicze wynagrodzenie sędziego może być więc bardzo różne dla pracowników tej samej instytucji.
Należy również pamiętać, że pensja netto sędziów nie jest naliczana w ten sam sposób, jak w przypadku pracowników sektora prywatnego czy publicznego. Sędziowie nie płacą składek ZUS z własnej wypłaty, co z pewnością jest odczuwalne w ich wynagrodzeniu.
Ile zarabia sędzia sądu okręgowego?
Najniższa pensja zasadnicza sędziego sądu okręgowego zaczyna się od czwartej stawki wynagrodzenia zasadniczego i może dochodzić do stawki ósmej. Jeszcze do niedawna były to więc kwoty:
- 12,9 tys. zł brutto miesięcznie,
- 13,7 tys. zł brutto miesięcznie,
- 14,5 tys. zł brutto miesięcznie,
- 15,1 tys. zł brutto miesięcznie,
- 16 tys. zł brutto miesięcznie.
Oni również mogą liczyć na dodatki płacowe i nie odprowadzają składek ZUS ze swojego wynagrodzenia.
Ile zarabia sędzia w sądzie apelacyjnym?
Mechanizm ustalania wynagrodzeń sędziów w sądach apelacyjnych jest bardzo podobny do tych niższych szczeblem. Wysokość wypłaty liczona jest jednak tym razem z uwzględnieniem mnożników od 2,75 do 3,23 i przedstawiała się dotychczas następująco:
- 15,1 tys. zł brutto miesięcznie,
- 16 tys. zł brutto miesięcznie,
- 17,1 tys. zł brutto miesięcznie,
- 17,7 tys. zł brutto miesięcznie.
Oczywiście sędziowie sądu apelacyjnego są wynagradzani także sporą liczbą dodatków.
Ile zarabia sędzia Sądu Najwyższego?
Wobec sędziów Sądu Najwyższego stosuje się mnożnik 4,13. Biorąc zatem dane z poprzedniego roku, pracujący w tym zawodzie mogli liczyć na wypłatę w wysokości co najmniej 22,7 tysięcy złotych brutto miesięcznie.
To jednak nie wszystko. Po 7 latach służby w ramach struktur SN, wynagrodzenie sędziego jest naliczane według stawki awansowe, czyli 115% stawki podstawowej. Ponadto sędziom Sądu Najwyższego przyznaje się dodatek funkcyjny i inne gratyfikacje pieniężne.
Ile zarabia sędzia Trybunału Konstytucyjnego?
O Trybunale Konstytucyjnym słyszymy ostatnio bardzo dużo i są to niestety dość kontrowersyjne, czasem sprzeczne ze sobą informacje. Tymczasem powinna być to najbardziej szanowana w kraju instytucja, a jej pracownicy wynagradzani adekwatnie do pełnionych funkcji.
I faktycznie, wysokość wynagrodzeń sędziów TK jest największa. Sędziom tym przysługuje mnożnik średniej krajowej wynoszący 5. W tamtym roku więc wynagrodzenie zasadnicze sędziego wynosiło 27,5 tysiąca złotych brutto miesięcznie.
Sędziowie, którzy mieszkają poza Warszawą, mogą liczyć także na bezpłatne zakwaterowanie na terenie miasta.
Ile zarabiają sędziowie orzekający w KRS?
KRS, czyli Krajowa Rada Sądownictwa to organ państwowy odpowiedzialny za pilnowanie niezależności i niezawisłości polskich sądów.
Sędziowie zasiadający w Krajowej Radzie Sądownictwa są wynagradzani poprzez diety (wypłacane im za uczestnictwo w posiedzeniach czy uczestnictwo w pracach poszczególnych zespołów). Wysokość ich pensji będzie więc zależna od zakresu sprawowanych obowiązków.
Ile wynosi dieta? Jej wysokość naliczana jest jako 20% średniej krajowej obowiązującej w II kwartale poprzedniego roku. Za jeden dzień pracy w KRS sędzia otrzyma więc dietę w wysokości co najmniej 1100 złotych.
Wynagrodzenia sędziów w 2024 roku – planowane zmiany
W 2024 roku zapowiedziano odmrożenie wynagrodzeń sędziowskich, co wiąże się z powrotem do obliczania ich pensji na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale poprzedniego roku. Podstawą ma być kwota 7005,76 zł. Oznacza to, że wynagrodzenia zasadnicze sędziów ponownie będą indeksowane zgodnie z aktualnymi trendami ekonomicznymi, co może przynieść odczuwalne podwyżki. Jest to istotna zmiana po kilku latach zamrożenia płac, która wzbudziła wiele emocji w środowisku prawniczym.
Struktura wynagrodzenia sędziego – dodatki i premie
Pensja sędziego składa się nie tylko z wynagrodzenia zasadniczego, ale także z różnych dodatków. Jednym z nich jest dodatek za długoletnią pracę, przewidziany w art. 91 §7 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Dodatek ten wynosi, począwszy od szóstego roku pracy, 5% wynagrodzenia zasadniczego i wzrasta o 1% za każdy kolejny rok, jednak nie może przekroczyć 20%. Ponadto, sędziowie mogą korzystać z dodatków funkcyjnych, które zależą od pełnionych przez nich obowiązków w strukturze sądowej. Dodatki te mają na celu nagrodzenie zaangażowania i wysiłku włożonego w wykonywanie dodatkowych funkcji.
Wynagrodzenia sędziów w kontekście innych zawodów prawniczych
Porównując wynagrodzenia sędziów z pensjami przedstawicieli innych zawodów prawniczych, takich jak adwokaci czy radcowie prawni, okazuje się, że sędziowie są jedną z najlepiej wynagradzanych grup zawodowych w Polsce. Według danych z 2020 roku, przeciętne miesięczne wynagrodzenie sędziego sądu powszechnego wynosiło ponad 16 tys. zł brutto. Dla porównania, średnie wynagrodzenie adwokata, w zależności od regionu i specjalizacji, często bywa niższe. Sędziowie, z uwagi na stabilność zatrudnienia oraz prestiż zawodu, mogą liczyć na korzystniejsze warunki finansowe, co czyni ten zawód wyjątkowo atrakcyjnym na tle innych profesji prawniczych.
Zaktualizowane dane dotyczące wynagrodzeń sędziów Trybunału Konstytucyjnego
Wynagrodzenia sędziów Trybunału Konstytucyjnego w 2023 roku wynosiły średnio 30,7 tys. zł brutto miesięcznie. Jednak w 2024 roku, w związku z planowanymi podwyżkami, mogą one sięgnąć nawet 40 tys. zł. Zmiany te mają na celu dostosowanie wynagrodzeń do rosnących kosztów życia i specyfiki pełnionych funkcji, które wymagają najwyższego poziomu wiedzy prawniczej oraz odpowiedzialności. Podwyżki te są elementem większej reformy systemu wynagradzania pracowników wymiaru sprawiedliwości, w tym sędziów Trybunału Konstytucyjnego.
Jak sędziowie mogą sobie dorobić?
Należy tutaj dodać, że sędziowie nie mogą podejmować innych prac zarobkowych, prowadzić własnej działalności gospodarczej czy zasiadać w zarządach spółek prawa handlowego. Jedynym ich dodatkowym zajęciem może być działalność dydaktyczna.
Podwyżki dla sędziów w 2025 roku
Rząd przyjął 28 września projekt ustawy budżetowej na 2025 rok, w którym zaplanowano znaczące podwyżki wynagrodzeń dla sędziów i prokuratorów. Dokument trafił do Sejmu 30 września, określając nowe priorytety finansowe, w tym zwiększenie uposażeń tych grup zawodowych o 14%.
Najbardziej spektakularny wzrost dotyczy sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Ich pensje, ustalane na poziomie pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia krajowego, w 2025 roku wzrosną do 40 192 zł brutto miesięcznie, co oznacza ponad 2 tysiące złotych więcej niż dotychczas. Dzięki tym zmianom pensje sędziów i prokuratorów będą jeszcze bardziej powiązane z rosnącą średnią krajową, co podkreśla dążenie do ich lepszego wynagradzania w kontekście wyzwań stojących przed wymiarem sprawiedliwości.
Sędzia – nie tylko w sądzie
Sędziowie piłkarscy odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu sprawiedliwego przebiegu zawodów sportowych, a ich wynagrodzenie zależy od poziomu rozgrywek oraz liczby sędziowanych spotkań. Zarobki sędziów piłkarskich w Polsce wahają się od kilkuset złotych za mecz na poziomie amatorskim do nawet kilku tysięcy złotych na poziomie ekstraklasy. Ostateczna kwota, jaką zarabiają sędziowie piłkarscy, zależy również od ich doświadczenia i pełnionej roli – arbitra głównego czy asystenta. To wynagrodzenie jest często uzupełniane przez zwrot kosztów podróży i diety, co dodatkowo podnosi atrakcyjność tej pracy.
W kontekście wynagrodzeń w wymiarze sprawiedliwości, warto zwrócić uwagę na różnice pomiędzy zawodami prawniczymi. Pensje sędziów są regulowane przepisami ustawy o ustroju sądów powszechnych i zależą od stanowiska, stażu pracy oraz dodatków. W przypadku sędziego sądu rejonowego, wynagrodzenie kształtuje się na poziomie około 12-13 tys. zł brutto, co czyni tę funkcję jedną z lepiej opłacanych w systemie wymiaru sprawiedliwości. Z kolei sędziowie Trybunału Konstytucyjnego, z uwagi na specyfikę swojej pracy, otrzymują znacznie wyższe wynagrodzenie, które wynosi ponad 30 tys. zł brutto. Te różnice w płacach wynikają z odpowiedzialności związanej z pełnionymi funkcjami, a także decyzji podejmowanych przez Ministra Sprawiedliwości, który odgrywa istotną rolę w kształtowaniu polityki płacowej w wymiarze sprawiedliwości.
Jakie dodatki do wynagrodzenia otrzymują sędziowie?
Poza podstawową pensją sędziowie główni mogą liczyć na różne dodatki finansowe, które zależą od ich stażu, zajmowanego stanowiska oraz charakteru wykonywanej pracy. Przykładem jest dodatek funkcyjny, przyznawany sędziom pełniącym dodatkowe obowiązki, np. przewodniczącym wydziałów. Sędziowie mogą również otrzymywać dodatki za długoletnią służbę, które rosną wraz ze stażem pracy. Niektóre stanowiska uprawniają także do świadczeń związanych z trudnymi warunkami pracy, na przykład w sprawach karnych czy gospodarczych, gdzie stres i odpowiedzialność są szczególnie wysokie.
Czy sędziowie mogą dorabiać poza sądem?
Zgodnie z przepisami, sędziowie mają ograniczone możliwości podejmowania dodatkowych form zarobkowania. Nie mogą np. prowadzić działalności gospodarczej ani wykonywać pracy na rzecz podmiotów prywatnych. Jednak mogą prowadzić działalność naukową, dydaktyczną lub publikować artykuły i książki o tematyce prawniczej. W praktyce oznacza to, że doświadczeni sędziowie często angażują się w edukację młodszych prawników, prowadząc zajęcia na uczelniach lub szkolenia zawodowe osiągająz wynagrodzenia rzędu 5-10 tys. miesięcznie.
Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_97968762_koncepcja-sprawiedliwo%C5%9Bci-i-prawa-prawnik-p%C5%82ci-m%C4%99skiej-w-biurze-z-mosi%C4%99%C5%BCn%C4%85-skal%C4%85.html
