W tym tekście objaśniamy proces zakładania winnicy krok po kroku. Precyzujemy również, na jakie koszty związane z zakładaniem winnicy trzeba się przygotować oraz jakich formalności trzeba będzie dopełnić, aby móc sprzedawać wino z własnej winnicy. Jak produkować wino? Ile można w ten sposób zarobić?

Jak założyć własną winnicę

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_103042991_winogrona-z-zielonymi-li%C5%9B%C4%87mi-na-ro%C5%9Blinach-owocowych-winogron-na-zewn%C4%85trz.html

Własna winnica: czy to dobry pomysł?

Choć doświadczeni właściciele takiego biznesu podkreślają, że zakładanie winnicy wiąże się ze sporymi kosztami, późniejsze zarobki mają szansę szybko to zrekompensować. Winnica to także bardzo dobry pomysł na biznes na wsi.

Jeśli więc marzy Wam się otwarcie własnej (małej lub większej) winnicy, w tym tekście wytłumaczymy, jak zrobić to krok po kroku. Gdzie szukać odpowiedniej ziemi pod uprawę i jakich formalności trzeba będzie dopełnić?

Zakładanie winnicy – formalności

Największym minusem zakładania winnicy są z pewnością spore koszty na start biznesu. Trzeba liczyć się z kwotami rzędu nawet 100 – 150 tys. zł na sam zakup ziemi. Jakie jeszcze opłaty należy wziąć pod uwagę?

Koszty otworzenia własnej winnicy

Choć najdrożej zapłacimy za zakup odpowiedniej działki pod uprawy, to nie jedyne koszty, jakie wiążą się z własną winnicą. Do tego dochodzą jeszcze opłaty administracyjne, a także zakup odpowiedniego sprzętu do winnicy. Za co zapłacimy, otwierając taki biznes? Poniżej znajdziecie pełną listę:

1) zakup gruntu,

2) przygotowanie gleby pod winnicę,

3) zakup i nasadzenie sadzonek,

4) doradztwo enologiczne (w zakresie produkcji, pielęgnacji i rodzajów wina),

5) koszty pracownicze, dodatkowe ogrodzenie działki,

6) zakup maszyn i urządzeń,

7) aranżacja winnicy,

8) koszty związane z bieżącą pielęgnacją winnicy, podatkami oraz opłatą za reklamę i promocję.

Zdaniem właścicieli winnic zsumowanie wszystkich powyższych kosztów przy zakładaniu winnicy o powierzchni ok. 1 hektara powinno dać kwotę 200 tys. zł. Nie jest to mało, jednak późniejsze dochody z własnej winnicy przynoszą zwrot poczynionych inwestycji.

Rejestracja winnicy, zdobycie pozwoleń

Zakładanie winnicy wiąże się również z wieloma formalnościami, podobnie, jak otwarcie własnej pasieki. Właściciele firm tego typu często na nie narzekają, dodając, że na ich załatwienie powinni zarezerwować sobie około roku. Jakie pozwolenia trzeba zdobyć i gdzie zarejestrować własną winnicę?

Pierwszym krokiem będzie zgłoszenie chęci otwarcia winnicy w Agencji Rynku Rolnego, która dokona jej rejestracji. Kolejnym będzie za to spełnienie wymogów sanitarnych Inspektoratu Jakości Handlowej. O zamiarze produkcji wina trzeba będzie poinformować także służby celne.

Poniżej znajdziecie listę instytucji, których  trzeba będzie uzyskać pozwolenie na założenie winnicy:

  • Inspektoriat Budowlany,

  • Sanepid,

  • Urząd Ochrony Roślin i Nasiennictwa,

  • Inspektoriat Jakości Artykułów Rolno – Spożywczych,

  • Ministerstwo Rolnictwa,

  • Urząd Celny,

  • Ministerstwo Finansów.

Warto wspomnieć, że dobrze napisany biznesplan, zawierający zwłaszcza analizę SWOT (mocnych i słabszych stron firmy), może znacząco przyśpieszyć tempo zdobywania wymaganych pozwoleń. Jego przygotowanie możecie także zlecić profesjonalnym doradcom.

Zakładanie winnicy krok po kroku

Jak założyć winnicę w Polsce? 

Zakładanie winnicy trzeba zacząć od znalezienia dobrego miejsca do założenia uprawy. Musi to być lokalizacja, w której jest nie tylko ciepło, ale i nie dochodzi też do gwałtownych wahań temperatury.

Jaki region wybrać na winnicę w Polsce?

Najwięcej tego typu biznesów jest ulokowanych w południowej części naszego kraju. Jak tłumaczą doświadczeni właściciele własnych winnic, najlepszym regionem do takich celów jest Dolny Śląsk. „Tu panuje ten sam klimat co we francuskiej Burgundii czy niemieckiej Saksonii. Na Dolnym Śląsku jest obecnie kilkanaście winnic, w Zachowicach, gdzie ma siedzibę nasza winnica, działają łącznie już 4 winnice” – komentowała w rozmowie z portalem MamBiznes.pl Ilona Migacz z winnicy Adoria.

Do innych regionów o odpowiednich dla upraw walorach należą także Podkarpacie i Małopolska oraz okolice Lubuska, które od stuleci słyną z winiarstwa!

Warunki dla upraw winorośli

Aby winogrona do produkcji własnego wina rosły prawidłowo, projektując własną winnicę należy zapewnić roślinom:

1) odpowiednie nasłonecznienie i nawożenie gleby,

2) ochronę przed wiatrem i burzami (najlepsza będzie ziemia lekko pochylona w stronę południową),

3) wysokość terenu nieprzekraczająca ok. 300 metrów n.p.m.,

4) niezbyt dużą wilgotność terenu (zdecydowanie odradza się tereny podmokłe),

5) glebę gliniastą,

6) odpowiednią ochronę przed zagrożeniami, które przykładowo generują choroby grzybowe w przypadku upraw ekologicznych.

Jak przygotować glebę pod winnicę?

Gliniasta gleba uznawana jest za jedną z najlepszych do upraw własnych winorośli w swojej winnicy. Jednak zanim nasadzicie sadzonki roślin, trzeba ją będzie odpowiednio do tego przygotować. Niezbędne będzie nawożenie jej wapniem, a także obornikiem. Winorośl, aby mogła rozwijać się szybko i prawidłowo, wymaga gleby bogatej w azot.

Szukasz pracy w Warszawie? Sprawdź najlepsze oferty na GoWork.pl!

Sadzonki do własnej winnicy: jaka odmiana winogron?

Kluczowym elementem zakładania winnicy będzie również wybór odpowiednich sadzonek. Z racji warunków klimatycznych, jakie panują w Polsce, najbardziej polecane są tu odmiany winorośli nieco bardziej odporne na chłód. Są to:

  • Bianca,

  • Seyval Blanc.

Jednak najlepiej będzie jeszcze przed zamówieniem sadzonek skonsultować nasz wybór z enologiem. Najlepiej doradzi, jakie odmiany bezproblemowo poradzą sobie z warunkami panującymi na Waszej ziemi.

Prowadzenie winnicy: potrzebny sprzęt

Przy zakładaniu winnicy krok po kroku nie obędzie się bez skompletowania odpowiedniego sprzętu! Co musi znaleźć się w naszej własnej winnicy? Takie miejsce nie obędzie się bez butelek wina. Poniżej znajdziecie pełną listę:

1) zbiorniki fermentacyjne (najlepiej ze stali nierdzewnej!),

2) prasa,

3) korkownica,

4) filtr,

5) korki,

6) termokapsle,

7) urządzenie do nalepiania etykiet,

8) młynki do szypułkowania,

9) kadzie i beczki na wino.

Winiarnia przy własnej winnicy

Zakładając winnicę, należy pamiętać o uwzględnieniu przestrzeni samej winiarni, czyli miejsca do przetwarzania winogron, przechowywania wina, a także degustacji wyprodukowanego alkoholu. Tu przyda się także odrobina zmysłu estetycznego. Elegancka winiarnia, gdzie prowadzona może być sprzedaż wina uzyskanych z winogron pochodzących z lokalnej uprawy, ulokowana w uroczej piwniczce ma zachęcić klientów do częstych odwiedzin.

Może Cię zainteresować: Dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej 2024. Gdzie szukać wsparcia?

Prowadzenie własnej winnicy – przepisy

Decydując się na biznes winiarski, trzeba wziąć pod uwagę zapisy prawne. W tej kwestii reguluje je Ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r. o wyrobach winiarskich. Wymagania dotyczące rejestracji działalności gospodarczej w tej branży przedstawia art. 8, który brzmi następująco:

1.  Przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich:

1) opracowuje w formie pisemnej i wdraża system kontroli wewnętrznej wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich obejmujący co najmniej określenie:

a) częstotliwości i sposobu pobierania próbek do badań jakości tych wyrobów,

b) metod przeprowadzania badań jakości tych wyrobów,

c) sposobu postępowania z tymi wyrobami niespełniającymi wymagań w zakresie jakości;

2) posiada plan obiektów budowlanych przeznaczonych do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich;

3) wyznacza osobę odpowiedzialną za kontrolę jakości wyrobów winiarskich;

4) zapewnia spełnianie przez obiekty budowlane i urządzenia techniczne przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich wymagań określonych w przepisach o ochronie przeciwpożarowej, sanitarnych i o ochronie środowiska, co potwierdza zaświadczenie wydane na jego wniosek przez:

a) komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej,

b) państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz

c) wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska

– właściwych ze względu na planowane miejsce wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich.

Przepisy wskazują również na kryteria, które musi spełnić osoba, która decyduje się na rozwój własnych upraw. Taki przedsiębiorca m.in.:

1) posiada tytuł prawny do obiektów budowlanych, w których działalność gospodarcza w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich ma być wykonywana;

2) nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, przeciwko mieniu, przeciwko obrotowi gospodarczemu, przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe;

3) nie zalega z należnościami wobec Skarbu Państwa, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Zezwolenie na sprzedaż wina bez działalności gospodarczej – czy jest możliwe?

Istnieje możliwość otrzymania zezwolenia na sprzedaż bez konieczności prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie należy zaznaczyć, że dotyczy to tylko zezwoleń detalicznych. Zezwolenia na większą sprzedaż hurtową wina mogą otrzymać wyłącznie przedsiębiorcy.

Wielkość winnicy a jakość plonów – jak planować uprawę z myślą o miłośnikach wina?

Jednym z kluczowych aspektów przy zakładaniu winnicy jest wielkość winnicy, która ma bezpośredni wpływ nie tylko na koszty inwestycji, lecz także na jakość winogron oraz finalnego produktu. Dla miłośników wina to właśnie mniejsze, rzemieślnicze uprawy bardzo często są synonimem jakości, autentyczności i lokalnego charakteru. W praktyce wiele polskich winnic rozpoczyna działalność od areału 0,5–1 hektara, co pozwala na lepszą kontrolę całego procesu uprawy oraz późniejszej produkcji wina.

Mniejsza skala działalności ułatwia dopasowanie zabiegów pielęgnacyjnych do struktury gleby, która w winiarstwie ma kluczowe znaczenie. To właśnie gleba wpływa na mineralność, kwasowość i ogólny charakter winogron, a w konsekwencji na dobre wino, które trafia do butelki. Właściciele niewielkich winnic mogą szybciej reagować na zmiany pogodowe, choroby roślin czy niedobory składników odżywczych, co przy większych areałach bywa znacznie trudniejsze.

W realiach polskich winnic coraz częściej stawia się na jakość, a nie masową produkcję. Konsumenci są skłonni zapłacić więcej za wino lokalne, wytwarzane w ograniczonych ilościach i wyraźnie powiązane z konkretnym terroir. Dlatego na początku działalności warto realistycznie ocenić swoje możliwości finansowe i organizacyjne, zamiast od razu planować dużą uprawę. Dobrze zaprojektowana, mniejsza winnica może stać się solidną podstawą do dalszego rozwoju oraz budowy rozpoznawalnej marki.

Odmiany winorośli w chłodniejszym klimacie – jakie szczepy sprawdzają się w polskich winnicach?

Warunki klimatyczne panujące w Polsce sprawiają, że dobór winorośli musi być wyjątkowo przemyślany. W chłodniejszym klimacie klasyczne odmiany znane z południa Europy nie zawsze dają satysfakcjonujące rezultaty, dlatego w polskich winnicach coraz większą popularnością cieszą się odmiany hybrydowe. Są one bardziej odporne na niskie temperatury, choroby grzybowe oraz krótszy okres wegetacyjny, co znacząco ogranicza ryzyko strat.

Dla producentów, którzy chcą tworzyć dobre wino w polskich warunkach, kluczowe znaczenie ma także odpowiednie dopasowanie odmiany do lokalnej struktury gleby. Inne szczepy sprawdzą się na glebach gliniastych, inne na piaszczysto-wapiennych czy lessowych. W praktyce oznacza to konieczność przeprowadzenia badań gleby przed nasadzeniami oraz skonsultowania wyboru z enologiem lub doświadczonym winiarzem.

W wielu polskich winnicach bardzo dobrze radzą sobie takie hybrydy jak Regent, Solaris, Johanniter czy Hibernal, które pozwalają na produkcję win o zrównoważonej kwasowości i wyraźnym profilu aromatycznym. To właśnie one umożliwiają tworzenie win docenianych zarówno przez doświadczonych koneserów, jak i początkujących miłośników wina. Umiejętny dobór odmian, połączony z właściwą pielęgnacją krzewów, sprawia, że nawet w mniej sprzyjającym klimacie możliwe jest uzyskanie trunków o wysokiej jakości i unikalnym charakterze.

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_171762557_woman-pouring-red-wine-into-drinking-glass-at-vineyard-sommelier-tasting-wine-outdoors-during-sunset.html