Historia kredytowa to ważny aspekt w przypadku korzystania z instrumentów finansowych. Znajdują się w niej ważne dla banku, jak i samego klienta informacje o wszystkich zobowiązaniach. Sprawdź, czym jest historia kredytowa w BIK i jak na nią wpływać.
Zobowiązania finansowe w formie kredytów, pożyczek czy rat są niezwykle powszechne. Jednak na ich uzyskanie wpływa m.in. historia kredytowa w BIK. Jest ona cennym źródłem informacji dla instytucji finansowych. Czym jest historia kredytowa? Jakie dane znajdziemy w BIK? Jak historia kredytowa wpływa na decyzję o kredycie? Jakie czynniki wpływają na pozytywną historię kredytową? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w naszym artykule.
Czym jest Biuro Informacji Kredytowej?
Zanim omówimy historię kredytową w BIK, warto wyjaśnić, czym jest Biuro Informacji Kredytowej. To niejako połączenie instytucji zaufania publicznego i nowoczesnej firmy technologicznej. Z BIK współpracują wszystkie banki działające w Polsce, a także zdecydowana większość firm pożyczkowych.
Grupy BIK obejmuje różne segmenty, czyli Biuro Informacji Kredytowej S.A. i Biuro Informacji Gospodarczej InfoMonitor S.A., a także Digital Fingerprints S.A.
Szukasz zatrudnienia w Szczecinie? Zobacz najlepsze oferty pracy w GoWork.pl już teraz!
Historia kredytowa – co to jest?
Historia kredytowa to zbiór danych dotyczących wszelkich zobowiązań finansowych danego klienta. Korzystają z niej wszelkie banki czy instytucje finansowe, w których klient stara się o nowy kredyt lub pożyczkę. Dokument stanowi analizę wysokości zadłużenia, terminowości czy liczby spłacanych świadczeń.
Na podstawie historii kredytowej bank czy inne instytucje szacują ryzyko, które wiąże się z terminową spłatą zobowiązania. Jeżeli wcześniej klient regularnie opłacał zadłużenie, ryzyko niewypłacalności jest zdecydowanie mniejsze.
Historia kredytowa ma w założeniu dbać nie tylko o bezpieczeństwo instytucji finansowych, ale jednocześnie także o ich klientów. Mogą oni bowiem samodzielnie przeanalizować swoje zobowiązania i ocenić szansę na kredyt, generując raport BIK, a także otrzymać powiadomienie, gdy ktoś złoży wniosek kredytowy na jego dane, doprowadzając do wyłudzenia pieniędzy.
Jakie informacje zawarte są w BIK?
W historii kredytowej umieszczone są informacje o aktualnie spłacanych i już opłaconych należnościach. Historia kredytowa w BIK dotyczy:
- kredytu (np. kredytu hipotecznego lub kredytu gotówkowego);
- pożyczki pozabankowej;
- zakupów na raty;
- kart kredytowych;
- debetów w koncie.
W BIK znajdziemy też informacje o poręczonych przez danego klienta kredytach i pożyczkach.
Jak informacje o kredytach przekazywane są do BIK?
Za każdym razem, gdy klient stara się o uzyskanie kredytu, pożyczki czy innego instrumentu finansowego, jego dane są przesyłane do Biura Informacji Kredytowej. Po otrzymaniu pozytywnej decyzji i udzieleniu kredytu czy pożyczki, do BIK przekazywane są aktualne informacje o spłacie tego zobowiązania. Bank sprawdzi, czy klient opłaca raty w terminie, lub czy jednak pojawiają się jakieś opóźnienia. Wszystkie te informacje są przesyłane raz w tygodniu do czasu całkowitej spłaty zobowiązania.
Dostęp banku do historii kredytowej
Informacje o wszystkich zobowiązaniach finansowych, zarówno tych bieżących, jak i opłaconych, pojawią się w historii kredytowej tylko wtedy, gdy klient wyrazi zgodę na przetwarzanie danych o spłaconych kredytach. W innym przypadku banki i instytucje będą mieć wzgląd jedynie do danych o aktualnych kredytach i opóźnieniach w spłacie rat. W takiej sytuacji historia kredytowa budowana na podstawie terminowej opłaty zobowiązań nie będzie przekonująca i może nie wystarczyć do uzyskania pozytywnej decyzji kredytowej.
Przez jaki czas dane są przechowywane w BIK?
Na ogół informacje dotyczące zobowiązania finansowego przechowywane są w BIK przez cały okres jej spłaty. Przy wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych z historii BIK, będą one widoczne dla wszystkich instytucji przez okres, który ujęto w tej zgodzie. Nie może być on jednak dłuższy niż 5 lat lub do czasu samodzielnego jej odwołania przez klienta.
Informacje dotyczące kredytów, które znajdują się w historii kredytowej, mogą być przetwarzane przez BIK w okresie 12 lat od dnia uregulowania ich spłaty dla celów statystycznych. W tym przypadku zgoda klienta nie jest wymagana.
Informacje o nieterminowej spłacie zobowiązania
W przypadku kredytu, który nie był spłacany w terminie, informacje o nim również mogą być przechowywane przez okres 5 lat, lecz nawet bez zgody klienta. Jednak aby tak było, muszą być spełnione dwa warunki. Pierwszy z nich to opóźnienie w opłacie zobowiązania, które wynosiło ponad 60 dni. Drugi dotyczy sytuacji, w której minęło 30 dni od czasu, kiedy bank czy inna instytucja finansowa, w której istnieje nieuregulowane zobowiązanie, poinformowała klienta o zamiarze przetwarzania danych na temat tego kredytu lub pożyczki.
Jak wygląda raport BIK?
Przykładowy raport BIK obejmuje bardzo wiele informacji na temat konkretnego klienta. Znajdziemy w nim:
- dane klienta;
- ocenę punktową BIK (scoring) – jest obliczana na podstawie historii kredytowej dotyczącej kredytów w bankach i stanowi prognozę, na ile właściwie będą spłacane raty w przyszłości, ma wartość od 0 do 100 (od 80 do 100 to ocena doskonała);
- listę zobowiązań finansowych w trakcie spłaty – z podziałem na rodzaj zobowiązania, pierwotną kwotę i sumę pozostałą do zapłaty oraz wysokość bieżących rat;
- liczbę zapytań kredytowych w BIK, liczbę niespłaconych długów i liczbę uregulowanych płatności.
Całość tworzy dogłębną analizę finansową klienta, która jest dużym ułatwieniem dla banku i innych instytucji.
Zobacz też: Kredyt konsolidacyjny – sposób na wyjście z długów
Historia kredytowa a kredyt w banku
Zła historia kredytowa w rzeczywistości może doprowadzić do przekreślenia szans o kredycie. Niespłacone zobowiązania, długi, czy nieuregulowanie rat w terminie osłabia zaufanie i wpływa na decyzję banku. Historia kredytowa jest więc jednym z najważniejszych, oprócz wysokości dochodów, czynnikiem wpływającym na to, czy będzie możliwe uzyskanie kredytu. Banki potrzebują potwierdzenia wiarygodności, ponieważ tylko tacy klienci będą w stanie spłacić zaciągnięte w placówce należności.
Zwróć uwagę na to, że brak historii kredytowej również stawia klienta w niekorzystnym świetle. Warto budować pozytywną historię kredytową w BIK przy okazji regulowania mniejszych zobowiązań.
Historia kredytowa w kredycie gotówkowym lub hipotecznym
Jeśli chodzi o kredyt gotówkowy, historia kredytowa potencjalnego kredytobiorcy może nie tyle zaważyć o samej decyzji o jego udzieleniu, jak i samej wysokości zobowiązania. Nie chodzi tu o złą historię kredytową, ponieważ w tym przypadku ciężko liczyć na jakikolwiek kredyt. Wyznacznikiem są punkty przyznane w BIK, ponieważ jeśli nie są zbyt wysokie, bank może zaproponować niższą kwotę kredytu, niż została wyznaczona przez klienta na początku.
Czy historia kredytowa jest ważniejsza niż wysokość dochodów? Przy wysokich kredytach takich jak kredyt hipoteczny zdarza się, że tak. Choć przy otrzymywaniu wysokiej pensji klient powinien teoretycznie mieć fundusze na płynną spłatę zobowiązań, to jego negatywna historia kredytowa wpłynie na decyzję odmowną banku.
W przypadku kredytu hipotecznego posiadanie dobrej historii kredytowej może nie tylko zwiększyć szanse na jego otrzymanie, ale również uzyskanie korzystniejszych warunków spłaty. Nawet jeśli klient wykazał jakieś niewielkie opóźnienia we wcześniejszych kredytach, możliwe jest również udzielenie zobowiązania finansowego pod warunkiem spełnienia dodatkowych zabezpieczeń.
Historia kredytowa a karta kredytowa i zakupy na raty
Historia kredytowa, która pozwala określić terminowość w spłacie zobowiązań, jest istotna również pod względem karty kredytowej. Od pozytywnej oceny zależy jej wydanie. To bowiem podobna procedura jak w przypadku przyznawania kredytu gotówkowego. Bank w przypadku karty kredytowej będzie sprawdzać historię kredytową.
Zakupy na raty pozwalają zbudować dobrą historię kredytową, ale czy zostaną w ogóle przyznane, uwzględniając dane z BIK? Przedmiot zakupu nie dotyczy zwykle wielkich kwot, dlatego banki częściej są skłonne przyznać decyzję o przyznaniu kredytu.
Jak zyskać dobrą historię kredytową?
Pozytywna historia kredytowa jest bardzo ważna, ponieważ nigdy nie wiemy, kiedy będziemy potrzebować kredytu lub pożyczki. A skoro jest ona uzależniona właśnie od informacji zawartych w raporcie BIK, najważniejsza będzie spłata rat w terminie. Warto również rozważnie podejść do zaciągniętych zobowiązań finansowych z myślą o dobrej historii kredytowej.
Budowanie pozytywnej historii kredytowej
Oto kilka wskazówek, dzięki którym budowanie pozytywnej historii kredytowej stanie się nieco łatwiejsze. Oto jak zbudować historię kredytową, która potwierdzi obraz rzetelnego kredytobiorcy:
1) Zacznij od małych kredytów. Największe szanse na osiągnięcie terminowej spłaty przy zachowaniu płynności finansowej domowego budżetu, a więc uzyskanie pozytywnego wpisu do historii kredytowej, są zakupy na raty lub nieduże kredyty. Zanim sięgniesz więc po spory kredyt hipoteczny, zbuduj swoją historię kredytową na podstawie mniejszych świadczeń takich jak zakup podzielony na raty, w przypadku których można łatwo doprowadzić do całkowitej spłaty zobowiązania.
2) Pamiętaj o zgodzie przy zamiarze przetwarzania danych kredytowych. Aby dobra historia kredytowa uzyskiwana przy tworzeniu zobowiązań finansowych i ich terminowej spłacie mogła rzeczywiście wpłynąć na decyzje banków i instytucji w przyszłości, należy pamiętać o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych o spłacie kredytu czy innych należności.
3) Unikaj brania kilku kredytów jednocześnie. Historia kredytowa dostarcza informacji również o liczbie aktualnie spłacanych kredytów. Jeśli jest ich za dużo, bank lub instytucja finansowa może odmówić udzielenia kolejnego zobowiązania w obawie o przeciążenie budżetu. Trzeba więc przeliczać siły na zamiary. Problemem dla banku może okazać się spłata kredytu poprzez inną pożyczkę. Proces ten charakterystyczny dla spirali zadłużenia staje się sygnałem ostrzegawczym dla banku. W przypadku kredytów gotówkowych ryzyko niewypłacalności w narastającym zadłużeniu jest bardzo wysokie.
4) Pilnuj terminowości. Biorąc kredyt gotówkowy czy inne zobowiązanie należy dokładnie pilnować terminów i wysokości wymaganych rat. W razie pojawienia się jakichkolwiek nieprawidłowości należy od razu je wyjaśniać, ponieważ każda z nich może wpłynąć w przyszłości na decyzję banku.
5) Reaguj na problem w spłacie kredytu. Jeżeli masz lub obawiasz się problemów z terminową opłatą rat, skontaktuj się z bankiem i spróbuj negocjować inne warunki, które mogą uchronić Cię przed złą historią kredytową w przypadku narastających długów.
Czy da się wyczyścić historię kredytową w Biurze Informacji Kredytowej?
Ze względu na to, że Biuro Informacji Kredytowej jest jedynie administratorem danych o kredytach, nie wprowadza w nich zmian. Ponadto czyszczenie historii kredytowej ma zastosowanie na ogół w przypadkach, gdy jest ona zła, co może rodzić pewne wątpliwości względem wiarygodności źródła, jakim jest BIK. Tylko w szczególnych przypadkach dane w Biurze Informacji Kredytowej mogą być zmienione. Jest to sytuacja, gdy:
- klient zamierza odwołać zgodę na przetrzymywanie danych o spłaconym kredycie (wyłącznie wtedy, kiedy był spłacony w terminie);
- upłynęło ponad 5 lat od spłaty problematycznego kredytu (jeśli klient chce, by nie był on uwzględniony w historii kredytowej i nie wpływał na kolejne kredyty);
- w informacjach BIK klient zauważy nieprawdziwe lub nieaktualne dane (może zgłosić wniosek korygujący).
Klient, który chce zmienić swoją historię kredytową, musi więc poświadczyć o wystąpieniu powyższych sytuacji, ponieważ nie ma innej możliwości jej modyfikowania.
Jak usunąć lub skorygować dane w BIK?
Jeśli już dojdzie do którejś z wymienionych wyżej sytuacji ważny jest fakt, że wniosek o korektę lub usunięcie konkretnych informacji nie składa się w BIK. Pismo to należy przesłać do instytucji finansowej, która przesłała dane do historii kredytowej. Z kolei BIK modyfikuje informacje wyłącznie na podstawie pisemnego, a jednocześnie uzasadnionego wniosku przesłanego od tej właśnie instytucji.
