Utworzone w ZUS specjalne subkonto służy do gromadzenia środków pieniężnych z odprowadzanych składek. Podlegają one dziedziczeniu i są dzielone w określonych sytuacjach. Sprawdzamy, z czym wiąże się subkonto ZUS i co dzieje się ze środkami, które są tam przekazywane.
Subkonto ZUS – co to jest?
Subkonto ZUS stanowi część konta ubezpieczonego. Jest ono zakładane przez sam Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Subkonto w ZUS dotyczy osób, które:
- są członkami otwartych funduszy emerytalnych (OFE);
- po 31 stycznia 2014 roku nie podpisały umowy z OFE.
Sam ZUS założył subkonto osobom urodzonym po 1968 roku.
Sprawdź też: IKE czy ZUS – co wybrać? Co z pieniędzmi z OFE?
Dane z subkonta ZUS
Na subkoncie ZUS zapisywane są poniższe informacje, które dotyczą:
- zwaloryzowanej wysokości wpłaconych składek razem z odsetkami za zwłokę oraz opłatą prolongacyjną;
- kwoty środków przekazanych przez OFE odpowiadających wartości 51,5% umorzonych jednostek rozrachunkowych zapisanych na rachunku w OFE, na 31 stycznia 2014 roku;
- kwoty środków, które odpowiadają wartości umorzonych przez OFE jednostek rozrachunkowych w związku z ukończeniem przez pracownika wieku niższego o 10 lat od wieku emerytalnego;
- wysokości należnych i wpłaconych składek.
Środki zgromadzone na subkoncie ZUS
Środki, które są wskazane na subkoncie ZUS, stanowią element II filara systemu emerytalnego. Są one tworzone przez część odprowadzanych składek emerytalnych.
Środki, a dokładniej zapis o środkach na subkoncie ZUS podlega waloryzacji. Zwiększa się go według wskaźnika uwzględniającego średnią nominalnego wzrostu PKB za ostatnie 5 lat.
Wysokość środków odprowadzanych na subkonto ZUS
Składka emerytalna wynosi 19,52% podstawy wymiaru składek, np. wynagrodzenia. Koszt jej opłaty ponosi zarówno pracodawca, jak i pracownik. W przypadku, gdy taka osoba należała do OFE, a później wskazała, że całość tej składki ma być przekazywana do ZUS-u, wtedy na subkonto trafia 7,3%. Z kolei, jeżeli pracownik należy do Otwartego Funduszu Emerytalnego, na II filar, czyli na indywidualne subkonto w ZUS wpłacane jest 4,38% składki.
Gdzie można znaleźć informacje o środkach na subkoncie ZUS?
Chcąc sprawdzić zapis dotyczący środków z subkonta oraz wszelkie informacje z tym związane, można znaleźć na Platformie Usług Elektronicznych ZUS. Logowanie odbywa się poprzez założenie osobnego konta lub przez profil zaufany, kwalifikowany profil elektroniczny albo bankowość elektroniczną.
Dzielenie środków z subkonta
Środki na subkoncie mogą w pewnych sytuacjach być dzielone. Jest to dopuszczalne w przypadku:
- rozwodu,
- unieważnienia małżeństwa,
- ustania wspólności majątkowej w czasie trwania małżeństwa,
- umownego wyłączenia lub ograniczenia wspólności ustawowej,
- śmierci osoby, dla której prowadzone jest subkonto.
Gdy chodzi o członka OFE, podział oraz wypłata środków następuje na podstawie zawiadomienia z Otwartego Funduszu Emerytalnego. Wskazane są tam osoby, pomiędzy które mają być podzielone te środki, a także udział procentowy tego podziału. Kiedy sytuacja dotyczy osoby niebędącej członkiem OFE, podział oraz wypłata środków dokonywana jest na podstawie wniosku złożonego w ZUS.
Jeśli w okresie czterech miesięcy, od momentu podjęcia pracy (lub od innej daty powstania obowiązku ubezpieczeń), nie zostanie podpisana umowa z OFE, należy złożyć do ZUS pisemne oświadczenie o stosunkach majątkowych między współmałżonkami. Powinien być to formularz ZUS-US-OPW-01. Można również wskazać osoby uprawnione, które odziedziczą środki ubezpieczonego na subkoncie. Na tej podstawie ZUS podzieli i wypłaci środki na subkoncie, gdy osoba ta nie jest członkiem OFE.
Szukasz pracy w Szczecinie? Sprawdź już dziś najnowsze ogłoszenia w serwisie GoWork.pl!
Jak wygląda dziedziczenie środków z subkonta ZUS?
Dziedziczenie środków z subkonta osoby ubezpieczonej jest możliwe w ściśle określonych sytuacjach. To, jak cały proces przekazywania wygląda i jakie decyzje są podejmowane, omówiono szczegółowo poniżej.
Dziedziczenie środków z subkonta po członku OFE
W tym przypadku mamy dwie możliwości.
Jeśli mamy do czynienia z członkami Otwartych Funduszy Emerytalnych, która nie osiągnęła wieku emerytalnego, mogła ona wskazać jedną lub więcej osób, którym będą należały się zgromadzone przez nią środki po jej śmierci. Kiedy ubezpieczony posiada subkonto w ZUS, a zarazem jest członkiem OFE, proces podziału środków rozpoczyna Otwarty Fundusz Emerytalny. Po śmierci osoby będącej członkiem OFE należy zawiadomić fundusz (do którego należała) o jej śmierci, a następnie złożyć wniosek z odpowiednimi dokumentami. W tym przypadku OFE podzieli środki zgodnie z wolą zmarłego członka OFE. Później w ciągu 14 dni od wykonania podziału, Otwarty Fundusz Emerytalny informuje ZUS o osobach, względem których podzielone zostały środki zgromadzone na rachunku w OFE, a także o ich udziale w tych środkach. W podobny sposób podzielone są środki zapisane na subkoncie. ZUS ma na ten proces 3 miesiące, od momentu, kiedy dostarczy się do instytucji zawiadomienie o podziale środków z OFE.
W przypadku osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn u członka OFE, wszystkie środki w Otwartym Funduszu Emerytalnym są już zapisane na jego subkoncie. W tej sytuacji OFE nie podejmuje podziału środków. Wobec środków po takiej osobie stosuje się taką samą procedurę, jak wobec osób, które nie przystąpiły do OFE. Tutaj podział środków odbywa się, kiedy rozwód, unieważnienie małżeństwa, śmierć lub ustanie wspólności majątkowej w czasie trwania małżeństwa albo umowne wyłączenie, lub ograniczenie wspólności ustawowej nastąpiły nie później niż w dniu:
- złożenia wniosku o emeryturę z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat;
- nabycia prawa do emerytury w wieku emerytalnym wynoszącym 65 lat, jeżeli złożenie takiego wniosku nie jest wymagane;
- osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat przez osoby, które miały ustalone prawo do okresowej emerytury kapitałowej do dnia poprzedzającego osiągnięcie tego wieku.
Dziedziczenie środków z subkonta po osobie, która nie była członkiem OFE
Osoba, która nie przystąpiła do OFE, kiedy podejmowała pierwszą pracę, co było obowiązkiem względem ubezpieczeń społecznych, otrzymała wezwanie od ZUS. Wskazywano w nim, że zgodnie z ustawą taka osoba powinna złożyć pisemne oświadczenie o stosunkach majątkowych istniejących między nią a jej współmałżonkiem oraz może wskazać osoby uprawnione do otrzymania środków z subkonta po jej śmierci.
W tym przypadku środki dzielone są według informacji umieszczonych w złożonym przez ubezpieczonego oświadczeniu i na podstawie wskazania, na wniosek osoby uprawnionej do podjęcia tych środków. Gdy dojdzie do takiej sytuacji, środki dzielone są zgodnie z zakresem, w jakim stanowiły one przedmiot małżeńskiej wspólności majątkowej. Reszta środków zostaje przekazana zgodnie ze wskazaniem ubezpieczonego. Jeśli ubezpieczony nie wskazał osób uprawnionych do dziedziczenia, środki zaliczane są do spadku.
