Gazeta Wyborcza
30.01.2025 17:00
Ukraińcy, Kolumbijczycy, ale i Polacy ciężko pracują w magazynie na obrzeżach Psar. - Biegają, jak zwariowani, wpadają na siebie. Ze stresu zapominają nawet napić się wody - relacjonuje jeden z pracowników. Pogotowie z Sosnowca przyjeżdża tam często.
Psary to zagłębiowska wieś w powiecie będzińskim. To ledwie dwadzieścia kilometrów od Katowic. Łatwo się tam dostać zjeżdżając z drogi krajowej nr 86, czyli dawnej "Gierkówki".
Sąsiedztwo DK86 sprawiło, że pośród pól wybudowano centrum logistyczne. Z daleka od jakichkolwiek zabudowań. Przed halą znajdują się parkingi, które około godziny 17.15 zaczynają zapełniać się autobusami. Wysiadają z nich pracownicy. Setki osób. Pośpiesznie, gdyż muszą zdążyć na zmianę, która zaczyna się o 18. Próbujemy z nimi rozmawiać. Niektórzy nie rozumieją, co mówimy. Nie znają polskiego. Próbujemy po angielsku, ale też jest trudno. W końcu przechodzimy na hiszpański. Dopiero wtedy się udaje. Na pierwsze pytanie, czy praca tu jest ciężka, potakują znacząco głowami.
Niektórzy z pracowników przyjeżdżają samochodami. W jednym z nich siedzi młoda Ukrainka. Przywiózł ją chłopak, który jest Polakiem. - Każdy może sobie wykupić dojazd do pracy autobusem, mnie podwozi chłopak. Inaczej trudno się tu dostać. Z autobusów często korzystają nie tylko Ukraińcy, ale też Kolumbijczycy czy Filipińczycy. Wielu ich tu pracuje - mówi dziewczyna.
Z danych przesłanych nam przez firmę - ID Logistics Polska, która prowadzi działalność w hali, wynika, że liczba pracowników się zmienia, okresowo osiąga nawet 2 tys. osób. Wiąże się to z "sezonowością typową dla branży logistycznej, co przekłada się na krótkoterminowe, zwiększone zapotrzebowanie na pracowników" - czytamy w mailu do redakcji.
W styczniu, gdy przyjeżdżamy do Psar, w hali pracuje prawie 1500 osób. Przedstawiciele firmy informują, że są różnych narodowości. Najwięcej jest Ukraińców. Nieco mniej jest Polaków oraz Kolumbijczyków.
Jak nie wyrabiasz normy, masz problem
Na czym polega praca w Psarach? Główne zadanie to kompletowanie i pakowanie paczek dla dużej sieci odzieżowej. Zatrudnieni w magazynie dzielą się zasadniczo na dwie grupy. "Picker" chodzi po magazynie z wózkiem, zbiera pojedyncze ubrania i wrzuca do wózka marketowego lub wiesza na metalowej konstrukcji na kółkach. Na bardzo dużej powierzchni trzeba zebrać 100 rzeczy na godzinę. Jak się zbiera powyżej 100 na godzinę, to można dostać premię.
Jeden z pracowników, Polak, opowiada nam, że nawet gdy ktoś jest bardzo zdeterminowany to zbierze 70 do 80 rzeczy na godzinę. - Pickerzy chodzą po kilkadziesiąt kilometrów dziennie w czasie 12-godzinnej zmiany. Imigranci, którzy obawiają się, że przełożony "utnie" im godziny pracy za kiepską wydajność, to po magazynie nawet biegają. Jak się zostanie przyłapanym na staniu, to od razu przychodzi "lider" i upomina. Jeśli nie wyrabiasz normy, to może skończyć się na naganie albo odesłaniu do domu - mówi nam Marcin. - Generalnie nie można rozmawiać - zaznacza i dodaje, że na halę nic nie można wnosić. Żadnych telefonów. Dozwolony jest jedynie bidon z wodą.
Słowa naszego rozmówcy potwierdzają przedstawiciele ID Logistics. Zakaz wnoszenia telefonów do hali ma wynikać z przepisów BHP oraz RODO. Tak jest we wszystkich oddziałach firmy. Wiąże się to też z ochroną danych osobowych adresatów, do których trafiają zamówienia.
W magazynie pracują też "pakerzy". To osoby, które pakują rzeczy do zamówień. Marcin mówi, że na spakowanie każdego zamówienia jest minuta. - Są też inne działy, ale te dwa są najcięższe - podkreśla.
Młoda Ukrainka, którą spotkaliśmy przed zakładem wyjaśnia, że pracuje zmiennie - jako picker i jako paker. - Kiedy tylko muszę pakować rzeczy, to jeszcze nie jest najgorzej. Ale kiedy dniówkę mam jako picker, to jest dramat. Ciągle muszę biegać i biegać, jak automat. Tu taka rzecz do zabrania, daleko następna. Wtedy jest ciężko. Ale muszę mieć pieniądze dla siebie, mojej rodziny, która została w kraju. Gdzieś pracować trzeba - wzdycha dziewczyna.
Pracownicy wchodzą na teren zakładu przez automatyczne bramki, potem legitymują się ochroniarzowi, następnie muszą "odbić się" na skanerze w głębi magazynu. - W magazynie najwięcej jest Ukraińców i Kolumbijczyków. Jest też sporo ludzi z Filipin, Uzbekistanu, Indii, krajów Afryki. Ludzie trzymają się w grupach, powiedzmy etnicznych, które ze sobą nie rozmawiają, Polakom na magazyn dostać się trudno, bo wiadomo, będą marudzić, a takiemu cudzoziemcowi trudniej się poskarżyć - opowiada Marcin.
Potwierdza to Gloria, Kolumbijka, która do Polski przyjechała w poszukiwaniu pracy. Jest tutaj od roku, ale wielu jej znajomych z Kolumbii przyjechało niedawno. Zostali ściągnięci przez agencje pracy.