Pokolenie X – czym się wyróżnia? Przedstawiciele pokolenia X na rynku pracy

Charakterystyka osób w poszczególnych pokoleniach pozwala odzwierciedlać m.in. strukturę rynku pracy i łatwiej dostosowywać się do zmian na tej płaszczyźnie. Pokolenie X jako jedna z kilku generacji wyróżnia się pewnymi cechami, które w dużej mierze wynikają z warunków, w jakich dorastali jej przedstawiciele. Sprawdzamy, jaki charakter mają osoby z generacji X i jak radzą sobie na rynku pracy.

Pokolenie X jest uznawane za mieszankę charakterów wcześniejszego pokolenia Baby Boomers i późniejszego pokolenia Millenialsów. Łączy więc pewne przywiązanie do tradycji i autorytetów, ale też pewną otwartość, czy ambicję, które pomagają im szybko osiągać zawodowe cele. Czym jeszcze wyróżnia się pokolenie X? Jak prezentują się na tle pozostałych generacji? Jak radzą sobie na rynku pracy ludzie zaliczani do pokolenia X?

Pokolenie X, czyli kto?

Pokolenie X to osoby urodzone w latach 60. i 70. XX wieku. Do przedstawicieli tej generacji przypisuje się jednak różne daty. Członkowie pokolenia X to osoby urodzone w latach 1965–1980 lub 1961–1985. W opracowaniach odnoszących się do generacji X można znaleźć także daty 1976–1985, czy 1966–1975. Obecnie w roku 2024 ludzie urodzeni w wymienionych latach, czyli przedstawiciele pokolenia X mają mniej więcej od 39 do 50 lat, a w niektórych przypadkach ponad 63 lata.

Pokolenie X nazywane jest też pokoleniem PRL, pokoleniem przełomu, pokoleniem Nic na serio, czy pokoleniem Ludzi widmo. Z kolei sam znak „X” miał oznaczać niewiadomą, nawiązując do niepewności związanej z przyszłością i podejmowanymi przez przedstawicieli pokolenia X działaniami.

Członkowie pokolenia X są zaliczani również do pokolenia kanapkowego (sandwich generation). Dotyczy ono osób, które pracują, a jednocześnie opiekują się rodzicami (starszym pokoleniem) i dziećmi (najmłodszym pokoleniem).

Pokolenie X – charakterystyka

Jeśli chodzi o pokolenie X, miało ono specyficzny czas rozwoju. Jego przedstawiciele dorastali w niełatwych latach PRL-u, ale dotyczyło ich też powstanie Solidarności, czy obalenie komunizmu. Jednocześnie mieli okazję w porównaniu do wcześniejszej generacji do rozwoju kompetencji cyfrowych przez popularyzację mediów, telewizji czy radia.

Ze względu na dynamiczny i nagły rozwój technologii członkowie pokolenia X nabyli zdolność aktualizowania informacji oraz zdobywania nowych umiejętności. Osoby z generacji X korzystają z Internetu i mediów społecznościowych, jednak robią to w sposób wybiórczy, ponieważ mają do nich ostrożny stosunek. Traktują je za to jako źródło bieżących wiadomości o świecie, czy treści poradnikowych, a także narzędzie do robienia zakupów online. Większe znaczenie w ich życiu mają za to tradycyjne media, takie jak telewizja, czy radio, a także kontakty face to face.

Dla Iksów ważną rolę odgrywa również aktywność obywatelska i często tego typu działania podejmowane są przez nich ze względu na wysokie poczucie obowiązku. Są one osobami rodzinnymi, dla których wartości życiowe to szacunek i dążenie do celu.

Cechy generacji X

Podsumowując powyższą charakterystykę pokolenia X, można wymienić cechy, które są typowe dla tej generacji. Jest to:

1) przywiązanie do tradycji i autorytetów;

2) ambicja i pracowitość;

3) stabilizacja;

4) samodzielność;

5) zaradność;

6) spokojne usposobienie – unikanie konfliktów;

7) przedsiębiorczość;

8) pesymizm;

9) konsumpcjonizm;

10) ważna rola rodziny.

Jak widać, można tu zauważyć pewne sprzeczności. Z jednej strony Iksy są ambitne i pracowite, a jednocześnie mogą odczuwać pewne poczucie sceptycyzmu. Trzeba też podkreślić, że nie wszystkie te cechy wyróżniają każdą jednostkę z generacji. U jednych osób dany czynnik jest bardziej widoczny, a u innych mniej.

Pokolenie X a finanse

Wrodzony pesymizm i sceptycyzm pokolenia X przekłada się na ich stosunek do finansów. Według wyników badania Crédit Agricole „Budżet i oszczędności” z 2023 roku ponad 55% osób z pokolenia X oceniało swoją sytuację finansową jako dobrą. Niewiele mniej, bo ponad 40% było zdania, że ich sytuacja finansowa pogorszyła się w porównaniu z 2022 rokiem. Co więcej, 80% badanych martwiło się inflacją i wzrostem cen.

Powyższe czynniki jednak nie są barierą dla mocno rozwiniętego konsumpcjonizmu połączonego z presją wydatków koniecznych do zaspokojenia pokolenia Y, czyli dzieci generacji X. Według Raportu InfoDług z 2022 roku najbardziej zadłużoną grupą wiekową w Polsce były osoby z pokolenia X, które miały 45-54 lat. Z tej grupy ponad 11,2% miało już niespłacone zobowiązania, których suma pod koniec 2021 roku wynosiła 20,5 mld zł, by w czerwcu 2023 roku wzrosnąć do kwoty 22,4 mld zł. Udział osób w tym wieku sięgał już ponad 30% w łącznej kwocie wszystkich zaległości Polaków.

Pokolenie X a inne generacje

W ogólnym założeniu przedstawiciel danego pokolenia charakteryzuje się pewnymi cechami, które mogą być przypisane do danej kategorii wiekowej. Oczywiście nie zawsze będzie to obowiązywać i jak każdy schemat, zdarzają się określone wyjątki. Nie ulega jednak wątpliwości, że każda z generacji rozwija się wraz z warunkami, w jakich przyszło im dorastać. Z drugiej strony pewne cechy pokoleń przenikają się, a więc pokolenie X będzie miało podobne zachowania zarówno względem poprzedniego pokolenia BB, jak i charakteru wyróżniającego pokolenie Y.

Z jednej strony pokolenie X podobnie jak pokolenie Baby Boomers jest niezwykle ambitne, pracowite, przywiązane do tradycji i kontaktów osobistych. Różni ich za to podejście do życia, ponieważ generacja X nieco bardziej pesymistycznie podchodzi do działania, ale za to częściej niż pokolenie BB korzysta z mediów czy Internetu.

W kwestii życia internetowego różnią się za to od kolejnego pokolenia Y, które można powiedzieć, że jest od niego uzależnione. Generacja X chętnie po nie sięga, jednak z pewną rezerwą. Millenialsi bardziej niż Iksy cenią otwartość na nowe rzeczy, przekładając ten czynnik również na częste zmiany miejsca pracy. W przypadku generacji X mamy do czynienia z większym przywiązaniem do pracodawcy i lojalnością wobec niego. Nie zmienia to jednak faktu, że Iksy również lubią zmiany i łatwo się do nich dostosowują.

Pokolenie X na rynku pracy

Przedstawiciele pokolenia X nie mieli łatwego startu. Ich życie zawodowe przypadało na czasy przemian gospodarczych, gdzie liczyła się głównie ciężka praca. To właśnie dlatego Iksy kojarzą się z dużą pracowitością, chociaż coraz częściej do głosu dochodzi chęć dbania o własny wypoczynek. Było to deficytem we wcześniejszej generacji.

Osoby zaliczane do pokolenia X są uważane za odpowiedzialne i lojalne wobec pracodawcy. Mimo poszukiwania stabilności na płaszczyźnie zawodowej chętnie podejmują wyzwania i uczą się nowych umiejętności. Odnajdują się zarówno w zespole ze względu na rozwiniętą komunikatywność, ale mają także zdolności przywódcze.

Ze względu na konieczność sprawowania opieki nad rodzicami i dziećmi przy jednoczesnym rozwoju kariery, pokolenie X często ma trudności z łączeniem pracy zawodowej z życiem prywatnym.

Jak pracują przedstawiciele pokolenia X?

Pokolenie X cechuje duża samodzielność w podejmowaniu decyzji również tych zawodowych. Ze względu na swoją ambicję i przywiązanie do ciężkiej pracy przedstawiciele tej generacji uzyskują wysokie, dobrze płatne stanowiska.

Są solidnymi pracownikami, którzy traktują swoje zadania bardzo poważnie i mocno angażują się w ich realizację. Bardziej skupiają się na wypoczynku i czasie wolnym niż poprzednia generacja, jednak nie jest dla nich priorytetem w budowaniu pozycji zawodowej.

Iksy są dobrymi liderami i kierownikami, ponieważ świetnie radzą sobie z organizacją zadań i czasem pracy. Wyznaczają poszczególne cele i osiągają je we właściwej kolejności. Potrafią też dobrze zarządzać całą listą obowiązków nie tylko swoich, ale również innych osób, które są nim podporządkowane.

Jak zadbać o pracowników z pokolenia X?

Przedstawiciele generacji X mają bogate doświadczenie zawodowe, dlatego w dobie zwiększającego się deficytu kadrowego są cennym pracownikiem dla wielu firm. To oznacza, że pracodawcy powinni zadbać, aby taka osoba poczuła się wystarczająco doceniona. Niebagatelne znaczenie ma także to, że firma identyfikuje się z tymi samymi wartościami, co pracownik z generacji X.

Z przywiązania do tradycji wynika potrzeba stałości w kwestiach zawodowej. Pokolenie X szczególnie docenia stabilizację zawodową, a więc pewne warunki zatrudnienia i godziwe wynagrodzenie. Jeśli pracodawca zapewni te czynniki, może liczyć na pracowitość i wysoką skuteczność działania uzyskiwaną przez pracownika z generacji X. Ponadto, w pracy warto zagwarantować takim osobom pewną niezależność w podejmowaniu decyzji, co działa na nich motywująco.

Źródło zdjęcia głównego: https://pl.123rf.com/photo_109583326_biznesmen-siedzi-przy-biurku.html