Kwestia długów jest problemem bardzo powszechnym. Widoczne są również problemy z ich spłacaniem. Gdy wierzyciel sięga po pomoc w sądzie i u komornika, skutkiem takich działań może być zajęcie komornicze. Sprawdzamy, jak wygląda ten proces i co dokładnie podlega egzekucji świadczeń pieniężnych.

 

Konflikt związany z nieopłaceniem należności bardzo często kończy się w sądzie, w wyniku czego swoje działanie podejmuje komornik sądowy. Jednym z elementów całego procesu egzekucji jest zajęcie komornicze. Jego realizacja wiąże się z prawnie określonymi działaniami. Kiedy może do tego dojść? Co może zająć komornik? Jaka jest kwota wolna od zajęcia komorniczego?

Długi Polaków, czyli mnóstwo pracy dla komorników

Długi Polaków stale rosną. Coraz wyższe koszty życia, piętrzące się problemy, wpadanie w spiralę zadłużenia – wszystko to sprawia, że coraz trudniej regulować zaległości na czas. Jak wskazuje w swojej publikacji BIG InfoMonitor w okresie od końca lipca 2022 do końca lipca 2023 roku zadłużenie pozakredytowe i kredytowe Polaków widoczne w Rejestrze Dłużników BIG InfoMonitor i w bazie informacji kredytowych BIK zwiększyło się o prawie 5,7 mld zł. Ostatecznie przekracza już kwotę 82 mld zł. Obejmuje ona długi na kwotę co najmniej 200 zł widniejącą w rejestrze dłużników, jak i 30 dni opóźnienia w spłacie kredytów na taką samą kwotę.

Niespłacone długi różnego rodzaju ma co dwunasty Polak, czyli prawie 2,7 mln osób. W ciągu ostatnich analizowanych 12 miesięcy liczba dłużników wzrosła o prawie 12 tys., a średnia kwota zaległości finansowych zwiększyła się o 1,6 tys. zł, utrzymując się na poziomie 30,1 tys. zł.

Wszczęcie egzekucji komorniczej

Postępowanie egzekucyjne, które ma na celu odzyskanie należności wierzyciela, wiąże się ze spełnieniem określonych formalności. Podstawą do wszczęcia egzekucji jest wniosek wierzyciela. Zawiera on m.in. informacje o wyborze komornika, dane wierzyciela i dłużnika, wskazanie świadczenia i sposób egzekucji, jak również sposób przekazania pozyskanych w wyniku zajęcia środków.

Do wniosku należy dołączyć tytuł wykonawczy. Jest to tytuł egzekucyjny, któremu sąd nadał klauzulę wykonalności najczęściej w formie wyroku sądu lub nakazu zapłaty.

Aby spełnić roszczenia wierzyciela, komornik sądowy ma prawo do egzekucji świadczeń pieniężnych polegającej na zajęciu wynagrodzenia dłużnika, świadczeń niepieniężnych oraz nieruchomości w formie zajęcia, jak również przeprowadzenia licytacji.

Co nie podlega egzekucji komorniczej, czyli zajęciu przez komornika?

W przypadku świadczeń państwowych komornik nie może brać ich pod uwagę podczas wykonywania egzekucji. Treść art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego wskazuje, że świadczenia, które nie podlegają egzekucji, czyli zajęciu komorniczemu to m.in.:

  • świadczenia alimentacyjne;
  • świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów;
  • świadczenia rodzinne;
  • dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe i dla sierot zupełnych;
  • zasiłki dla opiekunów;
  • świadczenia z pomocy społecznej;
  • świadczenia integracyjne;
  • świadczenie wychowawcze;
  • świadczenie dobry start;
  • rodzinny kapitał opiekuńczy i inne wymienione w przepisie.

W toku postępowania egzekucyjnego ograniczeniom podlegają także inne przedmioty wskazane w art. 829 Kodeksu postępowania cywilnego. Są to przykładowo przedmioty urządzenia domowego niezbędne dla dłużnika i jego domowników, narzędzia i inne przedmioty niezbędne do osobistej pracy zarobkowej dłużnika czy też przedmioty niezbędne do nauki, papiery osobiste, odznaczenia i przedmioty służące do wykonywania praktyk religijnych.

Zobacz też: Przedawnienie długu u komornika: kiedy, zasady

 

Jak wygląda zajęcie komornicze?

Jednym z etapów w postępowaniu egzekucyjnym jest zajęcie komornicze. Ma ono na celu zabezpieczenie majątku dłużnika na poczet niespłaconych należności. Złożony na początku wniosek wierzyciela może zawierać sposoby, dzięki którym komornik ma odzyskać wskazany dług. Do wyboru ma blokadę konta, pozyskanie środków z pensji, ruchomości bądź nieruchomości. Istnieje możliwość zastosowania jednej metody, kilku lub wszystkich. W razie skuteczności jednej z nich komornik może odstąpić od dalszych czynności.

Zajęcie rachunku bankowego

W przypadku zajęcia komorniczego najczęściej dotyczy ona blokady na kontach dłużnika. Jest to najłatwiejszy sposób dotarcia do środków pokrywających dług u wierzyciela. Jeśli komornik nie otrzyma informacji o tym, w jakich bankach dłużnik prowadzi konta, może je zdobyć, korzystając z systemu Ognivo lub konsultując się z Centralną Informacją o Rachunkach Bankowych.

Co ważne, komornik może zająć konto bankowe nawet wtedy, gdy dłużnik nie jest o tym jeszcze powiadomiony. Wynika to głównie z warunków technicznych – komornik otrzymuje informacje od banku w drodze elektronicznej, a dokumenty dłużnikowi są przekazywane listownie, co wymaga dłuższego czasu. W tej sytuacji, aby chronić prawa zadłużonego, bank wstrzymuje się z przekazaniem środków komornikowi do 7 dni od zajęcia konta.

Warto podkreślić, że komornik nie może zająć całego wynagrodzenia, ponieważ stosowane są określone ograniczenia w tej kwestii. Z drugiej strony może on zablokować również przyszłe wpływy oraz poddać windykacji kilka różnych kont bankowych. Zajęciu podlega również lokata, konto oszczędnościowe lub walutowe. Trzeba też wskazać, że komornik nie powinien zajmować wynagrodzenia i konto bankowego jednocześnie, ponieważ według prawa musi on prowadzić egzekucję w sposób, który jest najmniej uciążliwy dla dłużnika.

Założenia w ustalaniu wysokość kwot, które może zająć komornik, różnią się w zależności od sytuacji – rodzaju umowy, czy danego świadczenia. Do dyspozycji dłużnika muszą pozostać na koncie określone środki. W przypadku dłużników alimentacyjnych komornik zajmuje nawet 60% wynagrodzenia, ponieważ nie jest tu uznawana kwota wolna od potrąceń.

Zajmowanie konta odbywa się tak długo, aż uzyskane środki nie pokryją w całości zadłużenia lub do momentu zawarcia ugody z wierzycielem, który składa następnie wniosek o umorzenie postępowania (odblokowanie konta następuje po 1-3 dniach).

Szukasz pracy w Olsztynie? Nie przegap najnowszych ogłoszeń w serwisie GoWork.pl!

Zajęcie komornicze a rodzaj umowy

Komornik w sytuacji zajęcia komorniczego konta bankowego sprawdza zarobki dłużnika. W przypadku wynagrodzenia wypłacanego z umowy o pracę komornik może zająć 50% pensji, pozostawiając kwotę wolną od zajęcia komorniczego. Tak samo jest w przypadku umowy zlecenia i umowy o dzieło, kiedy stanowią one źródło pensji. Inaczej traktowana jest sytuacja, kiedy umowa zlecenia lub o dzieło wiąże się z pracą dodatkową. Wtedy komornik może zająć nawet 100% tej kwoty.

Zajęcie komornicze w przypadku emerytury

Podobnie jak w przypadku wynagrodzenia, komornik nie może zająć całej kwoty świadczenia emerytalnego lub renty. To, ile dłużnik będzie musiał oddać na poczet zadłużenia, zależy w tej sytuacji od rodzaju roszczenia:

  • zadłużenia niealimentacyjne – wynikające przykładowo z kredytów, pożyczek, zaległych rachunków, kar pieniężnych, czy nieuregulowanych faktur pozwala na zajęcie z emerytury do 25% świadczenia miesięcznie (na koncie dłużnika musi zostać przynajmniej 75% świadczenia minimalnego);
  • zadłużenia alimentacyjne – tutaj zajęcie komornicze upoważnia do pobrania nawet 60% emerytury.

Kwota, wobec której określana jest wysokość potrącenia, nie obejmuje elementów takich jak dodatek pielęgnacyjny, dodatek dla sierot zupełnych i dodatek dla weterana poszkodowanego, a także 13-ej emerytury.

Może Cię zainteresować: Licytacja komornicza – co to jest? Jak przebiega licytacja komornicza?

Jaka jest kwota wolna od zajęcia komorniczego?

Zajęcie komornicze jest regulowane poprzez zasadę stosowania kwoty wolnej od przejęcia przez komornika. Określa się nią pułap, do którego na koncie dłużnika muszą pozostać określone środki. Dokładny zakres zależy od kwoty minimalnego wynagrodzenia w danym roku, która podlega waloryzacji.

Minimalne wynagrodzenie od podwyżki 1 lipca 2023 roku wynosi obecnie 3600 zł brutto. W takim przypadku kwota wolna od zajęcia to obecnie 2700 zł – można ją wydać lub wypłacić z konta bankowego. Nadwyżka jest do dyspozycji komornika.

Często zdarza się, że na konto dłużnika trafia mniej środków niż wyżej wskazana kwota 2700 zł. W takiej sytuacji bank nie przekaże komornikowi żadnej kwoty. Kiedy zadłużony uzyska przykładowo 3000 zł, na poczet długów będzie mu zabrana nadwyżka, czyli 300 zł. Istnieje możliwość pobrania środków z kwoty wolnej od zajęcia. Dłużnik może to zrobić, aby szybko uregulować należność. Wtedy musi jednak złożyć odpowiednie oświadczenie w banku.

Zasady dotyczące kwoty wolnej od zajęcia na różnych umowach

Kwota wolna od zajęcia komorniczego różni się w zależności od rodzaju umowy, na podstawie której wypłacane jest wynagrodzenie. W przypadku umowy o pracę obowiązuje wyższy limit ochrony niż przy umowie zlecenie czy umowie o dzieło. Warto znać swoje prawa, aby uniknąć nieporozumień związanych z zajęciem wynagrodzenia przez komornika.

Jakie dochody są wolne od zajęcia komorniczego?

Niektóre świadczenia socjalne i dodatki są chronione przed zajęciem komorniczym, np. zasiłki rodzinne, dodatki pielęgnacyjne czy alimenty. Warto znać listę dochodów chronionych, aby skutecznie bronić swoich praw w sytuacji zajęcia komorniczego. Znajomość przepisów pozwala na świadome zarządzanie finansami nawet w trudnych sytuacjach.

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_89220507_pieni%C4%85dze-daj%C4%85-twoje-mo%C5%BCliwo%C5%9Bci.html