Licytacja komornicza prowadzona jest w konsekwencji dla dłużnika, który ma problem ze spłatą zobowiązań. Jej wykonanie należy do zadań komornika sądowego. Podmiotem licytacji komorniczej mogą być różne rzeczy – od nieruchomości dłużnika, po samochody i pojedyncze przedmioty. Sprawdź, co to są licytacje komornicze i jak przebiega licytacja komornicza w praktyce.
Problemy ze spłatą kredytu czy uregulowaniem pożyczki względem banku lub innego wierzyciela mogą w ostateczności zakończyć się licytacją komorniczą. Jako jeden z etapów postępowania komorniczego, jest wykonywany na mocy wyroku sądu, kiedy samodzielne wyegzekwowanie spłaty długu przez wierzyciela nie daje oczekiwanych rezultatów. Czym jest licytacja komornicza? Na czym polega? Jakie etapy ma przeprowadzenie licytacji komorniczej? Co może być zlicytowane? Sprawdź odpowiedzi na te pytania w artykule.
Licytacja komornicza – co to jest?
Licytacja komornicza rozumiana jest jako publiczna sprzedaż różnorodnych ruchomości i nieruchomości dłużnika. W tym procederze osoby chętne do zakupu poszczególnych składników majątku zgłaszają swój udział poprzez wpłatę rękojmi (jest ona zwracana osobom, które nie wygrały aukcji po ogłoszeniu wyników licytacji, a przepada, gdy wygrywający nie ureguluje należności w terminie). Wygrywa ten, kto zaoferuje najwyższą kwotę za wybraną ruchomość lub nieruchomość.
Zanim jednak dojdzie do licytacji, muszą zostać spełnione określone warunki. Jeżeli dłużnik nie spłaca należności po samodzielnej próbie odzyskania długu przez wierzyciela lub wezwaniu do uregulowania długu wysłanego przez komornika oraz nie ma możliwości uregulowania należności ze względu na brak wystarczających środków z dochodów (np. pensji) czy oszczędności, może on zacząć zajmować poszczególne części majątku dłużnika. W dalszym etapie wierzyciel sporządza wniosek o wycenę przejętych ruchomości i nieruchomości. Po upłynięciu przynajmniej 14 dni od prawomocnej wyceny majątku publikuje się obwieszczenie o licytacji.
Licytacja komornicza a obwieszczenie
Ze względu na to, że licytacja komornicza ma charakter publiczny, jej rozpoczęcie musi być poprzedzone obwieszczeniem. Informację o licytacji komorniczej umieszcza się na stronie internetowej komornika, który prowadzi licytację, na stronie internetowej Krajowej Rady Komorniczej, na stronie internetowej odpowiedniego dla regionu sądu, w prasie i w innych miejscach wskazanych przez komornika.
Obwieszczenie dotyczące licytacji komorniczej musi zawierać kilka podstawowych informacji. Należy do nich data, adres miejsca licytacji, czego ona dotyczy (np. w przypadku nieruchomości lokalizację, czy dane pochodzące z księgi wieczystej) lub jak wygląda przedmiot licytacji, a także cena wywoławcza (wraz z ceną szacunkową) oraz dokładna kwota rękojmi. Informacja o licytacji powinna być opublikowana przynajmniej dwa tygodnie przed jej planowanym rozpoczęciem.
Co podlega licytacji komorniczej?
Jeśli zajęcie dochodów czy oszczędności nie jest wystarczające do uregulowania należności, licytacji komorniczej podlegają bardzo różne elementy majątku dłużnika. Przedmiotem może być zarówno ruchomość, jak i nieruchomość. W tej kwestii istnieją jednak ograniczenia, które reguluje Kodeks postępowania cywilnego (art. 829, 831 § 1 i 833 § 6).
Licytacja nieruchomości – jeśli chodzi o nieruchomości dłużnika, można tu wymienić domy, mieszkania, garaże i miejsca postojowe, działki, lokale użytkowe lub magazyny.
Licytacja ruchomości – tym przypadku jest zdecydowanie większy wybór przedmiotów do licytacji. Są to najczęściej samochody, motocykle, antyki, biżuteria, dzieła sztuki, łodzie, maszyny rolnicze, materiały przemysłowe, meble, odzież, sprzęt komputerowy, AGD i RTV oraz wiele innych.
Co nie podlega licytacji komorniczej?
W przepisach Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących ograniczeń egzekucji komorniczej można znaleźć informację, że licytacji nie podlegają m.in.:
„1) przedmioty urządzenia domowego niezbędne dla dłużnika i jego domowników, w szczególności lodówka, pralka, odkurzacz, piekarnik lub kuchenka mikrofalowa, płyta grzewcza służąca podgrzewaniu i przygotowywaniu posiłków, łóżka, stół i krzesła w liczbie niezbędnej dla dłużnika i jego domowników oraz po jednym źródle oświetlenia na izbę, chyba że są to przedmioty, których wartość znacznie przekracza przeciętną wartość nowych przedmiotów danego rodzaju;
1¹) pościel, bielizna i ubranie codzienne, w liczbie niezbędnej dla dłużnika i jego domowników, a także ubranie niezbędne do pełnienia służby lub wykonywania zawodu;
2) zapasy żywności i opału niezbędne dla dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny na okres jednego miesiąca;
3) jedna krowa lub dwie kozy albo trzy owce potrzebne do wyżywienia dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny wraz z zapasem paszy i ściółki do najbliższych zbiorów;
4) narzędzia i inne przedmioty niezbędne do osobistej pracy zarobkowej dłużnika oraz surowce niezbędne dla niego do produkcji na okres jednego tygodnia, z wyłączeniem jednak pojazdów mechanicznych;”.
Kto może wziąć udział w licytacji komorniczej?
W licytacji komorniczej może wziąć udział każdy, kto wpłaci wadium o określonej w obwieszczeniu wysokości. Kwota rękojmi to według Kodeksu postępowania cywilnego jedna dziesiąta sumy oszacowania konkretnego elementu majątku. Wpłatę wadium należy uiścić najpóźniej dzień przed licytacją.
Licytacja komornicza jest jednak ograniczona pod jednym względem. Według przepisów udział w tym etapie egzekucji komorniczej jest zabroniony osobom z rodziny dłużnika, jak i samego komornika.
Jak przebiega licytacja komornicza?
Jedna licytacja komornicza może być realizowana kilka razy. Dotyczy to sytuacji, kiedy brak chętnych kupujących. W tym przypadku ustala się kolejny termin, w którym ma się odbyć druga licytacja.
Przebieg pierwszej licytacji (ewentualnie każdej kolejnej) jest kontrolowany przez komornika i odbywa się pod nadzorem sędziego. Zebrani w danym miejscu licytatorzy przeprowadzają głosowanie, podając coraz to wyższe kwoty za poszczególny składnik majątku dłużnika. Licytacja komornicza rozpoczyna się od ceny wywoławczej. Kwota ta, jeśli przeprowadzana jest licytacja komornicza nieruchomości, musi opiewać na wysokość przynajmniej 3/4 oszacowanej wcześniej wartości (w drugiej licytacji to minimum 2/3 oszacowanej wartości). Przebicie ceny musi być wyższe niż jeden procent ceny wywoławczej. Podane przez licytujących ceny zaokrągla do pełnych złotówek. Jeśli po trzecim wezwaniu komornika nie zgłasza się osoba z wyższą kwotą, licytujący, który podał najwyższą kwotę, otrzymuje przybicie, a więc potwierdzenie wygranej w licytacji. Musi być to zaakceptowane przez sąd oraz uprawomocnione. W dalszym postępowaniu wygrywający licytację ma 14 dni na zapłatę należności (pomniejszoną o kwotę rękojmi), liczone od doręczenia wezwania.
Etapy licytacji komorniczej nieruchomości
Sama licytacja komornicza jest elementem większego procesu z postępowania egzekucyjnego. Jest realizowana krok po kroku według przepisów prawa:
- Wszczęcie postępowania egzekucyjnego
- Zajęcie majątku dłużnika
- Wezwanie do zapłaty zadłużenia
- Wycena nieruchomości
- Publikacja obwieszczenia o licytacji komorniczej
- Określenie warunków do przystąpienia licytacji
- Przeprowadzenie licytacji komorniczej i wyłonienie osoby licytującej z najwyższą kwotą
- Sąd wydaje postanowienie o przybiciu
- Wydanie wezwania do zapłaty dla osoby wygrywającej licytację
- Postanowienie o przysądzeniu własności wraz ze wpisem do księgi wieczystej
System e-licytacje komornicze
Od 6 listopada 2021 roku istnieje możliwość skorzystania z elektronicznych licytacji komorniczych. Na początku dotyczyło to nieruchomości. Obecnie na stronie internetowej Krajowej Rady Komorniczej elicytacje.komornik.pl oferowane są różne przedmioty licytacji – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości należących do dłużników.
Aby skorzystać z internetowej licytacji, należy założyć indywidualne konto i licytować wybrany przedmiot. Przetarg wygrywa osoba, która zaproponowała najwyższą kwotę w chwili zakończenia licytacji.
