Sytuacja Polek na rynku pracy poprawia się, choć w dalszym ciągu kobiety zarabiają gorzej od mężczyzn i rzadziej niż oni piastują kierownicze stanowiska.
Sytuacja kobiet coraz lepsza?
Pracodawcy powinni zdać sobie sprawę, że w kobietach tkwi olbrzymi, wciąż niewykorzystany potencjał pracowniczy. Zaledwie co druga Polka jest aktywna zawodowo, zarabiając przy tym gorsze pieniądze niż ich męscy odpowiednicy. Zmobilizowanie i zawodowe zaktywizowanie żeńskiej części społeczeństwa będzie korzystne dla rynku pracy, a co za tym idzie również przedsiębiorców. Zwłaszcza jeśli uwzględnimy, że ogromna część firm ma kłopoty ze skompletowaniem personelu i posiłkuje się zatrudnianiem imigrantów z Ukrainy. Mimo to sytuacja kobiet na rynku pracy poprawia się. W przygotowanym przez PwC rankingu Women in Work Index Polska awansowała o 3 miejsca i znalazła się na dziewiątej pozycji. Badanie zostało przeprowadzono w 33 krajach OECD i dotyczy 2015 roku. Spośród krajów z Europy Środkowo-Wschodniej wyżej od Polski znalazła się tylko Słowenia (5 miejsce). Jakby tego było mało, od 2000 roku żaden inny kraj poza Polską i Izraelem, tak bardzo nie poprawił sytuacji kobiet na rynku pracy. Na szczycie całego rankingu widnieją jednak inne kraje – mowa o Islandii, Szwecji i Norwegii. Na drugim biegunie z kolei znalazły się: Meksyk, Grecja i – co dla niektórych może być zaskoczeniem – Korea Południowa.
Płace kobiet coraz wyższe
Dobra – w porównaniu do reszty badanych krajów – sytuacja kobiet na polskim rynku pracy nie wzięła się znikąd. Bezrobocie wśród żeńskiej części społeczeństwa spadło w 2015 roku z 18 proc. do 8 proc. Co więcej, różnica wynagrodzeń obu płci jest w Polsce bardzo niska i kształtuje się na poziomie 7 proc. Mniejszą wartość pay gap – jak nazywa się ten wskaźnik – ma jedynie Nowa Zelandia i wspomniana już Słowenia, ale to Polska, a nie te kraje najszybciej zniweluje różnice w zarobkach kobiet i mężczyzn. Szacuje się, że jeśli aktualne trendy zostaną podtrzymane, to nastąpi to do 2021 roku. To świetny wynik, zwłaszcza jeśli uwzględnimy, że w najnowszym badaniu przeprowadzonym przez agencję consultingową Accenture „Getting to Equal” różnice pensji na świecie znikną dopiero około 2044 roku. Agencja podaje, że kluczem do sukcesu – a za taki można uznać wyrównanie zarobków obu płci – okaże się wiedza z zakresu cyfryzacji i nauk ścisłych. W raporcie zwrócono również uwagę na budowanie świadomych karier.
Minister pomoże?
W sytuacji kobiet na rynku pracy można dostrzec pewien paradoks. Statystycznie kobiety są lepiej wykształcone niż mężczyźni oraz charakteryzują się lepszymi kompetencjami. Ich zawodowe kłopoty można jednak poniekąd tłumaczyć tym, że wkrótce po rozpoczęciu pracy decydują się na założenie rodziny, co wiąże się z urlopem macierzyńskim. Wielu przedsiębiorców boi się zatem zatrudniać kobiety. Te z kolei aby pracować, godzą się robić to za niższe stawki. Jak podaje Puls HR na dyskryminacje Polek nie zgadza się minister rodziny, pracy i polityki społecznej Elżbieta Rafalska, która twierdzi, że płeć nie może być czynnikiem determinującym zarobki. Na ich wysokość powinny wpływać umiejętności pracownika. Choć różnica w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn zmniejsza się, to według sternika MPiPS w dalszym ciągu wiele aspektów wymaga poprawy. Przede wszystkim zmianie powinno ulec samo nastawienie Polek, które w dalszym ciągu nie czują się bezpiecznie na rynku pracy. Elżbieta Rafalska podkreśla, że to błąd, dodając, że nie brakuje sfer, w których kobiety okazują się bardziej wartościowe od mężczyzn.
Przeszkody napotykane przez Polki na rynku pracy
Mimo rosnącej obecności kobiet na rynku pracy Polki wciąż napotykają na wiele barier, które utrudniają im pełny rozwój zawodowy. Jednym z najczęściej wspominanych problemów są nierówności płacowe. W Polsce kobiety w wielu sektorach zarabiają mniej niż mężczyźni na tych samych stanowiskach, co przekłada się na różnice w wynagrodzeniu wynoszące nawet 8-10% w niektórych branżach.
Kolejną przeszkodą są stereotypy płciowe, które wciąż mocno zakorzenione są w mentalności pracodawców i współpracowników. Kobiety często spotykają się z przekonaniem, że nie nadają się na stanowiska kierownicze, a ich priorytetem powinna być rodzina, a nie kariera. Takie postawy sprawiają, że Polki mają mniejszą szansę na awans, a ich rozwój zawodowy bywa ograniczony. Mimo rosnącego wsparcia dla równości płci, wiele firm nadal boryka się z problemem braku równych szans dla kobiet i mężczyzn.
Wzrost roli kobiet w zarządzaniu i przywództwie
Na przestrzeni ostatnich lat coraz więcej kobiet w Polsce zdobywa stanowiska kierownicze. Jednak mimo tych postępów, kobiety wciąż stanowią mniejszość w zarządach firm oraz na stanowiskach wyższego szczebla. W 2023 roku tylko około 30% miejsc w zarządach spółek zajmowały kobiety, co świadczy o tym, że choć sytuacja powoli się poprawia, to nadal istnieją bariery uniemożliwiające kobietom pełne wykorzystanie ich potencjału.
Wzrost roli kobiet w zarządzaniu jest jednak widoczny, zwłaszcza w sektorach związanych z usługami, edukacją i zdrowiem. W tych branżach kobiety coraz częściej pełnią funkcje kierownicze, zarządzając zespołami i projektami. Polki wciąż muszą walczyć o miejsce przy stole, jednak ich determinacja oraz rosnąca liczba programów mentoringowych dla kobiet przyczyniają się do stopniowej zmiany w tym zakresie.
Równowaga między życiem zawodowym a prywatnym
Jednym z największych wyzwań, przed którymi stoją Polki na rynku pracy, jest pogodzenie życia zawodowego z prywatnym. Wielu pracodawców wciąż wymaga pełnej dyspozycyjności, co sprawia, że kobiety muszą podejmować trudne decyzje dotyczące swojej kariery. W przypadku kobiet posiadających dzieci problem ten jest jeszcze bardziej wyraźny – brak elastycznych godzin pracy oraz wsparcia w zakresie opieki nad dziećmi prowadzi do rezygnacji z ambicji zawodowych.
W ostatnich latach jednak coraz więcej firm wprowadza elastyczne formy zatrudnienia, takie jak praca zdalna czy elastyczne godziny pracy. Takie rozwiązania zyskują na popularności, zwłaszcza po doświadczeniach pandemii, kiedy to wiele firm zdało sobie sprawę z konieczności dostosowania warunków pracy do potrzeb pracowników. Pracodawcy, którzy oferują elastyczność oraz programy wsparcia dla rodzin, stają się coraz bardziej atrakcyjni dla kobiet, które chcą łączyć karierę z obowiązkami rodzinnymi.
Edukacja i rozwój zawodowy Polek
Polki od lat kładą duży nacisk na edukację i rozwój zawodowy. W Polsce więcej kobiet niż mężczyzn kończy studia wyższe, co stawia je w silnej pozycji na rynku pracy. Inwestycja w edukację daje Polkom przewagę w zdobywaniu nowych kompetencji, co otwiera przed nimi drzwi do kariery na stanowiskach specjalistycznych i menedżerskich. Mimo to, wiele z nich wciąż napotyka na bariery w awansie, szczególnie w branżach zdominowanych przez mężczyzn.
Programy wspierające rozwój zawodowy kobiet, takie jak szkolenia, mentoring czy networking, stają się coraz bardziej popularne. Dzięki nim Polki mogą rozwijać swoje umiejętności i zyskiwać pewność siebie na rynku pracy. Rozwój osobisty oraz możliwości awansu stają się coraz bardziej dostępne, co pozwala kobietom na pełniejsze uczestnictwo w rynku pracy.
Źródło zdjęcia: https://pl.123rf.com/photo_116450859_dwie-kobiety-prowadz%C4%85ce-kwiaciarni%C4%99.html