Od 1 listopada 2024 roku osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą oraz komornicy sądowi będą mogli składać wnioski o zwolnienie z opłacania składek ZUS. Ta ulga może stanowić istotne wsparcie finansowe, jednak aby skorzystać z wakacji składkowych, należy spełnić określone warunki. Jakie zasady rządzą tym rozwiązaniem?

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_35640215_polski-pieni%C4%99dzy-i-kalkulator-na-drewnianym-stole.html
Wakacje składkowe – na czym to polega?
Wakacje składkowe pozwalają na zwolnienie z opłacania składek ZUS przez jeden miesiąc w roku. Zwolnienie dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne, czyli emerytalne, rentowe oraz wypadkowe, a także dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, jeżeli je opłacasz, oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeśli są one opłacane.
Należy jednak pamiętać, że wakacje składkowe nie obejmują składek na ubezpieczenie zdrowotne (na składkę zdrowotną) ani składek, które przedsiębiorca ma obowiązek opłacać za swoich pracowników.
Zwolnienie dotyczy składek ustalanych na podstawie najniższej podstawy wymiaru, która Cię obowiązuje. Ważne jest, że nie stosuje się proporcjonalnego zmniejszenia składek w przypadku niezdolności do pracy lub innych zmian w zakresie podlegania ubezpieczeniom w trakcie miesiąca objętego zwolnieniem.
Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane z budżetu państwa wliczają się do Twojej przyszłej emerytury lub renty, a także zapewniają prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Ponadto, podczas miesiąca, za który otrzymasz zwolnienie, możesz swobodnie prowadzić działalność gospodarczą bez konieczności jej zawieszania.
Aby skorzystać z tej ulgi, musisz wybrać jeden miesiąc w roku, w którym składa się wniosek. Złożenie wniosku wymaga jednak wcześniejszego zgłoszenia go miesiąc przed wybranym okresem. W 2024 roku wakacje składkowe można zrealizować tylko w grudniu, a wniosek trzeba złożyć do końca listopada. Możesz jednak również złożyć wniosek na styczeń 2025 roku, co umożliwi Ci obniżenie składek przez dwa miesiące z rzędu.
Kto może skorzystać z wakacji składkowych?
Z wakacji składkowych mogą skorzystać przedsiębiorcy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą oraz komornicy sądowi, którzy spełniają określone warunki. Przede wszystkim, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o zwolnienie, muszą mieć zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych, w tym ubezpieczenia zdrowotnego, nie więcej niż 10 osób, wliczając siebie.
Do tego limitu zaliczają się pracownicy, zleceniobiorcy (z wyjątkiem uczniów i studentów do 26 roku życia) oraz osoby współpracujące z przedsiębiorcą.
Dodatkowo, osoby ubiegające się o wakacje składkowe muszą wykazać, że w poprzednich dwóch latach ich przychód z działalności gospodarczej nie przekroczył równowartości 2 milionów euro w jednym z tych lat. Warunkiem jest również, aby nie prowadziły działalności na rzecz byłego pracodawcy, jeśli ta działalność pokrywała się z ich obowiązkami w pracy.
Warto dodać, że jeśli przedsiębiorca korzysta z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, może ubiegać się o zwolnienie także z tej składki, o ile był objęty tym ubezpieczeniem przez co najmniej jeden dzień w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym składa wniosek.
Ponadto, składając wniosek o wakacje składkowe, który rozpatruje Zakład Ubezpieczeń Społecznych należy pamiętać o limicie pomocy de minimis, który nie może przekroczyć 300 tys. euro w ciągu ostatnich 3 lat. Pomoc ta jest obliczana na podstawie składek, z których przedsiębiorca chce uzyskać zwolnienie w danym miesiącu.
Wakacje od ZUS a zawieszenie działalności gospodarczej
Aby skorzystać z wakacji składkowych, nie musisz całkowicie prowadzić działalności gospodarczej. Możesz złożyć wniosek o zwolnienie z opłacania składek, nawet jeśli Twoja działalność jest zawieszona. Ważne jest, abyś w momencie składania wniosku był płatnikiem składek, co oznacza, że zawieszenie działalności nie eliminuje możliwości skorzystania z tej ulgi.
Jeśli na przykład w listopadzie 2024 roku Twoja działalność jest zawieszona, możesz złożyć wniosek o zwolnienie z opłacania składek za grudzień tego samego roku, pod warunkiem, że odwiesisz działalność w grudniu.
Kluczowe jest, abyś w październiku podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu przez co najmniej jeden dzień. Jeśli Twoja działalność była zawieszona przez cały październik, nie spełnisz warunków do skorzystania z tej ulgi.
Jak skorzystać z wakacji od ZUS?
Aby skorzystać z wakacji składkowych, musisz złożyć odpowiedni wniosek RWS na Platformie Usług Elektronicznych (PUE ZUS/eZUS). Ważne jest, aby wniosek został złożony wyłącznie przez profil płatnika na tej platformie, ponieważ inne formy składania wniosków nie będą rozpatrywane. Wniosek można składać w miesiącu poprzedzającym ten, za który chcesz uzyskać zwolnienie z opłacania składek.
Na przykład, jeśli chcesz ubiegać się o zwolnienie za grudzień 2024 roku, wniosek musi zostać złożony do 30 listopada 2024 roku. Formularz wniosku jest edytowalny i automatycznie wypełnia dane identyfikacyjne płatnika oraz okres zwolnienia. W trakcie składania wniosku będziesz musiał również złożyć oświadczenie o spełnieniu warunków do skorzystania z ulgi, w tym o pomocy publicznej de minimis oraz osiągniętym przychodzie.
Kto składa wniosek o wakacje składkowe?
Wniosek o wakacje składkowe może zostać złożony samodzielnie przez płatnika składek za pośrednictwem swojego profilu na PUE/eZUS. Istnieje także możliwość, aby wniosek w imieniu przedsiębiorcy złożył pełnomocnik, który posiada odpowiednie umocowanie. W takim przypadku pełnomocnik musi mieć dostęp do profilu płatnika, by móc złożyć wniosek w jego imieniu.

Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_102594515_a-bearded-man-with-a-business-suit-is-working-in-a-bright-office-photo-with-depth-of-field.html
Informacja dla przedsiębiorcy o zwolnieniu ze składek
Po rozpatrzeniu wniosku o wakacje składkowe, odpowiednia informacja zostanie przekazana przedsiębiorcy za pośrednictwem jego konta płatnika na PUE/eZUS. Dodatkowo, jeśli wpisano adres e-mail lub numer telefonu, przedsiębiorca otrzyma powiadomienia o nowych wiadomościach związanych z wnioskiem.
Jeśli przedsiębiorca zostanie w całości zwolniony ze składek, otrzyma stosowną informację. W przypadku, gdy decyzja dotyczy częściowego zwolnienia lub jej odmowy, zostanie wydana decyzja, która również trafi na konto płatnika na PUE/eZUS.
Aktualnie 15 i 16 grudnia płatnicy mieli otrzymać korespondencję w sprawie wakacji składkowych.
Czy można odwołać się od decyzji ZUS?
Przedsiębiorca ma prawo odwołać się od decyzji ZUS, składając odwołanie do sądu rejonowego – właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, zależnie od miejsca zamieszkania. Odwołanie można złożyć w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji.
Można je złożyć pisemnie lub ustnie do protokołu, który będzie spisany przez pracownika ZUS. W odwołaniu powinny znaleźć się dane identyfikacyjne, numer decyzji, jej uzasadnienie oraz podpis. Odwołanie nie wiąże się z koniecznością opłaty podstawowej.
Dokumenty rozliczeniowe na wakacjach składkowych
Podczas korzystania z wakacji składkowych, przedsiębiorca musi złożyć określone dokumenty rozliczeniowe w terminie, który obowiązuje. Należy wysłać formularz ZUS RCA, który powinien zawierać odpowiedni kod wakacyjny, zależnie od tego, jaką podstawę wymiaru składek przedsiębiorca ma zastosowaną, czyli:
-
05 14 – dla osób prowadzących działalność gospodarczą, zwolnionych z opłacania składek, dla których podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego,
-
05 74 – dla osób prowadzących działalność gospodarczą, zwolnionych z opłacania składek, dla których podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi 30% minimalnego wynagrodzenia (korzystający z preferencyjnego ZUS),
-
05 94 – dla osób prowadzących działalność gospodarczą, zwolnionych z opłacania składek, dla których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona jest od dochodu (dotyczy przedsiębiorców korzystających z ulgi mały ZUS plus).
Również należy złożyć ZUS DRA, który uwzględnia składki z raportów RCA. Jeśli przedsiębiorca jest zwolniony z opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, nie wykazuje tego w deklaracji. Jeśli zaś opłaca składki za pracowników lub zleceniobiorców, należy je uwzględnić w deklaracji.
Dokumenty rozliczeniowe a brak zwolnienia ze składek
W przypadku, gdy przedsiębiorca nie otrzyma zwolnienia z opłacania składek, musi złożyć dokumenty zgodnie z zasadami ogólnymi i opłacić składki za miesiąc, którego dotyczy wniosek. Takie same działania należy podjąć, jeśli przedsiębiorca składa odwołanie. Jeżeli decyzja sądu zmieni pierwotną decyzję ZUS, przedsiębiorca skoryguje dokumenty, a jeśli będą nadpłaty, może wnioskować o ich zwrot.
Wakacje składkowe – o czym trzeba pamiętać?
Wakacje składkowe zwalniają z obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe za jeden miesiąc w roku. Ważne jest, że te składki są wówczas finansowane przez budżet państwa, ale nie mają wpływu na Twoje uprawnienia do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Mimo zwolnienia z opłacania składek, przedsiębiorca nadal ma obowiązek złożenia deklaracji rozliczeniowej oraz imiennych raportów miesięcznych za miesiąc objęty wakacjami składkowymi. Oznacza to, że formalności związane z dokumentacją nie zostają zawieszone, a składki muszą być nadal odpowiednio zgłoszone, nawet jeśli są one finansowane przez państwo.
Wakacje składkowe – korzyści
Wakacje składkowe to nowe rozwiązanie, które daje przedsiębiorcom możliwość ulgi w opłacaniu składek ZUS. To opcja, którą przedsiębiorca może samodzielnie wybrać, decydując o tym, kiedy chce skorzystać z tej formy wsparcia.
Korzyści z wakacji składkowych są znaczące:
1) Gwarancja ciągłości ubezpieczeń – Skorzystanie z wakacji składkowych nie wpływa na Twoje prawo do świadczeń takich jak zasiłek chorobowy czy emerytura. Składki są nadal finansowane przez państwo, co pozwala na zachowanie wszystkich uprawnień.
2) Brak konieczności zawieszania działalności – Możesz kontynuować prowadzenie działalności gospodarczej, uzyskiwać przychody oraz wystawiać faktury, bez konieczności jej zawieszania.
3) Brak wpływu na wysokość świadczeń emerytalno-rentowych – Ulga nie wpłynie na wysokość Twoich przyszłych świadczeń emerytalnych czy rentowych, co daje dodatkowy komfort i bezpieczeństwo finansowe.
Warto jednak pamiętać, że wysokość ulgi w ramach wakacji składkowych może się różnić każdego roku, a przedsiębiorcy mogą skorzystać z ulgi odpowiadającej sumie miesięcznych składek na ubezpieczenia społeczne.
Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_91878332_spotkanie-zespo%C5%82u-biznesowego-przedstawia-profesjonalnego-inwestora-pracuj%C4%85cego-z-nowym-zadaniem.html